• Wrong document? Swap it for free
  • Written by students who passed
  • Immediately available after payment
  • Read online or as PDF
Sell
Where do you study
Your language
Document preview thumbnail
Preview 4 out of 112 pages
Summary

Samenvatting Motivatie en de Zelfsturende Mens UU alle literatuur + hoorcolleges + artikelen

Document preview thumbnail
Preview 4 out of 112 pages

Uitgebreide samenvatting van het college Motivatie en de Zelfsturende Mens aan de Universiteit Utrecht. Ik heb met deze samenvatting een 8 gehaald. Geschreven in jaar 2025/2026 en omvat uit het boek hoofdstuk 1 t/m 11, hoorcolleges 1 t/m 8, en aanvullende artikelen.

Content preview

Samenvatting Motivatie en de Zelfsturende Mens
Preface
H1 – Introductie
Motivatie en emotie verklaren waarom mensen doen wat ze doen.

Veel mensen denken dat zelfvertrouwen en beloningen de grootste redenen zijn voor motivatie.
 Zelfvertrouwen is eerder een gevolg van een goede prestatie, dan de reden ervan.
 Beloningen kunnen ervoor zorgen dat intrinsieke motivatie verdwijnt.
Motivatie moet dus (deels) veroorzaakt worden door iets anders.

Wat is motivatiewetenschap?
Motivatiewetenschap → gedragswetenschap over motivatie en emotie (empirisch bewijs).
- Het onderzoekt hoe motiverende processen werken.
- Onderzoekers stellen theorieën op om te verklaren waarom mensen bepaald gedrag vertonen.

Bij het bestuderen van een motivatie is het belangrijk om te kijken naar:
- relaties die bestaan tussen waarneembare en natuurlijke verschijnselen
- verklaring waarom de relaties bestaan.

Om deze dingen te onderzoeken, ontwikkelen onderzoekers hypothesen die voorspellen wat er moet
gebeuren als een theorie correct is.
→ De gegevens kunnen de theorie ondersteunen of de theorie niet ondersteunen.
- Als het de theorie niet ondersteunt, kan een theorie worden herzien of volledig worden
verworpen.
- Een gevalideerde en ondersteunde theorie is praktisch in verder onderzoek, maar ook in
toepassing van de theorie in de echte wereld.
Vb. Theorie: doelen gericht op persoonlijke groei verbeteren welzijn meer dan doelen gericht op
status of rijkdom.

Wat zijn de twee belangrijkste vragen in de motivatiewetenschap?
De twee belangrijkste vragen in motivatiewetenschap zijn:
 ‘Wat veroorzaakt gedrag?’
 ‘Waarom varieert gedrag in intensiteit?’
Beide vragen kunnen verder worden uitgebreid om de details van de oorzaken en de intensiteit echt
te begrijpen. Het antwoord ligt in motivatie: de interne processen die gedrag energie, richting en
volharding geven.

Motivatie is een intern psychologisch proces dat gedrag activeert, richting geeft en volhoudt,
maar het kan beïnvloed worden door externe factoren (zoals beloningen of sociale druk).

Het onderliggende antwoord op de verschillen tussen intensiteit is dat → de motivatie bij elk
individu varieert.
Waarom verschillende individuen verschillende intensiteiten en motivaties hebben, kan verklaard
worden door:
 Interne motieven zoals behoeften, cognities (verwachtingen/doelen/zelfbeeld), emoties als
gevoel (arousal) en emoties als motivatietoestand (expressie).

,  Externe gebeurtenissen (zoals geld of geuren) en sociale contexten (zoals opvoeding, school,
werk, cultuur) beïnvloeden onze interne motivatie. De echte bron van motivatie ligt in interne
processen, zoals dopamine-afgifte en verwachtingen, niet in de externe prikkel zelf (bv.
geld).
 Invloed op de motivatie die kan worden veroorzaakt door sociale processen.

Motivatie gaat over de interne processen die bepalend zijn voor:
1. Energie van gedrag
2. Richting van gedrag
3. Persistentie (blijven doorgaan) van gedrag.

Interne factoren die motivatie/gedrag beïnvloeden (motive status):
1. Behoeften: condities binnen een individu die essentieel zijn voor levensbehoud, groei en
welzijn.
2. Cognities: mentale gebeurtenissen
- Cognitieve bronnen voor motivatie zijn: plannen en doelen, mindsets, overtuigingen en
verwachtingen, en het ‘zelf’.
3. Emoties: complexe gecoördineerde reacties op gebeurtenissen, die zich kunnen uiten in
gevoelens, opwinding, doelgerichtheid en expressie.

