EVOLUSIE TERMINOLOGIE
EVOLUSIE - die verandering oor tyd.
BIOLOGIESE EVOLUSIE - kan beskryf word as genetiese veranderinge in ‘n
bevolking(van lewende organismes) wat oor opeenvolgende generasies oor geërf is is as
gevolg van natuurlike seleksie en wat uiteindelik die vorming van nuwe spesies tot gevolg
het.
HYPOTESE - word soms ‘n ingeligte veronderstelling genoem, omdat dit ‘n voorgestelde
oplossing vir ‘n probleem of verklaring vir ‘n spesifieke verskynsel bied wat op bewyse en
waarneming gebaseer is.
TEORIE - is ‘n bevestigde verduideliking of hipotese, wat sin maak van ‘n natuurlike
verskynsel.
MACRO-EVOLUSIE - is die ontwikkeling van nuwe lewensvorme of spesies uit vroeëre
lewens vorme oor baie generasies heen. (lang geologiese tye)
MIKRO-EVOLUSIE - dit is die variasies wat binne ‘n spesie ontstaan. Klein veranderinge
aan die geenpoel ontstaan, wat klein veranderinge aan die genotipe van die spesie tot
gevolg het. Hierdie veranderinge word aan die nageslag oorgedra.
SPESIASIE - vorm die basis van makro-evolusie, waar nuwe spesies oor tyd, uit reeds
bestaande spesies, ontwikkel.
PALEONTOLOGIE - die studie van plant en dier fossiele.
PALEONTOLOOG - is ‘n wetenskaplike wat fossiele bestudeer.
ANTROPOLOOG - wetenskaplike wat die mens, menslike gedrag, kulture, samelewings
en fisiese ontwikkeling in die verlede en hede bestudeer.
HOMOLOË STRUKTURE - soortgelyke strukture (bv. voorste ledemate van werweldiere)
met dieselfde basiese bouplan (vyf aanhangsels/vingers/tone) wat verskillende funksies
verrig.
ANALOË STRUKTURE - sommige liggaamstrukture verrig dieselfde funksie in
verskillende organismes, maar het nie uit ‘n gemeenskaplike voorouer ontstaan nie. bv.
vlerke van vlermuise en skoenlappers.
DIVERGERENDE EVOLUSIE - organismes het uit ‘n gemeenskaplike voorouer ontwikkel,
maar verskillende evolusionêre roetes gevolg.
KONVERGERENDE EVOLUSIE - waar organismes nie verwant is nie, maar soortgelyke
omgewings totaal onafhanklik van mekaar, ontwikkel.
BIOGEOGRAFIE - is die studie van die verspreiding van bestaande en uitgestorwe plant
and dierspesies in bepaalde geografiese streke.
VESTIGIALE/OORBLYFSELORGANE -dit is organe of strukture in ‘n organisme wat
gedurende die proses van evolusie hul oorspronklike funksie gedeeltelik of heeltemal
verloor het.
Bv. Die mens se blindederm, verstandtande, mangel, stertbeen.
1
EVOLUSIE - die verandering oor tyd.
BIOLOGIESE EVOLUSIE - kan beskryf word as genetiese veranderinge in ‘n
bevolking(van lewende organismes) wat oor opeenvolgende generasies oor geërf is is as
gevolg van natuurlike seleksie en wat uiteindelik die vorming van nuwe spesies tot gevolg
het.
HYPOTESE - word soms ‘n ingeligte veronderstelling genoem, omdat dit ‘n voorgestelde
oplossing vir ‘n probleem of verklaring vir ‘n spesifieke verskynsel bied wat op bewyse en
waarneming gebaseer is.
TEORIE - is ‘n bevestigde verduideliking of hipotese, wat sin maak van ‘n natuurlike
verskynsel.
MACRO-EVOLUSIE - is die ontwikkeling van nuwe lewensvorme of spesies uit vroeëre
lewens vorme oor baie generasies heen. (lang geologiese tye)
MIKRO-EVOLUSIE - dit is die variasies wat binne ‘n spesie ontstaan. Klein veranderinge
aan die geenpoel ontstaan, wat klein veranderinge aan die genotipe van die spesie tot
gevolg het. Hierdie veranderinge word aan die nageslag oorgedra.
SPESIASIE - vorm die basis van makro-evolusie, waar nuwe spesies oor tyd, uit reeds
bestaande spesies, ontwikkel.
PALEONTOLOGIE - die studie van plant en dier fossiele.
PALEONTOLOOG - is ‘n wetenskaplike wat fossiele bestudeer.
ANTROPOLOOG - wetenskaplike wat die mens, menslike gedrag, kulture, samelewings
en fisiese ontwikkeling in die verlede en hede bestudeer.
HOMOLOË STRUKTURE - soortgelyke strukture (bv. voorste ledemate van werweldiere)
met dieselfde basiese bouplan (vyf aanhangsels/vingers/tone) wat verskillende funksies
verrig.
ANALOË STRUKTURE - sommige liggaamstrukture verrig dieselfde funksie in
verskillende organismes, maar het nie uit ‘n gemeenskaplike voorouer ontstaan nie. bv.
vlerke van vlermuise en skoenlappers.
DIVERGERENDE EVOLUSIE - organismes het uit ‘n gemeenskaplike voorouer ontwikkel,
maar verskillende evolusionêre roetes gevolg.
KONVERGERENDE EVOLUSIE - waar organismes nie verwant is nie, maar soortgelyke
omgewings totaal onafhanklik van mekaar, ontwikkel.
BIOGEOGRAFIE - is die studie van die verspreiding van bestaande en uitgestorwe plant
and dierspesies in bepaalde geografiese streke.
VESTIGIALE/OORBLYFSELORGANE -dit is organe of strukture in ‘n organisme wat
gedurende die proses van evolusie hul oorspronklike funksie gedeeltelik of heeltemal
verloor het.
Bv. Die mens se blindederm, verstandtande, mangel, stertbeen.
1
