VOLLEDIGE SAMENVATTING STRAFRECHT (PROF. VAN DER BEKEN)

SAMENVATTING
STRAFRECHT




Riana Hamelin
ACADEMIEJAAR 2024-2025

,DEEL I STRAFRECHT
DEEL II. STRAFWET
DEEL III. MISDRIJF
DEEL IV. DADER
DEEL V. STRAF
DEEL VI. BURGERRECHTELIJKE BEPALINGEN EN BEVEILIGINGSMAATREGELEN
DEEL VII: UITVOERING VAN STRAFFEN EN MAATREGELEN




1

,DEEL I STRAFRECHT

1 Juridische situering
1.1 Begrip
Het geheel van rechtsregels dat bepaalt:
(1) onder welke voorwaarden gedragingen misdrijven zijn en welke gedragingen
misdrijven zijn;
(2) wie dader van een misdrijf is en strafrechtelijke verantwoordelijkheid draagt;
(3) welke straffen bestaan en welke straffen op de misdrijven worden gesteld;
(4) onder welke voorwaarden straffen aan daders kunnen worden opgelegd en
uitgevoerd; en
(5) hoe de bevoegde instanties oordelen over misdrijf, dader en straf.


Strafrecht: het recht van misdrijf en straf, en de straffen die erop gesteld worden.
- De studie van misdrijf dader en straf.
- Niet iedereen kan gestraft worden (minderjarig, mensen met een geestelijke
beperking
1: Wat is een misdrijf, welke gedragingen zijn misdrijf, wat zijn de voorwaarden van
misdrijven?
2: Wanneer is iemand strafrechtelijk meerderjarig?
3: Er bestaat geen doodstraf meer, wel gevangenisstraf, geldboete
4: Welke straf staat er op diefstal? Bv. Gevangenisstraf of geldboete (strafgerelateerd)
5: Hoe doen we dat dan? Wannneer kunnen die worden opgelegd, hoe zal de
strafuitvoering gebeuren, onder welke voorwaarden kan iemand vervroegd vrij
komen… (strafgerelateerd)
5 gaat over de procedure, welke rechtbank…


Misdrijf: Afwijkingen van de norm die een reactie in de vorm van een straf
verantwoorden. Wat een misdrijf is, verschilt in tijd en ruimte. Wat is een misdrijf
(algemeen) en welke gedragingen zijn een misdrijf (bijzonder)?


Dader: Bestraffing voor daders en regels over wie dader kan zijn en strafrechtelijke
verantwoordelijkheid draagt.


Straf (en beveiligingsmaatregel): Wettelijk bepaalde vorm van leed door de rechter
opgelegd als sanctie voor een misdrijf. Wat is een straf (algemeen) en met welke straf
wordt een bepaald misdrijf bestraft (bijzonder)? Beveiligingsmaatregelen zijn geen
straffen (maar vallen wel binnen het strafrecht).
2

, Procedureregels: Formele regels over hoe de bevoegde instanties oordelen of
misdrijf, dader en straf.




Het strafrecht wordt voor van alles gebruikt terwijl het een laatste redmiddel is
- Het werkt niet omdat ze geen tijd hebben om correct te vervolgen
- Veel andere manieren om het op te lossen, als mensen u schade berokken kan
je bv. een schadevergoeding vragen (geen straf), buiten het strafrecht
- Dit is geen misdrijf; moeten we daarvoor een gevangenisstraf geven, loopt heel
gelijk
- Het moet doordacht zijn en voor de misdrijven zijn die zeer ernstig zijn.


Misdrijf: die gedragingen waarvan we in de wet hebben gezegd dat het een misdrijf
is, afwijkende gedragingen, dingen die men doet waarvan we vinden dat ze niet
mogen doen, die zo erg zijn met als men dat doet een straf ervoor moeten krijgen.
 Een straf is een vorm van leed
 Een misdrijf is iets dat niet kan en waarvoor een straf nodig is


Niet alles wat vroeger misdrijf was, is dat nu nog steeds bv. euthanasie
plegenvroeger, was vroeger strafbaar als moord
- Dingen die moeten bestraft worden veranderen met de tijd
- Wat in Belgie strafbaar is, is in andere landen misschien niet strafbaar
- Het hangt af van wat de maatschappij vindt
- Er zijn nu veel meer gedragingen strafbaar bevonden zijn dan vroeger


Dader: wie kan strafrechtelijk verantwoordelijk zijn?
- Vroeger konden dat dieren zijn (gebeten) -> ophanging
- Nu zijn het enkel mensen, ook rechtspersonen (bv. Bedrijf -> milieumisdrijf
(illegaal afval lozen))
- Die krijgen dan een geldboete (gaat over heel bedrijf dus kan geen
gevangenisstraf)
- Sommigen krijgen geen straf (minderjarig, beperking)


Straf: welke gedraging strafbaar is en welke straf erop staat, wat is een straf in het
algemeen, voor elk misdrijf is een specifieke straf
- Het is mogelijk dat op een misdrijf op een andere manier wordt gereageerd dan
met een straf, we doen iets anders (een beveiligingsmaatregel, zoals internering
voor mensen die cognitief niet in staat zijn om te reageren)
- We gaan die persoon dan niet vrijspreken, we gaan iets anders zoeken ->
beveiligingsmaatregel



3