Les 1: Normaal bewegen
1.1 FAME
FAME-model -> zie p. 8 theorie
Hieraan moet je voldoen op examen!!!
1.2 Normaal bewegen
Leren observeren en kijken
Weten wat normaal en zien wat abnormaal bewegen is
Observeer:
- Algemene houding:
o Positie en beweging van alle lichaamsdelen
o Hoofd, schouders, armen, romp en benen
o Spontaniteit (vlot bewegen, zonder nadenken)
o (a)symmetrie
- Alignement
o Tov grond: voorover gebogen, nr L of R gedraaid, asymmetie normaal: loodrecht want meest
efficiënt maar P kan een andere efficiëntere positie hebben
o Ledematen tov elkaar
- Evenwichtsreacties
o Statisch: stil of oscillaties
o Dynamisch: stabiel of corrigerende stap
Examen: alles benoemen wat je ziet -> in kinetermen
Zie vb dia 17
Op zelfde manier beoordelen:
- Afwijking -> wat is abnormaal?
- Hypothese -> klinisch redeneren: wat is mogelijke oorzaak van deze afwijking?
- Test -> hoe testen?
1.3 Functie/activiteiten
1) Zit tot stand
Normaal:
- Voeten achter knieën
- Voeten vlak op grond
- Romp nr voor: flexie heupen en DF voeten = horizontale fase
- Heupextensie, knieextensie en PF = verticale fase
Klinisch redeneren: spastisch patroon
1
, BL OL
Scapula: endorot, retractie en depressie Pelvis: retractie en elevatie
Schouder: adductie en endorot Heup: adductie en endorot
Elleboog: flexie en pronatie Knie: extensie
Pols: PF en ulnaire deviatie Voet: PF en inversie
Vingers: flexie en add Tenen: flexie en add
Abnormaal: zie dia 24-25
TEST: Timed Chair Stand Test
- Uitvoering: 5x zo snel mogelijk ZTS uitvoeren zonder steun
o Stoel tegen muur
o Sokken P uit
o Armen gekruist
o Voeten plat op grond
o Duidelijk zeggen dat het op snelheiéd is
- Resultaat: in seconden
- Doel: spierkracht meten
- Doelgroep: ouderen of mensen met verminderd functioneren OL
(zie vbn dia 27-30)
2) Reiken/manipuleren
Normaal: complexe beweging bestaande uit =/ fasen
- Transport (reiken): hand openen
- Manipulatie (grijpen): hand vormt zich rond object
o Tijdens reiken gaat hand ook al de vorm aannemen
Abnormaal: zie dia 33-34
TEST: Nine Hole Peg Test (NHPT)
- Uitvoering: zo snel mogelijk 9 staafjes uit een bakje nemen en deze id openingen i/e bord steken, nadien
omgekeerd
- Resultaat: in seconden
- Doel: snelheid fijne handmotoriek
- Doelgroep: mensen met verminderd functioneren BL
(zie video dia 36)
3) Gaan
Normaal:
2
, Steun fase Zwaaifase
Heelstrike HS: 1e hielcontact Pre-zwaai
Foot flat FF • Heel-off
Mid-stance MS: gewicht volledig op steunbeen • Toe-off
Heel-off HO: hiel komt van grond Zwaaifase -> Mid-sway MSW: alles vd grond
Toe-of TO: tenen komen van grond -> zwaai Daarna opnieuw HS
begint
Abnormaal: zie dia 39-40
TEST: Timed Up and Go Test (TUG)
- Uitvoering: rechtkomen uit stoel 3m wandelen draaien terugkomen en opnieuw gaan zitten
- Loopmiddelen toegestaan
- P krijgt 3 pogingen, beste telt
- Resultaat: in seconden
- Doel: functionele mobiliteit testen, valrisico nagaan
- Doelgroep: mensen met moeizame of vertraagde gang
- Variatie: dr dubbeltaken
o Cognitieve TUG -> bv; rekensom
o Manuele TUG -> bv; iets in hand houden
o > 4,5s tov gewone TUG => ↑ valrisico
(zie dia 42)
4) Balans
Normaal: posturale controle -> postural aanpassingen:
- Hoofd en lichaam oprichten tegen zwaartekracht
- COM (Centre OF Mass) binnen BOS (Base Of Support) houden
- Lichaamsdelen stabiliseren terwijl andere delen bewegen
Abnormaal: dia 45-46
TEST: 4 stage balance test
- 4 posities om evenwicht te testen
o 1: voeten tegen elkaar
o 2: hiel van ene voet tegen midden van andere voet plaatsen
o 3: tandem stand: voeten voor elkaar
o 4: op 1 been staan
- P mag kiezen welke voet wat doet (bij 2-4)
- Armen mogen bewegen, voeten niet
- T zegt start en stop -> 10s
- Doel: risico op vallen evalueren
3
1.1 FAME
FAME-model -> zie p. 8 theorie
Hieraan moet je voldoen op examen!!!
