Psychodiagnostiek stamp document
Laat ik hier mee beginnen, ken dit uit je hoofd, kan het dromen, kan het nateken:
Ononderbroken lijnen = grondfiguur
Stippellijn = verkorte versie
De bruyn
Hoofdstuk 1
klinische psychodiagnostiek = info verzamelen over de cliënt en zijn of haar omgeving met
als doel een adequate aanpak voor de problemen te ontwerpen die aangegeven zijn door de
cliënt of omgeving
klinisch oordeel = beslissen op basis van eigen intuitie en ervaring
ongewapend oordeel = zit vol met tekorten en vertekeningen
prescriptief kader = dit model laat toe dat er heuristische procedures komen die aan het
diagnostische proces in de praktijk sturing geven
hoofdstuk 2
drie dingen die het belang van de diagnostische praktijk illustreren:
1. Onderzoek naar de wijze waarop mensen met kansen en waarschijnlijkheden
omgaan
2. Onderzoek naar vuistregels en heuristieken (zoekstrategieën die tot oplossingen
kunnen leiden) die mensen doorgaans geneigd zijn te volgen
beschikbaarheidsheuristiek = als mensen het zich in kunnen beelden schatten ze de
kans hoger in dat het ook daadwerkelijk zal gebeuren
1
, 3. Onderzoek naar de kwaliteit van professionele diagnostiek.
Beslissingsprobleem = keuzeprobleem waarbij verschillende opties verschillende
consequenties kunnen hebben mbt het doel
Descriptieve beslissingstheorie = houdt zich bezig met het verklaren van het
beslissingsgedrag
Normatieve beslissingstheorie = gaat verder dan beschrijven en verklaren, en schrijft ook
voor hoe de beslisser formeel te werk moet gaan op basis van een aantal rationele axioma’s.
Normatieve diagnostiek (Westmeyer en Hageböck)= de tak van de methodologie die zich
bezighoudt met het funderen, formuleren en onderzoeken van diagnostische regels en
procedures
Gematigd-normatieve modellen = vergroten de kans op het nemen van een juiste beslissing
Hoofdstuk 3
Hulpvraag (C) > type diagnostische hulpvraag (D) > type vraagstelling (C en D) > type
onderzoek (D)
C = inbreng van de cliënt, D = inbreng van de diagnosticus.
Hoe moet ik verwoorden wat ik t.o.v. mij/dit kind ervaar? = Verheldering VHD
Klachtenanalyse
vragen een uitspraak over welke hulpvragen gekoppeld zijn aan de klachtervaringen van de
cliënt
Wat is er met mij/dit kind aan de hand? = Onderkenning ODK
probleemanalyse
vragen een uitspraak over wat er aan de hand is, om welk soort probleem of stoornis het
gaat.
Waarom is dit met mij/dit kind aan de hand? = Verklaring VKR
verklaringsanalyse
vragen een uitspraak over de condities die het probleem hebben veroorzaakt, uitgelokt of
instandgehouden en zijn een uitwerking van de algemene hulpvraag ‘Waarom is dit aan de
hand?’.
Hoe kan ik/dit kind het best geholpen worden = Indicatie IDC
indicatieanalyse
vragen een uitspraak over wat gedaan kan worden om een onderkend probleem (of
stoornis) aan te pakken
0-scenario = als er geen overgang is naar een volgend type onderzoek, omdat de
diagnosticus na het verhelderend onderzoek samen met de cliënt tot de conclusie komt dat
verder onderzoek niet nodig is
1-scenario: hier wordt één keer de overgang gemaakt van het ene type onderzoek
naar het andere.
2-scenario: bijv. de sequentie verheldering-onderkenning-indicatie, want het kent na
het verhelderend onderzoek 2 overgangen.