* Externe gebeurtenissen kunnen interne motieven beïnvloeden:
 Zo zorgt een beloning voor dopamine en een verwachting van iets goeds, waardoor je iets
sneller zal doen.

Betrokkenheid (engagement): hoe actief iemand bezig is met een taak.

 Gedragsbetrokkenheid → hoe actief iemand bezig is.
 Emotionele betrokkenheid → de mate waarin iemand zich emotioneel verbonden en
geïnteresseerd voelt tijdens een taak (meestal positief, maar soms ook negatief als het
onderwerp belangrijk voor iemand is).
 Cognitieve betrokkenheid → de mate waarin iemand strategisch bezig is.
 Agentic betrokkenheid → de proactieve en constructieve toevoegingen die iemand maakt.
Je motive status kan
veranderen door bepaalde
condities, wat invloed
heeft op je gedrag, en
daarmee op je leven:

,Aspecten van gedrag die motivatie aantonen:
1. Inspanning
2. Vasthoudendheid
3. Latentie (hoelang het duurt voordat je de taak begint)
4. Keuzes
5. Waarschijnlijkheid van reactie (aantal keren dat bepaalde doelgerichte reactie wordt
uitgevoerd)
6. Gezichtsuitdrukkingen
7. Lichamelijke gebaren

Meten van motivatie en emotie
 Psychofysiologie → de studie naar de interactie tussen lichamelijke en mentale toestanden.
o Hersenactiviteit: meet stijgingen en dalingen in hersenactiviteit.
o Zelfrapportage: nuttig, maar moet altijd worden ondersteund en bevestigd door het
gedrag, de betrokkenheid, psychofysiologie en hersenactiviteit.

Tien verbindende thema’s in motivatie:
 Motivatie en emotie zijn goed voor adaptatie en functioneren.
 Motivatie en emotie beïnvloeden je aandacht. Vaak zou je meerdere dingen kunnen doen op
hetzelfde moment, maar bepaalt je motivatie wat je daadwerkelijk gaat doen.
 Motivatie en emotie zijn variabelen die tussenbeide komen.*
 Negatieve stimuli zijn saillanter dan positieve stimuli, dus zal je eerder een paracetamol gaan
halen tegen je hoofdpijn dan dat je een boek gaat lezen omdat je daar zin in hebt (motieven
variëren in tijd en beïnvloeden de voortdurende stroom van gedrag).
 Er zijn verschillende typen motivatie. Zowel de hoeveelheid motivatie als het type motivatie
dat je hebt hebben invloed op je succeslevel.
 We zijn ons niet altijd bewust van de motiverende basis van ons gedrag.




 Motivatiestudie laat zien wat mensen willen.*
 Om te floreren, heeft motivatie ondersteunende omgeving en omstandigheden nodig.
 Als je anderen probeert te motiveren, wat gemakkelijk is, werkt het zelden.*
 Er is niets zo praktisch als een goede theorie.*

Bewustzijn van motivationale basis van gedrag (Doel 1: understand today what we didn’t
understand yesterday)
We zijn ons niet altijd bewust van de echte motieven achter ons gedrag.
Sommige motieven zijn bewust en goed uit te leggen (zoals doelen), maar andere komen uit
onbewuste delen van de hersenen en zijn moeilijker te herkennen (zoals stemming of biologische
behoeften).

, - Voorbeelden laten zien dat mensen zich vriendelijker of juist agressiever gedragen door
factoren zoals een goed humeur of warm weer, zonder dat ze dit zelf beseffen.

Kernidee:
Gedrag wordt vaak beïnvloed door onbewuste motieven, ook al denken we dat we handelen uit
logische overwegingen.

7de en 8ste editie:
In 8ste editie bepaalde doorbraak in hoogtepunt (2 doelen): nu duidelijk dat honger, appetite en
gewicht niet cognitief verbonden zijn aan goal-setting en wilskracht, maar ze zijn biologisch en
hormonaal verbonden.
→ GLP-1 hormone innemen tegen eetlust (H4).