1.2 Normaal bewegen
Leren observeren en kijken
Weten wat normaal en zien wat abnormaal bewegen is
Observeer:
- Algemene houding:
o Positie en beweging van alle lichaamsdelen
o Hoofd, schouders, armen, romp en benen
o Spontaniteit (vlot bewegen, zonder nadenken)
o (a)symmetrie
- Alignement
o Tov grond: voorover gebogen, nr L of R gedraaid, asymmetie normaal: loodrecht want meest
efficiënt maar P kan een andere efficiëntere positie hebben
o Ledematen tov elkaar
- Evenwichtsreacties
o Statisch: stil of oscillaties
o Dynamisch: stabiel of corrigerende stap
Examen: alles benoemen wat je ziet -> in kinetermen
Zie vb dia 17
Op zelfde manier beoordelen:
- Afwijking -> wat is abnormaal?
- Hypothese -> klinisch redeneren: wat is mogelijke oorzaak van deze afwijking?
- Test -> hoe testen?
1.3 Functie/activiteiten
1) Zit tot stand
Normaal:
- Voeten achter knieën
- Voeten vlak op grond
- Romp nr voor: flexie heupen en DF voeten = horizontale fase
- Heupextensie, knieextensie en PF = verticale fase
Klinisch redeneren: spastisch patroon
1
, BL OL
Scapula: endorot, retractie en depressie Pelvis: retractie en elevatie
Schouder: adductie en endorot Heup: adductie en endorot
Elleboog: flexie en pronatie Knie: extensie
Pols: PF en ulnaire deviatie Voet: PF en inversie
Vingers: flexie en add Tenen: flexie en add
Abnormaal: zie dia 24-25
TEST: Timed Chair Stand Test
- Uitvoering: 5x zo snel mogelijk ZTS uitvoeren zonder steun
o Stoel tegen muur
o Sokken P uit
o Armen gekruist
o Voeten plat op grond
o Duidelijk zeggen dat het op snelheiéd is
- Resultaat: in seconden
- Doel: spierkracht meten
- Doelgroep: ouderen of mensen met verminderd functioneren OL
(zie vbn dia 27-30)
2) Reiken/manipuleren
Normaal: complexe beweging bestaande uit =/ fasen
- Transport (reiken): hand openen
- Manipulatie (grijpen): hand vormt zich rond object
o Tijdens reiken gaat hand ook al de vorm aannemen
Abnormaal: zie dia 33-34
TEST: Nine Hole Peg Test (NHPT)
- Uitvoering: zo snel mogelijk 9 staafjes uit een bakje nemen en deze id openingen i/e bord steken, nadien
omgekeerd
- Resultaat: in seconden
- Doel: snelheid fijne handmotoriek
- Doelgroep: mensen met verminderd functioneren BL
(zie video dia 36)
3) Gaan
Normaal:
2
, Steun fase Zwaaifase
Heelstrike HS: 1e hielcontact Pre-zwaai
Foot flat FF • Heel-off
Mid-stance MS: gewicht volledig op steunbeen • Toe-off
Heel-off HO: hiel komt van grond Zwaaifase -> Mid-sway MSW: alles vd grond
Toe-of TO: tenen komen van grond -> zwaai Daarna opnieuw HS
begint
Abnormaal: zie dia 39-40
TEST: Timed Up and Go Test (TUG)
- Uitvoering: rechtkomen uit stoel 3m wandelen draaien terugkomen en opnieuw gaan zitten
- Loopmiddelen toegestaan
- P krijgt 3 pogingen, beste telt
- Resultaat: in seconden
- Doel: functionele mobiliteit testen, valrisico nagaan
- Doelgroep: mensen met moeizame of vertraagde gang
- Variatie: dr dubbeltaken
o Cognitieve TUG -> bv; rekensom
o Manuele TUG -> bv; iets in hand houden
o > 4,5s tov gewone TUG => ↑ valrisico
(zie dia 42)
4) Balans
Normaal: posturale controle -> postural aanpassingen:
- Hoofd en lichaam oprichten tegen zwaartekracht
- COM (Centre OF Mass) binnen BOS (Base Of Support) houden
- Lichaamsdelen stabiliseren terwijl andere delen bewegen
Abnormaal: dia 45-46
TEST: 4 stage balance test
- 4 posities om evenwicht te testen
o 1: voeten tegen elkaar
o 2: hiel van ene voet tegen midden van andere voet plaatsen
o 3: tandem stand: voeten voor elkaar
o 4: op 1 been staan
- P mag kiezen welke voet wat doet (bij 2-4)
- Armen mogen bewegen, voeten niet
- T zegt start en stop -> 10s
- Doel: risico op vallen evalueren
3
