GESCHIEDENIS: HET BRITSE RIJK
Examensamenvatting Historische Context
1. DE 16E EEUW: EUROPESE & OVERZEESE EXPANSIE
Waarom ging Europa overzees uitbreiden? (Motieven)
• Economie: Zucht naar specerijen, goud, zilver en grondstoffen.
• Cultuur: Nieuwsgierigheid, avontuur en de verspreiding van het christendom.
• Politiek: Het veroveren van een groot en machtig Rijk.
Spanje veroverde al snel grote gebieden in Zuid- en Midden-Amerika.
Eind 16e eeuw Engelsen verkennen Noord-Amerika op zoek naar:
• Een mogelijke uitvalsbasis in de strijd tegen Spanje.
• Een eventuele geschikte vestigingskolonie.
• 1585 Roanoke wordt de eerste kolonie van Engeland (mislukt later).
• In de 16e eeuw leidt de Reformatie tot een splitsing van het christendom in Europa tussen katholiek en
protestant.
• De katholieke koning Filips II van Spanje stuurt de "Onoverwinnelijke" Armada om Engeland aan te
vallen. De aanval mislukt en Engeland verslaat Spanje. Toch kan Engeland haar eerste kolonie in
Noord-Amerika nog niet behouden.
2. DE 17E EEUW: KOLONISATIE VAN NOORD-AMERIKA
In de 17e eeuw stichten de Engelsen wel succesvol nieuwe kolonies in Noord-Amerika. Het aantal
kolonisten groeit geleidelijk.
Redenen voor vertrek naar de kolonies:
1. Beschikbaarheid van landbouwgrond
2. Handelsmogelijkheden
3. Werkgelegenheid in nijverheid
4. Zoektocht naar goud en zilver
5. Vluchten voor geloofsvervolging in Europa
De Puriteinen & De Pilgrim Fathers
Strenge calvinistische puriteinen vonden de Anglicaanse kerk te katholiek. Ze vreesden vervolging door de
Engelse koning.
→ Puriteinen vluchten eerst naar de tolerante Nederlandse Republiek.
→ Bang om hun eigen cultuur te verliezen in Nederland → Vertrek naar Noord-Amerika.
1620 Stichting van een puriteinse nederzetting in New England met als doel een geheel nieuwe, zuivere
calvinistische samenleving te starten. Zij worden de Pilgrim Fathers genoemd (stamvaders van de VS).
Geschiedenis Samenvatting - Het Britse Rijk 1
, Relatie met de Inheemse Bevolking
• Afhankelijkheid: Kolonisten gaven gebruiksvoorwerpen → Indianen gaven voedsel.
• Onderdrukking: Veel kolonisten keken neer op "barbaarse indianen". Indianen werden tot slaaf
gemaakt en hun grondgebieden werden ingenomen.
• Decimering: De inheemse bevolking nam drastisch af door bloedige oorlogen en nieuwe Europese
ziektes.
De 13 Britse Kolonies in Noord-Amerika
Noorden: Vestigingskolonies Zuiden: Plantagekolonies
Bevolking: Vooral Europeanen en hun Bevolking: Groter deel bestaat uit Afrikaanse
afstammelingen. slaven.
• Landbouw • Exportproducten (o.a. Katoen & Tabak)
• Handel
• Nijverheid
Deze 13 koloniën vormden slechts een deel van het Britse Rijk. Andere plantagekoloniën waren nog
winstgevender, zoals Barbados en Jamaica in het Caribisch gebied. Alle Engelse koloniën maakten gebruik
van slavenarbeid.
Slavenhandel: Groeide door de lucratieve driehoekshandel. Hiervoor richtten de Engelsen de Royal
African Company (RAC) op, die het alleenrecht (monopolie) kreeg op de Engelse handel met West-Afrika.
3. DE 18E EEUW: DE VERLICHTING & AMERIKAANSE ONAFHANKELIJKHEID
De Verlichting: Een denkstroming van geleerden die meenden dat alles met behulp van het verstand (de
rede) kon worden verklaard. Dit zou leiden tot vooruitgang van de samenleving.
Kernideeën van de Verlichting:
• Volkssoevereiniteit: Het volk heeft het hoogste gezag. De overheid is gebonden aan een grondwet
en het volk mag in opstand komen tegen een slechte overheid.
• Natuurlijke rechten: Ieder mens heeft van nature recht op leven, vrijheid en bezit.
• Trias Politica: Scheiding van de wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht om
machtsmisbruik te voorkomen.
Amerikaanse Revolutie & Onafhankelijkheid
Amerikaanse kolonisten kregen steeds meer kritiek op Engeland:
• Blij mee: Veel vrijheid in eigen bestuur en vrije handel.
• Niet blij mee: Koning George III wilde absolute macht, voerde nieuwe belastingen in (om Engelse
oorlogen te betalen) en verplichtte het kopen bij Engelse handelaren.
