GEDRAGSNEURO-
WETENSCHAPPEN
PROF. BRAM VERVLIET
1
, INLEIDING
KERNVRAAG: HOE ZIJN DE HERSENEN GEORGANISEERD OM GEDRAG TE PRODUCEREN?
➔ 3 BENADERINGEN:
1. Hoe zijn hersenen en gedrag geëvolueerd in verschillende diersoorten?
o Aan de hand van verschillen tussen dieren, archeologische vondsten,…
2. Hoe verandert gedrag in mensen met hersenschade of andere dysfuncties van de hersenen?
o Dit wordt onderzocht in de neuropsychologie
3. Hoe zijn de hersenen gerelateerd aan gedrag in ‘normale’ mensen?
o Hoe hangen activiteiten in bepaalde gebieden van de hersenen samen met bepaald
gedrag.
o Hier zijn verschillende benaderingen over, er worden neurale
beeldvormingstechnieken gebruikt
Voorbeelden:
• Hoe kunnen we het brein in actie zien?
• Kunnen dieren denken/voelen?
• Hoe herkennen onze hersenen muziek?
• Hoe werkt botox?
• Hoe werkt rilatine?
➔ Kreeften voelen wel degelijk pijn wanneer ze levend gekookt worden: Ze stellen vele
gedragingen die wij ook stellen wanneer we pijn voelen en maken dezelfde neurotransmitter
(endofrine) aan.
LINK TUSSEN HERSENEN EN GEDRAG
De hersenen bestaan uit:
• Het centrale ZS: centraal in het lichaam, omgeven door beenderen; meest belangrijke functies:
verwerking van info, commando’s geven
o ZS in de schedel en ruggenmerg
• Het perifere zenuwstelsel: alle zenuwbanen die contact hebben met dingen buiten het lichaam
o Somatische ZS: zintuiglijke info en skeletspieren aansturen
o Autonoom ZS: aansturen van organen en klieren (= levensbelangrijk)
2
, o Enterisch ZS: dikke darm aansturen
Wat is gedrag?
De biologische definitie van gedrag is ‘patronen in de tijd’. Maar er zijn meerdere definitie, de
psychologie daarentegen betrekt de omgeving bij deze definitie.
Gedrag = een opzichzelfstaand iets namelijk een patroon van beweging in de tijd zoals een duidelijke
grijpbeweging (het is een coördinatie)
G = f(S) : het gedrag is een functie van de stimulus of van de omgeving.
Gedrag is verder ook het raakvlak tussen organisme en evolutie: binnen evolutie kan er vooruitgang
geboekt worden door gedrag.
Hebben we een vrije wil?
Skinner: ‘We believe in free will because we know about our behavior but not about its causes. And,
of course, it is the object of a science of behavior to discover causes and once you have found those
causes there is less need to attribute to an internal act of free will, and eventually, I think, we neem
to attribute nothing to it.
➔ Vrije wil is een illusie volgens Skinner, de enige reden dat we hierin geloven is omdat we ons
gedrag kennen maar niet de oorzaken hiervan.
Als men naar een voorbeeld kijkt van ratten die hebben geleerd angstig te zijn bij geluid kunnen er
twee verklaringen worden gegeven. De biologie verklaart deze reactie op basis van delen van de
hersenen en neurale paden, de psychologie verklaart dit op basis van de vroegere ervaring die de
ratten hadden bij het geluid. De gedragsneurowetenschappen combineert beide verklaringen.
Andere onderzoekers verklaren dat als alles terug te leiden is op de zenuwbanen, er geen vrije wil is.
3
, HOOFDSTUK 1: WAT IS DE OORSPRONG VAN
HERSENEN EN GEDRAG?
1.1 HET BREIN IN DE 21 E EEUW
Oepsie de inleiding hoort eigenlijk gewoon hierbij, maar nu ken je het al hè
1.1.1 WAAROM HERSENEN EN GEDRAG BESTUDEREN?
Het brein is een lichamelijk orgaan, een object – het gedrag is een actie, iets vloeiend. Ondanks dat
deze twee termen erg verschillen, is er toch een grote en zeer belangrijk link tussen de twee.
1. Hoe de hersenen gedrag produceren is een van dé grote wetenschappelijke vragen.
2. De hersenen zijn een van de meest complexe organen op Aarde en worden bij vele
diersoorten aangetroffen.
3. Een groeiende lijst van gedragsstoornissen kan verklaard en behandeld worden naarmate
onze kennis van de hersenen toeneemt.
1.2 BENADERING VAN HERSENEN EN GEDRAG
Doorheen de geschiedenis hebben filosofen ook nagedacht over de oorzaken van gedrag, hieruit zijn
3 stromingen gevolgd: mentalisme, dualisme en materialisme.
