Deel 3
I. Definitievragen
1. Wat is burgerlijk humanisme?
Burgerlijk humanisme is een politieke en filosofische stroming uit de Renaissance die benadrukt dat de mens
zich niet alleen persoonlijk moet ontwikkelen, maar ook een actieve burger moet zijn.
Een goed leven bestaat dus niet alleen uit persoonlijk geluk, maar ook uit deelname aan het politieke en
maatschappelijke leven en bijdragen aan het algemeen belang.
Bij Leonardo Bruni zijn bijvoorbeeld vrijheid, burgerschap, politieke participatie en vorming belangrijk.
👉 Kort:
Burgerlijk humanisme = jezelf ontwikkelen én als actieve burger bijdragen aan de gemeenschap en het
algemeen belang.
2. Wat verstaan we onder communitarisme?
Communitarisme is een stroming die kritiek heeft op het sterke individualisme van het liberalisme.
Volgens communitaristen is de mens geen volledig onafhankelijk individu. Onze identiteit, waarden en
opvattingenworden mede gevormd door de gemeenschap waarin we leven.
Daarom moet men niet alleen kijken naar individuele rechten en vrijheid, maar ook naar:
gemeenschap;
gedeelde waarden;
sociale relaties;
verantwoordelijkheden.
👉 Kort:
Communitarisme = de mens is gevormd door zijn gemeenschap; naast individuele rechten zijn ook
gemeenschappelijke waarden en verantwoordelijkheden belangrijk.
3. Wat bedoelt Machiavelli met virtù?
Virtù betekent bij Machiavelli niet simpelweg deugdzaamheid in de gewone morele betekenis.
Het verwijst naar de politieke kwaliteiten en daadkracht die een leider nodig heeft om succesvol te handelen.
Een leider met virtù heeft bijvoorbeeld:
moed;
, intelligentie;
daadkracht;
strategisch inzicht;
aanpassingsvermogen;
het vermogen om kansen te benutten.
De leider moet kunnen omgaan met fortuna, oftewel toeval en veranderlijke omstandigheden.
👉 Kort:
Virtù = politieke bekwaamheid, moed en daadkracht om succesvol met politieke omstandigheden om te
gaan.
4. Wat is het verschil tussen “re-presentatie” en “representatie” bij Habermas?
Dit onderscheid gaat over wat vertegenwoordiging precies betekent.
Representatie
Bij representatie vertegenwoordigen verkozen politici de burgers. Zij krijgen een mandaat om namens hen
politieke beslissingen te nemen.
Bijvoorbeeld:
Jij stemt op een parlementslid → dat parlementslid vertegenwoordigt jou in het parlement.
Re-presentatie
Re-presentatie betekent letterlijk dat iets opnieuw aanwezig wordt gesteld.
In politieke zin gaat het erom dat vertegenwoordigers niet alleen namens burgers spreken, maar dat zij in het
politieke proces verschillende belangen, standpunten en argumenten zichtbaar en aanwezig maken.
Dus:
Representatie → iemand spreekt namens jou.
Re-presentatie → jouw standpunt/belangen worden opnieuw aanwezig en zichtbaar gemaakt in het publieke
debat.
👉 Kort:
Representatie = vertegenwoordigen.
Re-presentatie = standpunten/belangen opnieuw aanwezig maken in het politieke debat.
I. Definitievragen
1. Wat is burgerlijk humanisme?
Burgerlijk humanisme is een politieke en filosofische stroming uit de Renaissance die benadrukt dat de mens
zich niet alleen persoonlijk moet ontwikkelen, maar ook een actieve burger moet zijn.
Een goed leven bestaat dus niet alleen uit persoonlijk geluk, maar ook uit deelname aan het politieke en
maatschappelijke leven en bijdragen aan het algemeen belang.
Bij Leonardo Bruni zijn bijvoorbeeld vrijheid, burgerschap, politieke participatie en vorming belangrijk.
👉 Kort:
Burgerlijk humanisme = jezelf ontwikkelen én als actieve burger bijdragen aan de gemeenschap en het
algemeen belang.
2. Wat verstaan we onder communitarisme?
Communitarisme is een stroming die kritiek heeft op het sterke individualisme van het liberalisme.
Volgens communitaristen is de mens geen volledig onafhankelijk individu. Onze identiteit, waarden en
opvattingenworden mede gevormd door de gemeenschap waarin we leven.
Daarom moet men niet alleen kijken naar individuele rechten en vrijheid, maar ook naar:
gemeenschap;
gedeelde waarden;
sociale relaties;
verantwoordelijkheden.
👉 Kort:
Communitarisme = de mens is gevormd door zijn gemeenschap; naast individuele rechten zijn ook
gemeenschappelijke waarden en verantwoordelijkheden belangrijk.
3. Wat bedoelt Machiavelli met virtù?
Virtù betekent bij Machiavelli niet simpelweg deugdzaamheid in de gewone morele betekenis.
Het verwijst naar de politieke kwaliteiten en daadkracht die een leider nodig heeft om succesvol te handelen.
Een leider met virtù heeft bijvoorbeeld:
moed;
, intelligentie;
daadkracht;
strategisch inzicht;
aanpassingsvermogen;
het vermogen om kansen te benutten.
De leider moet kunnen omgaan met fortuna, oftewel toeval en veranderlijke omstandigheden.
👉 Kort:
Virtù = politieke bekwaamheid, moed en daadkracht om succesvol met politieke omstandigheden om te
gaan.
4. Wat is het verschil tussen “re-presentatie” en “representatie” bij Habermas?
Dit onderscheid gaat over wat vertegenwoordiging precies betekent.
Representatie
Bij representatie vertegenwoordigen verkozen politici de burgers. Zij krijgen een mandaat om namens hen
politieke beslissingen te nemen.
Bijvoorbeeld:
Jij stemt op een parlementslid → dat parlementslid vertegenwoordigt jou in het parlement.
Re-presentatie
Re-presentatie betekent letterlijk dat iets opnieuw aanwezig wordt gesteld.
In politieke zin gaat het erom dat vertegenwoordigers niet alleen namens burgers spreken, maar dat zij in het
politieke proces verschillende belangen, standpunten en argumenten zichtbaar en aanwezig maken.
Dus:
Representatie → iemand spreekt namens jou.
Re-presentatie → jouw standpunt/belangen worden opnieuw aanwezig en zichtbaar gemaakt in het publieke
debat.
👉 Kort:
Representatie = vertegenwoordigen.
Re-presentatie = standpunten/belangen opnieuw aanwezig maken in het politieke debat.