Frustratie van de kolonisten
Geschiedenis Samenvatting - Het Britse Rijk 2
Examensamenvatting Historische Context
1. DE 16E EEUW: EUROPESE & OVERZEESE EXPANSIE
Waarom ging Europa overzees uitbreiden? (Motieven)
• Economie: Zucht naar specerijen, goud, zilver en grondstoffen.
• Cultuur: Nieuwsgierigheid, avontuur en de verspreiding van het christendom.
• Politiek: Het veroveren van een groot en machtig Rijk.
Spanje veroverde al snel grote gebieden in Zuid- en Midden-Amerika.
Eind 16e eeuw Engelsen verkennen Noord-Amerika op zoek naar:
• Een mogelijke uitvalsbasis in de strijd tegen Spanje.
• Een eventuele geschikte vestigingskolonie.
• 1585 Roanoke wordt de eerste kolonie van Engeland (mislukt later).
• In de 16e eeuw leidt de Reformatie tot een splitsing van het christendom in Europa tussen katholiek en
protestant.
• De katholieke koning Filips II van Spanje stuurt de "Onoverwinnelijke" Armada om Engeland aan te
vallen. De aanval mislukt en Engeland verslaat Spanje. Toch kan Engeland haar eerste kolonie in
Noord-Amerika nog niet behouden.
2. DE 17E EEUW: KOLONISATIE VAN NOORD-AMERIKA
In de 17e eeuw stichten de Engelsen wel succesvol nieuwe kolonies in Noord-Amerika. Het aantal
kolonisten groeit geleidelijk.
Redenen voor vertrek naar de kolonies:
1. Beschikbaarheid van landbouwgrond
2. Handelsmogelijkheden
3. Werkgelegenheid in nijverheid
4. Zoektocht naar goud en zilver
5. Vluchten voor geloofsvervolging in Europa
De Puriteinen & De Pilgrim Fathers
Strenge calvinistische puriteinen vonden de Anglicaanse kerk te katholiek. Ze vreesden vervolging door de
Engelse koning.
→ Puriteinen vluchten eerst naar de tolerante Nederlandse Republiek.
→ Bang om hun eigen cultuur te verliezen in Nederland → Vertrek naar Noord-Amerika.
1620 Stichting van een puriteinse nederzetting in New England met als doel een geheel nieuwe, zuivere
calvinistische samenleving te starten. Zij worden de Pilgrim Fathers genoemd (stamvaders van de VS).
Geschiedenis Samenvatting - Het Britse Rijk 1
, Relatie met de Inheemse Bevolking
• Afhankelijkheid: Kolonisten gaven gebruiksvoorwerpen → Indianen gaven voedsel.
• Onderdrukking: Veel kolonisten keken neer op "barbaarse indianen". Indianen werden tot slaaf
gemaakt en hun grondgebieden werden ingenomen.
• Decimering: De inheemse bevolking nam drastisch af door bloedige oorlogen en nieuwe Europese
ziektes.
De 13 Britse Kolonies in Noord-Amerika
Noorden: Vestigingskolonies Zuiden: Plantagekolonies
Bevolking: Vooral Europeanen en hun Bevolking: Groter deel bestaat uit Afrikaanse
afstammelingen. slaven.
• Landbouw • Exportproducten (o.a. Katoen & Tabak)
• Handel
• Nijverheid
Deze 13 koloniën vormden slechts een deel van het Britse Rijk. Andere plantagekoloniën waren nog
winstgevender, zoals Barbados en Jamaica in het Caribisch gebied. Alle Engelse koloniën maakten gebruik
van slavenarbeid.
Slavenhandel: Groeide door de lucratieve driehoekshandel. Hiervoor richtten de Engelsen de Royal
African Company (RAC) op, die het alleenrecht (monopolie) kreeg op de Engelse handel met West-Afrika.
3. DE 18E EEUW: DE VERLICHTING & AMERIKAANSE ONAFHANKELIJKHEID
De Verlichting: Een denkstroming van geleerden die meenden dat alles met behulp van het verstand (de
rede) kon worden verklaard. Dit zou leiden tot vooruitgang van de samenleving.
Kernideeën van de Verlichting:
• Volkssoevereiniteit: Het volk heeft het hoogste gezag. De overheid is gebonden aan een grondwet
en het volk mag in opstand komen tegen een slechte overheid.
• Natuurlijke rechten: Ieder mens heeft van nature recht op leven, vrijheid en bezit.
• Trias Politica: Scheiding van de wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht om
machtsmisbruik te voorkomen.
Amerikaanse Revolutie & Onafhankelijkheid
Amerikaanse kolonisten kregen steeds meer kritiek op Engeland:
• Blij mee: Veel vrijheid in eigen bestuur en vrije handel.
• Niet blij mee: Koning George III wilde absolute macht, voerde nieuwe belastingen in (om Engelse
oorlogen te betalen) en verplichtte het kopen bij Engelse handelaren.
Frustratie van de kolonisten
Geschiedenis Samenvatting - Het Britse Rijk 2
