Samenvatting Algemene Pathofysiologie | Universiteit Gent | 2026/27

Pathofysiologie
- Pathologie = iets afwijkend + fysiologie = het zijn --> mechanisme van ziekten in
het lichaam

1 Inleiding en kanker
WHO
- Gezondheid is een toestand van volkomen lichamelijk, geestelijk en sociaal
welzijn.
- Gezondheid is de afwezigheid van ziekte op verschillende niveaus op fysiek,
mentaal en sociaal vlak.




Europese Unie
- “Het primaire doel van de gezondheidsbeleid is het maximaliseren van de
gezondheid van de bevolking binnen de grenzen van de bestaande middelen en
binnen een ethisch kader dat is gebouwd op rechtvaardigheids- en
solidariteitsprincipes”.
- Europa kijkt of de onderzoeken voor een bepaalde ziekte even goed zijn in elk
land om het gezondheidssysteem te maximaliseren binnen het financieel en
ethisch kader in een land.
o Vb. screenings
o Vb. staaltje van kaka opsturen voor onderzoek naar kanker
o Middelen zijn van land tot land verschillend (maar in Europa willen we het
op gelijke hoogte brengen)
▪ Miljarden steken om mensen 2-3 maanden extra te laten leven, het
geld kan nuttiger gebruikt worden

Wat is normaal?
- Als wij denken over gezondheid, gaan wij ervan uit wat normaal is (Gausscurve)
- Bij een bepaalde leeftijd, bij een bepaalde grootte heb je een bepaald gewicht
o Die groep van 95% zit bij het gemiddelde
o Vb. als je griep hebt, hebt je koorts en ga je snotteren en hoesten
- Wij kennen zo’n gemiddeldes door dagdagelijkse dingen
▪ Vb. bloeddruk meten, hartslag, cholesterol…




1

,Pathofysiologische mechanismen
- Genetisch defect
o Aangeboren
- Ischemie
o Zuurstof tekort
o Hartproblemen, suikerziekte, bloedvaatjes met klontertjes, hartinfarct,
slechte doorbloeding van tenen/vingers
- Infectie
o Bacterie, schimmel, virus, parasiet
- Auto-immuun
o Eigen lichaam maakt iets kapot
- Toxische factoren
o Roken, asbest, vervuiling, zelfmoordpoging met drinken van ontstopper
- Traumata
o Beenbreuk, enkel die je omwrikt, snee
- Kanker
- Metabool
o Stofjes in je lichaam die wat zotjes zijn
o Stofwisselingsziekte
▪ Vb. te veel zout in je bloed, te weinig zout in je bloed
- Nutritioneel
o Ondervoeding, overvoeding
- Veroudering
o Gaat vanzelf, maar er komen mankementen bij te kijken
- Psychogeen
o Niets fysisch, maar mentaal

Examenvraag
Verschil tss infectie, inflammatie en auto-immuunziekte?
- Infectie heb je alleen als je een beestje hebt bij een virus, bacterie, schimmel
o Hierbij heb je etter
- Inflammatie is een ontsteking. Als je een sneetje hebt in je arm, moet het
genezen en wordt het rood. Lichaam zorgt voor ontsteking, zodat de wonde kan
genezen.
- Inflammatie kan ergens beginnen zonder dat het gevraagd is vb. bij de darm. Als
dat vanzelf begint, is het een auto-immuunziekte vb. ziekte van Crohn, diabetes
type 1… Je kan het in alle organen krijgen. Dit is een ongevraagde
ontstekingsreactie, die in je lichaam plaatsvindt en in de meeste gevallen niet
meer weggaat.




2

,Etiologie
- Unifactorieel/multifactorieel
o Unifactorieel = één factor
o Multifactorieel = meerdere factoren
o Pancreas zorgt voor suikerregulatie (=multifactoreel)
▪ Naarmate je ouder wordt, is de kans op suikerziekte (type 2) groter
▪ Als je een stukje uit de pancreas haalt door te opereren, heb je ook
een grotere kans op suikerziekte
o Je hebt osteoporose, je valt dus je krijgt een breuk (=multifactorieel)
- Exogeen/endogeen
o Endogeen dat komt van binnenuit
o Exogeen dat komt van buitenaf
- Idiopathisch
o We weten niet goed vanwaar iets komt
o Koorts kan van een kanker zijn, van een bacterie, van een virus…
- Iatrogeen
o Door de dokter treden er complicaties op en dat kan een ziekte zijn
o Vb. mensen hebben een dropvoet omdat de dokter een zenuw heeft
doorgesneden

Pathogenese
- Van buitenaf: infectie/trauma…
- Eigen eigenschappen: leeftijd, genetica…
- Reactievermogen: de integriteit van de beschermingsmechanismen
o Vb. je bent 20 en merkt niet van de koorts je gaat gewoon werken
▪ Unifactorieel
▪ Exogene factor
▪ Goed reactievermogen
o Vb. je bent 80 en je hebt koorts en ligt op intensieve zorgen en je krijgt een
longinfectie erbij
▪ Multifactorieel
▪ Exogene factor
▪ Slecht reactievermogen




3

, Symptomatologie
- Dat is maar één kenmerk
- Uiting van ziekte: koorts, pijn…
- Subjectief (als de dokter niets kan waarnemen) vs objectief (als de dokter het ziet
of kan voelen)
- Aspecifiek (als je niet weet wat het is vb. pijn in de pols: breuk, scheur in pees of
spier) vs pathognomonisch (symptoom is super specifiek voor een bepaald
ziektebeeld)




pathognomonisch: huidletsel van een psoriasis

Syndroom
- Meerdere kenmerken
- Vb. syndroom van Marfan
o Dat is een bindweefselziekte
o Het bindweefsel is heel laks
o Ze hebben vaak lange armen en vingers
o Ze kunnen die in alle bochten en bewegingen brengen (beweeglijk)
o Hyperlaxe gewrichten
o Bloedvaten moeten sterk zijn van bindweefsel, maar in dit syndroom is
dat niet en ze hebben kans op bultjes op grote bloedvaten en dat maakt
de kans groter op bloedingen

Examenvraag
Verschil tss een symptoom en een syndroom?

Verloop van een ziekte
- Acuut of chronisch
- Latent = tijd die nodig is om het ziektebeeld te ontwikkelen
- Incubatieperiode = de tijd tussen wanneer je geïnfecteerd wordt en je de
symptomen krijgt
- Prodromaal = eerst wat kleine symptomen, later ergere symptomen




4