4
WETENSCHAPPEN
PROF. BRAM VERVLIET
1
, INLEIDING
KERNVRAAG: HOE ZIJN DE HERSENEN GEORGANISEERD OM GEDRAG TE PRODUCEREN?
➔ 3 BENADERINGEN:
1. Hoe zijn hersenen en gedrag geëvolueerd in verschillende diersoorten?
o Aan de hand van verschillen tussen dieren, archeologische vondsten,…
2. Hoe verandert gedrag in mensen met hersenschade of andere dysfuncties van de hersenen?
o Dit wordt onderzocht in de neuropsychologie
3. Hoe zijn de hersenen gerelateerd aan gedrag in ‘normale’ mensen?
o Hoe hangen activiteiten in bepaalde gebieden van de hersenen samen met bepaald
gedrag.
o Hier zijn verschillende benaderingen over, er worden neurale
beeldvormingstechnieken gebruikt
Voorbeelden:
• Hoe kunnen we het brein in actie zien?
• Kunnen dieren denken/voelen?
• Hoe herkennen onze hersenen muziek?
• Hoe werkt botox?
• Hoe werkt rilatine?
➔ Kreeften voelen wel degelijk pijn wanneer ze levend gekookt worden: Ze stellen vele
gedragingen die wij ook stellen wanneer we pijn voelen en maken dezelfde neurotransmitter
(endofrine) aan.
LINK TUSSEN HERSENEN EN GEDRAG
De hersenen bestaan uit:
• Het centrale ZS: centraal in het lichaam, omgeven door beenderen; meest belangrijke functies:
verwerking van info, commando’s geven
o ZS in de schedel en ruggenmerg
• Het perifere zenuwstelsel: alle zenuwbanen die contact hebben met dingen buiten het lichaam
o Somatische ZS: zintuiglijke info en skeletspieren aansturen
o Autonoom ZS: aansturen van organen en klieren (= levensbelangrijk)
2
, o Enterisch ZS: dikke darm aansturen
Wat is gedrag?
De biologische definitie van gedrag is ‘patronen in de tijd’. Maar er zijn meerdere definitie, de
psychologie daarentegen betrekt de omgeving bij deze definitie.
Gedrag = een opzichzelfstaand iets namelijk een patroon van beweging in de tijd zoals een duidelijke
grijpbeweging (het is een coördinatie)
G = f(S) : het gedrag is een functie van de stimulus of van de omgeving.
Gedrag is verder ook het raakvlak tussen organisme en evolutie: binnen evolutie kan er vooruitgang
geboekt worden door gedrag.
Hebben we een vrije wil?
Skinner: ‘We believe in free will because we know about our behavior but not about its causes. And,
of course, it is the object of a science of behavior to discover causes and once you have found those
causes there is less need to attribute to an internal act of free will, and eventually, I think, we neem
to attribute nothing to it.
➔ Vrije wil is een illusie volgens Skinner, de enige reden dat we hierin geloven is omdat we ons
gedrag kennen maar niet de oorzaken hiervan.
Als men naar een voorbeeld kijkt van ratten die hebben geleerd angstig te zijn bij geluid kunnen er
twee verklaringen worden gegeven. De biologie verklaart deze reactie op basis van delen van de
hersenen en neurale paden, de psychologie verklaart dit op basis van de vroegere ervaring die de
ratten hadden bij het geluid. De gedragsneurowetenschappen combineert beide verklaringen.
Andere onderzoekers verklaren dat als alles terug te leiden is op de zenuwbanen, er geen vrije wil is.
3
, HOOFDSTUK 1: WAT IS DE OORSPRONG VAN
HERSENEN EN GEDRAG?
1.1 HET BREIN IN DE 21 E EEUW
Oepsie de inleiding hoort eigenlijk gewoon hierbij, maar nu ken je het al hè
1.1.1 WAAROM HERSENEN EN GEDRAG BESTUDEREN?
Het brein is een lichamelijk orgaan, een object – het gedrag is een actie, iets vloeiend. Ondanks dat
deze twee termen erg verschillen, is er toch een grote en zeer belangrijk link tussen de twee.
1. Hoe de hersenen gedrag produceren is een van dé grote wetenschappelijke vragen.
2. De hersenen zijn een van de meest complexe organen op Aarde en worden bij vele
diersoorten aangetroffen.
3. Een groeiende lijst van gedragsstoornissen kan verklaard en behandeld worden naarmate
onze kennis van de hersenen toeneemt.
1.2 BENADERING VAN HERSENEN EN GEDRAG
Doorheen de geschiedenis hebben filosofen ook nagedacht over de oorzaken van gedrag, hieruit zijn
3 stromingen gevolgd: mentalisme, dualisme en materialisme.
4