2
, 3-scenario: het meest volledige geval; dat volgt uit de geordende combinatie van de
Hulpvragen
Diagnose = onderkenning van een stoornis of als verklaring voor het probleem of de stoornis
Hypothesen = voorlopige uitspraken die nog aan feitenmateriaal getoetst moeten worden
Hypothesetoetsend model = een diagnostische werkwijze waarbij verklarende hypothesen
getoetst worden
Klachten = uitspraken die aangeven dat de situatie of het gedrag van de cliënt, of de
gevolgen hiervan, als negatief worden beleefd
De uitkomst van de klachtanalyse = een ordening van de klachten die door de cliënt
onderschreven en herkend worden en waarop de hulpvragen betrekking hebben: de
verhelderende diagnose
problemen = situaties of gedragingen van de cliënt waarop de diagnosticus op empirische of
theoretische gronden kan aannemen dat er sprake is van een voor de client ongunstige
toestand
De uitkomst van de probleemanalyse = een benoeming van het probleem (of: de
problemen)
in een terminologie die door het forum van diagnostici onderschreven kan worden: de
onderkennende diagnose.
Verklaringen = getoetste uitspraken die of afzonderlijk of samen het probleem in stand
houden of hebben laten ontstaan
De uitkomst van de verklaringsanalyse = een samenhangend beeld, waarin één of meerdere
condities met een bepaalde mate van waarschijnlijkheid als verklaring voor het probleem
gelden: de verklarende diagnose
indicatie = empirisch of theoretisch onderbouwde aanbeveling voor een of meerdere
interventies
De uitkomst van de indicatieanalyse = een lijst van indicaties in de zin van aanbevelingen
voor mogelijke interventies: de indicerende diagnose. Leidt tot het kiezen van een type
interventie plus het forumleren van een globaal doel daarna: interventie, behandeling en
therapiecyclus
Voorbeelden klinisch oordeel 6 vertekeningen die kunnen ontstaan:
1. Causale (actor-observator) attributie: de persoon die handelt (actor), verklaart zijn
gedrag doorgaans vanuit externe, situationele omstandigheden. De observator,
daarentegen, verklaart het handelen van de actor over het algemeen vanuit interne,
stabiele disposities.
Voorbeeld uit de KA: de klacht van de moeder (actor) dat zij moeilijk contact kan
3
Laat ik hier mee beginnen, ken dit uit je hoofd, kan het dromen, kan het nateken:
Ononderbroken lijnen = grondfiguur
Stippellijn = verkorte versie
De bruyn
Hoofdstuk 1
klinische psychodiagnostiek = info verzamelen over de cliënt en zijn of haar omgeving met
als doel een adequate aanpak voor de problemen te ontwerpen die aangegeven zijn door de
cliënt of omgeving
klinisch oordeel = beslissen op basis van eigen intuitie en ervaring
ongewapend oordeel = zit vol met tekorten en vertekeningen
prescriptief kader = dit model laat toe dat er heuristische procedures komen die aan het
diagnostische proces in de praktijk sturing geven
hoofdstuk 2
drie dingen die het belang van de diagnostische praktijk illustreren:
1. Onderzoek naar de wijze waarop mensen met kansen en waarschijnlijkheden
omgaan
2. Onderzoek naar vuistregels en heuristieken (zoekstrategieën die tot oplossingen
kunnen leiden) die mensen doorgaans geneigd zijn te volgen
beschikbaarheidsheuristiek = als mensen het zich in kunnen beelden schatten ze de
kans hoger in dat het ook daadwerkelijk zal gebeuren
1
, 3. Onderzoek naar de kwaliteit van professionele diagnostiek.
Beslissingsprobleem = keuzeprobleem waarbij verschillende opties verschillende
consequenties kunnen hebben mbt het doel
Descriptieve beslissingstheorie = houdt zich bezig met het verklaren van het
beslissingsgedrag
Normatieve beslissingstheorie = gaat verder dan beschrijven en verklaren, en schrijft ook
voor hoe de beslisser formeel te werk moet gaan op basis van een aantal rationele axioma’s.
