samenvatting pedagogiek en gezinsondersteuning ( 15/20)

Pedagogiek en gezinsondersteuning


Gastles – Prof. Emeritus Michel Vandenbroeck
Dream babies=> kinderadvies van John Locke, Rousseau, King aan Spocke, Leach en Ford

- Diversiteit rond context= rode draad doorheen heel de gastles

HET BEGIN

18de eeuw : eerste boeken voor breed publiek, medische revoluties, vooral boeken door een voor
medici, enkel voor mannen

Inleiding= “gelukkig komt nu de opvoeding in de handen van mannen”


19de eeuw= eerste boeken voor breed publiek (niet meer enkel voor dokters en filosofen)

Eerste boeken die geschreven zijn door moeders, erkenning van het belang van de eigen ervaring, de
eeuw van de romantische verheerlijking van de moeder

 Kind vrijheid geven, laten kiezen want dat is goed voor zijn ontwikkeling -> we komen dus in
een meer romantische periode waar moederschap geidialiseerd wordt

Begin 20ste eeuw =Het romantische beeld verdwijnt en er is meer ruimte voor wetenschap -> ellen
key; van standpunt dat moeders info/training moeten krijgen vooraleer ze kinderen krijgen

SCIENTIFIC MOTHERHOOD

RATIO IN PLAATS VAN EMOTIE

Sommige auteurs bv Marion Harland stellen dat getrainde verpleegsters of opvoedsters beter
geplaatst zijn om goede opvoeding te bieden en gewoonten installeren (regelmaat in opvoeding, slaap
en hygiëne) precies omdat ze emotioneel minder betrokken zijn bij het kind

- Moedergevoel is niet genoeg voor de opvoeding
- Meer ratio

EUGENETICA

VOORAL TUSSEN BEIDE WERELDOORLOGEN

Boek voor moeder en zuigeling: “Ons volk gaat betere tijden tegemoet. Zijn grootste rijkdom was steeds de
rijkdom aan kinderen. Wordt het nu aan ons volk gegeven, zijn reserveren van eigene innerlijke volkskracht,
lichamelijke en geestelijk, volledig te ontwikkelen, dan wordt het weer sterk en groot”

 We moeten sterk ras om te spreken over sterke natie
 Hoe we kinderen opvoeden, hoe we ermee omgaan heeft een invloed op het volk
 Verplichte stelisering -> ons land moet sterk worden ( zorgde voor nazi-duitsland,..)
 Regelmaat, rust, orde en rijnheid zijn de belangrijke begrippen die we moeten volgen
 Discipline en orde (gedaan met het ‘gepamper’ van kinderen)
o Niet verwennen, als ze wenen, laten wenen
 Toppunt ontstaan van behaviorisme ( grondlegger= John Watson)
o Heel veel invloed gehad op ons denken

, oOver psychologie en de opvoeding
oBoek: psychological care of infant and child
oZijn toonbeeld, geluk= kind weent alleen als het zich zeer hard bezeerd heeft anders
niet, geen kinderen die alleen aandacht willen
o Zijn idee was om kinderen in instellingen op te voeden indeplaats van in individuele
huizen waar ze niet wetenschappelijk tewerk gaan
o “Should the mother kiss the baby” -> kinderen niet kussen, geen plaats voor veel
liefde, schouderklopje,. Mag bv wel
 Wantrouwen -> gaat ook over de psychologische ontwikkeling

NA WO2: OPVOEDEN IS LOVE EN FUN

Doel van de opvoeding is: geluk ( niet meer discipline)

 Centrale vraag: hoe maken we gelukkige mensen?
 Erikson= sprak over de morele ontwikkeling
 In opvoeding moet frustratie vermijdt worden want dat lijdt tot agressie
 Autoritarisme vermijden