H2 – Motivatie en Emotie in historisch perspectief
Filosofische oorsprong
Volgens Plato kwam motivatie voort uit drie geestelevels:
 Appetitief niveau
 Competitief niveau
 Calculerend niveau

Aristoteles benoemde dit anders:
1. Voedzaam niveau → het meest impulsieve, dierlijke niveau met als prioriteit ‘in leven blijven’
2. Sensitief niveau → ook lichamelijk gerelateerd niveau, maar het reguleert hedonistisch
plezier (max.) en pijn (min.) → actie>plezier = goed; actie>pijn = slecht
3. Rationeel niveau → uniek niveau voor mensen, omdat het intellectueel is en de wil kenmerkt
Later werd dit gereduceerd tot het dualisme: de scheiding van de passies van het lichaam en de rede
van de geest.

Wil
De wil motiveert alle actie.
Descartes dacht dat de geest actieve motivatie had (de wil), en het lichaam passieve motivatie
(mechanisme om wil uit te oefenen).
 Waar komt die wil dan vandaan? Wat is de motivator van de wil?

Instinct
Darwin stelde voor dat er een aangeboren instinct zou zijn, dat zowel mensen als dieren hebben.

William James stelde dat de aanwezigheid van een geschikte stimulus alles wat nodig was om een
instinct om te zetten in een impuls tot actie.

McDougall stelde instincten voor als irrationele, automatische motiverende krachten die een persoon
sturen.

Verschil James en McDougall = de bewering van McDougall stelde dat mensen zonder instinct geen
actie zouden ondernemen.

Table of contents

  1. 01 H1 – Introductie 1
  2. 02 H2 – Motivatie en Emotie in historisch perspectief 4
    1. Filosofische oorsprong 4
    2. H3 – Het gemotiveerde en emotionele brein 7
  3. 03 H4 – Fysiologische behoeften 12
    1. Fundamentals van regulatie 12
    2. H5 – Psychologische behoeften 17
    3. VERSCHIL INTRINSIEKE EN EXTRINSIEKE MOTIVATIE 25
    4. Intrinsiek vs. extrinsiek 25
    5. COGNITIEVE EVALUATIE THEORIE 26
  4. 04 H7 – Doelen stellen en nastreven 29
    1. TOTE model 29
    2. Corrigerende motivatie 30
  5. 05 H8 – Mindsets 35
    1. Mentaliteit 1: Deliberatief – implementatie 36
    2. H9 – Personal control beliefs 42
  6. 06 H10 – Het zelf en persoonlijke streven 49
    1. Agentschap 54
    2. Deel III: Emotions (Emoties) 57
  7. 07 HC 1: Introductie 63
    1. Fysiologische behoeften 63
    2. HC2a: Psychologische basisbehoeften in de arbeid en (sociale) context 65
    3. Psychologische basisbehoeften in klinische context 66
    4. Maslow’s theorie van basisbehoeften 66
    5. HC2b – Psychologische basisbehoeften in de ontwikkelingscontext 68
  8. 08 HC4 – Intrinsieke motivatie 73
  9. 09 Deel 1: Typen motivatie 73
    1. Deel 2 – Ontwikkeling van motivatie 75
  10. 10 Drie dimensies van opvoeden volgens zelfdeterminatietheorie 75
    1. Motivatie in de klinische context 76
  11. 11 HC3 – Extrinsieke motivatie & goals 78
    1. Deel 2: Doelen 80
  12. 12 HC3/HC6 – Goals 84
    1. Deel 1: Doelen stellen en streven 84
    2. Deel 2: Mindsets in ontwikkeling 87
    3. HC5 – Zelfregulatie 89
    4. HC7: Self and Self-Efficacy 93
    5. HC8 – Emotie en emotieregulatie 101
  13. 13 Ryan & Deci: Chapter 13: Parenting and the Facilitation of Autonomy and Well-Being in Development (p.319-350). (2017) 108
  14. 14 Artikel Gunderson et al.: Parent praise to toddlers predicts fourth grade academic achievement via children’s incremental mindsets. Developmental psychology, 54(3), 397. (2018) 111
    1. Resultaten 112

Document information

Study
Uploaded on
September 9, 2026
Number of pages
112
Written in
2025/2026
Type
Summary
$12.09

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF

Seller avatar
Reputation scores are based on the amount of documents a seller has sold for a fee and the reviews they have received for those documents. There are three levels: Bronze, Silver and Gold. The better the reputation, the more your can rely on the quality of the sellers work.
Sold
20
Followers
0
Items
7
Last sold
2 days ago



Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Working on your references?

Frequently asked questions