Normatieve diagnostiek (Westmeyer en Hageböck)= de tak van de methodologie die zich
bezighoudt met het funderen, formuleren en onderzoeken van diagnostische regels en
procedures
Gematigd-normatieve modellen = vergroten de kans op het nemen van een juiste beslissing
Hoofdstuk 3
Hulpvraag (C) > type diagnostische hulpvraag (D) > type vraagstelling (C en D) > type
onderzoek (D)
C = inbreng van de cliënt, D = inbreng van de diagnosticus.
Hoe moet ik verwoorden wat ik t.o.v. mij/dit kind ervaar? = Verheldering VHD
Klachtenanalyse
vragen een uitspraak over welke hulpvragen gekoppeld zijn aan de klachtervaringen van de
cliënt
Wat is er met mij/dit kind aan de hand? = Onderkenning ODK
probleemanalyse
vragen een uitspraak over wat er aan de hand is, om welk soort probleem of stoornis het
gaat.
Waarom is dit met mij/dit kind aan de hand? = Verklaring VKR
verklaringsanalyse
vragen een uitspraak over de condities die het probleem hebben veroorzaakt, uitgelokt of
instandgehouden en zijn een uitwerking van de algemene hulpvraag ‘Waarom is dit aan de
hand?’.
Hoe kan ik/dit kind het best geholpen worden = Indicatie IDC
indicatieanalyse
vragen een uitspraak over wat gedaan kan worden om een onderkend probleem (of
stoornis) aan te pakken
0-scenario = als er geen overgang is naar een volgend type onderzoek, omdat de
diagnosticus na het verhelderend onderzoek samen met de cliënt tot de conclusie komt dat
verder onderzoek niet nodig is
1-scenario: hier wordt één keer de overgang gemaakt van het ene type onderzoek
naar het andere.
2-scenario: bijv. de sequentie verheldering-onderkenning-indicatie, want het kent na
het verhelderend onderzoek 2 overgangen.
2
, 3-scenario: het meest volledige geval; dat volgt uit de geordende combinatie van de
Hulpvragen
Diagnose = onderkenning van een stoornis of als verklaring voor het probleem of de stoornis
Hypothesen = voorlopige uitspraken die nog aan feitenmateriaal getoetst moeten worden
Hypothesetoetsend model = een diagnostische werkwijze waarbij verklarende hypothesen
getoetst worden
Klachten = uitspraken die aangeven dat de situatie of het gedrag van de cliënt, of de
gevolgen hiervan, als negatief worden beleefd
De uitkomst van de klachtanalyse = een ordening van de klachten die door de cliënt
onderschreven en herkend worden en waarop de hulpvragen betrekking hebben: de
verhelderende diagnose
problemen = situaties of gedragingen van de cliënt waarop de diagnosticus op empirische of
theoretische gronden kan aannemen dat er sprake is van een voor de client ongunstige
toestand
De uitkomst van de probleemanalyse = een benoeming van het probleem (of: de
problemen)
in een terminologie die door het forum van diagnostici onderschreven kan worden: de
onderkennende diagnose.
Verklaringen = getoetste uitspraken die of afzonderlijk of samen het probleem in stand
houden of hebben laten ontstaan
De uitkomst van de verklaringsanalyse = een samenhangend beeld, waarin één of meerdere
condities met een bepaalde mate van waarschijnlijkheid als verklaring voor het probleem
gelden: de verklarende diagnose
indicatie = empirisch of theoretisch onderbouwde aanbeveling voor een of meerdere
interventies
De uitkomst van de indicatieanalyse = een lijst van indicaties in de zin van aanbevelingen
voor mogelijke interventies: de indicerende diagnose. Leidt tot het kiezen van een type
interventie plus het forumleren van een globaal doel daarna: interventie, behandeling en
therapiecyclus
Voorbeelden klinisch oordeel 6 vertekeningen die kunnen ontstaan:
1. Causale (actor-observator) attributie: de persoon die handelt (actor), verklaart zijn
gedrag doorgaans vanuit externe, situationele omstandigheden. De observator,
daarentegen, verklaart het handelen van de actor over het algemeen vanuit interne,
stabiele disposities.
Voorbeeld uit de KA: de klacht van de moeder (actor) dat zij moeilijk contact kan
3
