De zintuigen
Kennen en kunnen: uitleggen waarom de zintuigen van groot belang zijn
voor alle levende wezens.
Kennen en kunnen: 5 zintuigen van de mens en soorten prikkels die ze
opvangen kunnen opnoemen.
Kennen en kunnen: verklaren waarom het onderwerp van belang is binnen
de opleiding tot kleuteronderwijzer.
Inleiding
Levende wezens reageren op veranderingen in hun omgeving
die reactie hangt af of ze in leven blijven of niet. Ze bewegen zich toe
naar voedsel en weg van gevaar.
5 zintuigen van de mens:
- Gezicht
- Gehoor
- Reuk
- Smaak
- Tast
ogen, oren, huid reageren op fysische prikkels
smaak en reuk reageren op chemische prikkels
Waarom belangrijk in kleuteronderwijs?
In de kleuterklas worden de zintuigen ontwikkeld. De kleuters komen in de
kleuterklas dan ook veel te weten over hun eigen lichaam en hygiëne.
Er komt zeker 1 afbeelding om te benoemen op examen! Oor,
oog en huid!!!
Gezicht = oog
2 Het oog:
1 Wil ook wel wat: voldoende licht.
1.1 Wat zien we?
Kennen en kunnen: omschrijven wat waarnemen met het oog is.
,Dagelijkse bezigheden voortzetten met gesloten ogen heel moeilijk
je zal tasten, door vorm en grootte kan je onderscheid maken tussen
voorwerpen (geen onderscheid maken tussen kleurpotloden dit kan enkel
met de ogen en niet met ander zintuig)
Zien = het waarnemen van licht
Oog is een orgaan die:
- Licht
- Lichtverschillen
- Lichtintensiteit
Kan waarnemen
Licht bestaat uit golven + verplaatst zich met snelheid van bijna 300
000km/sec.
Oog = belangrijke factor van waarneming
Kennen en kunnen: omschrijven illustreren dat het waarnemingsvermogen
van een goed werkend oog zelfs beperkt is.
Goed werkende ogen hebben begrensd waarnemingsvermogen want:
- soms moeten we vergrootglas/microscoop gebruiken
- tekst is soms onleesbaar als tekst op te grote/kleine afstand is van
oog
- achtergrond is ook belangrijk (bv. Groene rups op groen blad want
dit valt niet op, als ze niet beweegt)
- EN bewegende voorwerpen worden eerder waargenomen
(flikkerlicht)
vereisten voor een goede camouflage
- onbeweeglijkheid
- kleurpatroon dat harmonieert met omgeving
Ogen worden soms bedrogen = gezichtsbedrog
soms zien ze dingen die er niet zijn
Hoe komt dit?
Er zijn storingen als ogen hun info sturen naar hersenen/ er klopt iets niet
in de verzamelplek in de hersenen
Ogen:
- zien = het waarnemen van licht
- oog = belangrijke factor van waarneming
- waarnemingsvermogen is begrensd ook met goede ogen
- ogen worden soms bedrogen/gezichtsbedrog/ optische illusie
1.2 Hoe is het oog gebouwd?
Kennen en kunnen: van alle delen van het oog hun functie opnoemen en
aanduiden op een schets.
,Menselijk oog = hol, bolvormig met vloeistof gevuld orgaan
druk van vloeistof zorgt ervoor dat oog bol blijft
oogbol rust op vetkussen in oogkas waardoor hij beschermd is tegen
schokken en stoten
wimpers & wenkbrauwen zorgen ervoor dat water/zweet niet in oog
gaat
traanvocht wordt afgescheiden door traanklier door op- +
neergaande beweging van oogleden wordt vocht gelijk verspreid over oog
wat ervoor zorgt dat oog vrij blijft van stofdeeltjes
traanvocht wordt door 2 traankliertjes + traanzakje gevoerd naar
neusholte
pasgeboren baby’s huilen zonder tranen omdat traanklieren
onvoldoende werken na enkele weken produceren ze tranen bij huilen
Hoe ontstaan tranen?
door prikkeling van een klier/door ruik of vuil/door prikkel van zenuw
gedirigeerd vanuit hersenen
Foto benoemen en uitleg kunnen geven!!!
Hoe kan het oog bewegen?
Aan oogbol zijn er 4 rechte + 2 schuine
oogspieren zijn
Buitenste harde vlies geeft oog stevigheid
Oogbol is opgebouwd uit 3 oogvliezen:
1. Hoornvlies
= voorste deel van harde oogvlies dat gekromd is en doorzichtig is
2. Vaatvlies
= rijk voorzien van bloedvaten
3. Netvlies
= binnenste vlies met lichtgevoelige cellen
gele vlek = lichtgevoeligste deel
blinde vlek = ongevoelig voor licht en bevindt zich op de plaats waar
oogzenuw en bloedvaten oog verlaten
glasachtig lichaam = stroperige, doorzichtige, kleurloze massa waarmee
oog is gevuld
ooglens = ligt voor glasachtig lichaam + door lensbandjes hangt ze vast
aan straallichaam
straallichaam = verdikte rand van vaatvlies + is van bloedvaten en
spiervezels voorzien
, de iris/regenboogvlies = ruimte tussen hoornvlies en lens + geeft kleur
aan ogen bruin, grijs, groen, blauw of combinatie
iris is in 2 kamers verdeeld
Voorst Achterst kamers zijn gevuld met helder kamervocht
e e
kamer kamer
Pupil = opening in iris
Kennen staat in boek!!!! + ANDERE FOTO
PPW!!!!
1.3 Het oog is een fototoestel …
1.3.1Bouw en werking
Kennen en kunnen: de bouw en werking van het oog uitleggen in
vergelijking met een fototoestel.
Bouw & werking oog = vergelijkbaar met fototoestel
Belangrijke delen fototoestel (ook van oog):
- Diafragma
- Lens
- Donkere kamer
- Lichtgevoelige film
Figuur 1 diafragmaopening
Wat doen om goede foto te maken?
Afstand & diafragmaopening juist instellen wat wil zeggen dat het beeld
scherp (lens naar voor of achteren schuiven) genoeg moet zijn om het
voorwerp te fotograferen
Als je de diafragmaopening verandert kan er meer/minder licht
binnendringen
Lichtsterkte wordt geregeld door het gaatje in de iris = pupil