,WEEK 1: De gezondheid van een verouderende bevolking
HC: Introductie: gezondheid in een vergrijzende bevolking
SLIM: hfd 1 preventie
Hoeveel inwoners > 65 jaar in NL = 3,8 miljoen
Gevolgen van meer vergrijzing voor het zorgstelsel:
- Aandeel werkenden in de bevolking daalt
- Meer menskracht nodig in ouderenzorg, thuiszorg
- Meer leunen op mantelzorg
Vergrijzing
- De Nederlandse bevolking wordt steeds ouder:
o Dalende, lage geboortecijfers (belangrijkste oorzaak)
Jaren 50 gemiddeld 3,4 kind/vrouw, vanaf jaren 60 gedaald (introductie van de
pil, toegenomen welvaart, sociaalculturele invloeden) -> nu gem. 1
kind/vrouw
Baby-boom generatie gaat veel invloed hebben op de vergrijzing (meer 80-ers
en ouderen 80+)
o Toenemende levensverwachting
- Met grote zekerheid te voorspellen
- Gevolg: steeds oudere patiënten
Medisch-epidemiologische gevolgen van vergrijzing:
- Meer aandoeningen die samenhangen met ouderdom:
o Artrose, nierfalen, gezichtsstoornissen, nek- en rugklachten,
gehoorstoornissen, dementie, beroerte, hartritmestoornissen.
- Meer geriatrische syndromen:
o Sarcopenie
o Incontinentie
o Valincidenten
o Dementie, depressie en ongevallen (rondom ouderen vooral) krijgen een
hogere ziektelast in DALY’s
- Langer leven met gezondheidsproblemen?
- Meer multimorbiditeit
Valincidenten
- 33% van alle 65+ komt jaarlijks ten val
- 50% van alle 75+ komt jaarlijks ten val
- 60% van alle 85+ komt jaarlijks ten val
- 12% hiervan belandt op de SEH
70% van de valincidenten leidt tot letsel: lichamelijke gevolgen
25% leidt tot ernstig letsel
18% hersenletsel, 15% heupfractuur, 9% polsfractuur
- 50% kan niet zelfstandig opstaan na een val
Lang liggen: doorligwonden, rhabdomyolisis, dehydratie, pneumonie
, Psychische gevolgen: valangst 40%, depressie, stemmingsstoornis, beperkt
activiteiten na een val
Verminderde functionele status
Toegenomen ADL/IADL afhankelijkheid
Immobilisatie
Verlies van autonomie
Valrisico beoordelen ahv vragen:
1. Eerdere val & moeite met lopen?
2. Vaker vallen & letsel?
3. Bezorgd om te vallen & eerdere fracturen?
Gezondheidsbescherming = de bevolking wordt beschermd tegen de blootstelling aan de
(fysieke) omgeving waarin blootstelling aan risicofactoren plaatsvindt.
- Vaak wordt er gebruik gemaakt van technische interventies: zoals
drinkwaterreiniging.
Gezondheidsbevordering = de bevolking wordt beschermd tegen ziektes door gezond gedrag
aan te moedigen.
- Bijv. een BWT-verlaging op gezonde voeding.
Ziektepreventie = er moeten maatregelen genomen worden om een bepaalde ziekte te
voorkomen onder de bevolking.
- Bijv. screeningprogramma van borstkanker.
Universele preventie = doelgroep van de gehele bevolking.
Populatiebenaderingen = selectieve preventie is de doelgroep een subgroep van de
bevolking.
Hoogrisicobenaderingen = bij geïndiceerde preventie worden alleen mensen met een
verhoogd risico op bepaalde ziekte benaderd.
QALY = quality-adjusted life years
- De winst die een preventieve maatregel in theorie kan opleveren moet in verhouding
staan tot de kosten.
- Kosteneffectief: niet hoger dan 50 000 per gewonnen gezond levensjaar.
, HC: Preventie van spreekkamer tot tweede kamer
Preventie = voorkomen is beter dan genezen, maar niet persé eenvoudiger.
- Primair: voorkom ziekte en letsel
- Secundair: spoor een ziekte tijdig op
- Tertiair: bij ziekte voorkom erger
Advocacy coalition netwerk = model voor beïnvloeding van overheidsbeleid op nationaal
niveau.
Jaarlijks minstens 4000 gezonde levensjaren verloren als gevolg van vuurwerk
Beïnvloed de publieke discussie
- Naar buiten treden
- Presenteer relevante gegevens: “veel kinderen”
- Maak steun zichtbaar
WC: Preventie van valongevallen – de praktijk
3 niveaus van preventie
- Micro: individuele patiënt of burger
- Meso: buurt, wijk, organisatie