Hoofdlijnen Nederlands Recht
Hoofdstuk 1 – Terreinverkenning
1.1. Functies van het recht:
Normatieve functie
• Gedragsregels (normen) die door meesten worden geacht
nageleefd en opgevolgd te worden.
• Deze gedragsregels vinden we in moreel opzicht zo belangrijk dat
we deze schriftelijk vastleggen, met straf bij overtreding ervan.
• Niet alleen ethische normen (m.b.t. je moraal), maar ook
rechtsnormen.
à Voorbeelden: moord, diefstal, verkrachting, terrorisme, etc.
Geschiloplossende functie
• De rechtelijke macht bepaald bij deze functie of iemand gestraft
moe worden, en zo ja, op welke wijze en met behulp van welke
procedure.
• Eigenrichting (het recht in eigen handen nemen; oog om oog
principe) is verboden.
Additionele functie
• Mensen regelen bij een afspraak/overeenkomst niet alles in
detail en dus blijven er dingen onduidelijk, dan geeft het recht
aan welke regel geldt.
Instrumentele functie
• Praktische zaken die via de overheid door het recht worden
geregeld.
à Voorbeeld: verkeersregels
1.2. De wet
Het recht kunnen we vinden in vier rechtsbronnen:
• De wet
• De jurisprudentie
• Het verdrag à vaak gaat het dan om internationaal recht
• De gewoonte
, Wetten met betrekking tot het privaatrecht
* Privaatrecht (civielrecht/burgerlijk recht): recht dat geldt tussen
burgers onderling.
* Het personen- en familierecht: regelt zaken als geboorte,
huwelijk, geregistreerd partnerscha, adoptie, echtscheiding,
ondercuratelestelling en regeling van vermogen tussen
echtgenoten.
* Vermogensrecht: alle op geld waardeerbare handelingen tussen
burgers onderling waaraan juridische gevolgen verbonden zijn.
à Bij geschillen op het terrein van vermogensrecht wordt vaak
schade geleden, die via de rechter verhaald wordt op degene die
de schade heeft veroorzaakt.
* Ondernemingsrecht: recht dat betrekking heeft op alle regels die
verband houden met het uitoefenen van een bedrijf.
* Burgerlijk procesrecht: regels die van toepassing zijn op het
voeren van juridische procedures op het terrein van
privaatrecht. (kan je zien als soort handleiding bij rechtelijke
procedure)
à Procederen: naar de rechter stappen op je gelijk op te eisen.
Wetten met betrekking tot het Publiekrecht
* Publiekrecht: recht dat betrekking heeft op de regels die gelden tussen
de overheid en burger.
Publiekrecht
Bestuurs
Straf(proces)
Staatsrecht (proces)
recht
recht
Hoofdstuk 1 – Terreinverkenning
1.1. Functies van het recht:
Normatieve functie
• Gedragsregels (normen) die door meesten worden geacht
nageleefd en opgevolgd te worden.
• Deze gedragsregels vinden we in moreel opzicht zo belangrijk dat
we deze schriftelijk vastleggen, met straf bij overtreding ervan.
• Niet alleen ethische normen (m.b.t. je moraal), maar ook
rechtsnormen.
à Voorbeelden: moord, diefstal, verkrachting, terrorisme, etc.
Geschiloplossende functie
• De rechtelijke macht bepaald bij deze functie of iemand gestraft
moe worden, en zo ja, op welke wijze en met behulp van welke
procedure.
• Eigenrichting (het recht in eigen handen nemen; oog om oog
principe) is verboden.
Additionele functie
• Mensen regelen bij een afspraak/overeenkomst niet alles in
detail en dus blijven er dingen onduidelijk, dan geeft het recht
aan welke regel geldt.
Instrumentele functie
• Praktische zaken die via de overheid door het recht worden
geregeld.
à Voorbeeld: verkeersregels
1.2. De wet
Het recht kunnen we vinden in vier rechtsbronnen:
• De wet
• De jurisprudentie
• Het verdrag à vaak gaat het dan om internationaal recht
• De gewoonte
, Wetten met betrekking tot het privaatrecht
* Privaatrecht (civielrecht/burgerlijk recht): recht dat geldt tussen
burgers onderling.
* Het personen- en familierecht: regelt zaken als geboorte,
huwelijk, geregistreerd partnerscha, adoptie, echtscheiding,
ondercuratelestelling en regeling van vermogen tussen
echtgenoten.
* Vermogensrecht: alle op geld waardeerbare handelingen tussen
burgers onderling waaraan juridische gevolgen verbonden zijn.
à Bij geschillen op het terrein van vermogensrecht wordt vaak
schade geleden, die via de rechter verhaald wordt op degene die
de schade heeft veroorzaakt.
* Ondernemingsrecht: recht dat betrekking heeft op alle regels die
verband houden met het uitoefenen van een bedrijf.
* Burgerlijk procesrecht: regels die van toepassing zijn op het
voeren van juridische procedures op het terrein van
privaatrecht. (kan je zien als soort handleiding bij rechtelijke
procedure)
à Procederen: naar de rechter stappen op je gelijk op te eisen.
Wetten met betrekking tot het Publiekrecht
* Publiekrecht: recht dat betrekking heeft op de regels die gelden tussen
de overheid en burger.
Publiekrecht
Bestuurs
Straf(proces)
Staatsrecht (proces)
recht
recht