Doel van de opvoeding is: vertrouwen opbouwen en frustratie

 Erikson spreekt over 8 stadia
o 1ste stadia= basic trust -> aandachtig zijn voor het kind, het liefhebben
 John Bowlby
o Hechting
o Kinderen ontwikkelen vertrouwen,.. doordat er altijd personen zijn die de gevoelens
van de kinderen opmerken en er iets mee doen-> kinderen krijgen het gevoel dat ze
ertoe doen dat ze meedoen (= hechtingsstheorie (= basisvertrouwen))
o Tegenspraak van dit verhaal: bowbly heel sterk tegen kleuterscholen, opvang en
werkende moeder -> is ‘nonsens’ volgens Bowlby
o “Het bieden van constante aandacht, dag en nacht zeven dagen en 365 dagen per
jaar, is alleen mogelijk voor een vrouw die grote voldoening haalt uit het zien
opgroeien van haar kind vanaf de babytijd, door de vele fasen van de kindertijd, om
zo tot een autonome man of vrouw te komen, en die weet dat het haar zorg is die dit
mogelijk heeft gemaakt”
o Van man/ vader geen sprake

Verschil tss Bowlby en Watson

 Er is politieke omwenteling
 Wat wij denken dat goed is voor kinderen, wat we vertellen dat goed is, is een product van
sociale politieke maatschappelijke economische context

JAREN 1980; TOCH NIET ZOVEEL FUN

 De heropleving van de ontwikkelingsstimulering
 De olympische spelen van de ontwikkeling
o =hoe sneller iets gaat hoe beter, hoe meer we kunnen bereiken
 Een extreem voorbeeld: het better baby institute van prof Glenn Doman
o Over hoe je baby kan leren lezen, schrijven,..
o Andere boeken bv hoe je jong kind piano kan leren spelen
 Algemeen= opvoeding is opvoeden die zo snel mogelijk bepaalde mijlpalen haalt

, Vandaag= boeken over hoe we de opvoeding van kinderen stimuleren

o Wordt verpakt in een neuroverhaal -> verhaal over het brein
 Dokter Spock = één van de grootste bestellers
o Boek begint met “trust yourself” & “you know more then you think you do”
o Doel van boek: luister niet naar al het advies, vertrouw op jezelf
o Paradox want daarna 700 paginas van advies ( niet naar andere luisteren, maar wel
naar het zijne)
 Nina Mouton= bestseller in Vlaanderen over opvoeding
o Inleiding “we worden beïnvloed door andere daar kunnen we vaak niet overheen, het
is normaal dat we zorgen hebben, elke fase van het kind brengt nieuwe uitdagingen
mee, waardoor je telkens met nieuwe uitdagingen geconfronteerd wordt, het is
normaal dat er fouten zijn…”
o Mild ouderschap= belangrijk
o Niet naar advies van andere luisteren = wel naar het mijne ( overal in het boek JE
MOET zinnen)
o me, myself and I -> “elke dag is zelfzorg, zelfzorg is het begin van alles”
 Double bind
o Boodschap: wees spontaan, autonoom
o Vele boodschappen hebben iets pervers (= tegengestelde effecten)
o Zoals de bovenstaande 2

ENKELE INTERESSANTE KWESTIES: GENDER EN KLASSE

 Eerste boeken waren mannenzaak
 Daarna als een vrouwenzaak, maar even gendered
 Dr Spock in jaren 50-60 4 tal pagina’s over vaders achteraan in boek -> er wordt gesproken
over de gevaren die vaders veroorzaken ( er is geen eigen pedagogische invulling van de
vaderrol)
 Nina mouten begint haar boek met te vertellen hoe mild ze is
o Wat zijn de voorbeelden die Nina Mouton geeft vanuit gender-klasse idee?
 Nooit naar scherm mogen kijken
 Nooit hun handen op raam
 Nooit met handen eten
 Nooit dochter roze prinsessen speelgoed, alleen houten voorwerpen

CONTINUITEIT EN VERANDERING: BORSTVOEDING

18de -19de eeuw: borstvoeding is heilig

- Er waren voedsters ( wet nurses)
- Alle adviesboeken spreken over het belang van borstvoeding
- Moeders moesten na 2 weken al weer gaan werken vroeger waardoor ze hun baby afgeven
voor borstvoeding
- De vele verschillende adviezen werken contraproductief

Begin 20ste eeuw

- Steeds meer handboeken met tabellen om zelf voeding te maken
- Om de hygiëne van de flessen te verzorgen
- Ook steeds rigoureuzere tabellen over hoe veel voeding om de zoveel tijd
- Borstvoeding is belangrijkst, maar als dat niet lukt eventueel alternatieven (zoals nestle)