2025-2026 Economisch en
financieel recht
HoGent
,I. INLEIDING – SITUERING BINNEN HET
ONDERNEMINGSRECHT
1. INLEIDING
1.1 BELANG EN IMPACT
- Belang van Economisch en Financieel Recht: Reguleert economische activiteit en financiële
markten om stabiliteit en transparantie te garanderen.
- Toepassingsgebieden: Bevat regels voor ondernemingen, consumenten en financiële
instellingen.
- Relevantie voor België en EU: Belgisch recht wordt sterk beïnvloed door Europese regelgeving
en internationale verdragen.
1.2 WAT IS … (KERNPUNTEN)
1.2.1 … ECONOMISCH RECHT?
Regulering van economische activiteit in België en de EU
1.2.2 … FINANCIEEL RECHT?
Regulering van financiële markten en instellingen
- Publiek financieel recht:
Regelt toezicht op banken, verzekeraars en financiële markten door autoriteiten zoals FSMA.
- Privaat financieel recht:
Behandelt contracten tussen banken en consumenten, beleggersbescherming en
kredietregulering.
- Nieuwe wetgeving en trends:
In 2024 strengere regulering rond cryptomunten (MiCA), duurzaam investeren (ESG), en digitale
betalingsdiensten.
1
,1.3 HISTORISCHE EVOLUTIE & INVLOEDEN
1.3.1 HISTORIEK – ECONOMISCH RECHT
Van het Wetboek van Koophandel tot het Wetboek van Economisch recht
- 1807 - Wetboek van Koophandel. Ingevoerd door Napoleon, basis voor economisch recht in
België.
- 19e-20e eeuw - Industriële Revoluties. Stapsgewijze hervormingen om de economische
regelgeving aan te passen aan de industrialisatie.
- 2013 - Wetboek van Economisch Recht. Modernisering en integratie van economische wetgeving
in één wetboek.
- 2018 - Hervorming ondernemingsbegrip. Vervanging van ‘handelaar’ door ‘onderneming’ voor
bredere toepassing.
1.3.2 HISTORIEK – FINANCIEEL RECHT
Belangrijke gebeurtenissen en regulering in België
- 19e eeuw - Ontstaan moderne banken. De eerste gereguleerde financiële instellingen en
bankwetten ontstonden.
- 1929 - Beurscrash en crisis. De Wall Street Crash leidde tot wereldwijde financiële hervormingen.
- 2008 - Financiële crisis en hervormingen. Nieuwe regelgeving rond kapitaalbuffers, toezicht en
consumentenbescherming.
1.3.2.1 ILLUSTRATIE
Hoe de financiële crisis van 2008 leidde tot strengere regelgeving
Bekijk: Voor u uitgelegd: 10 jaar financiële crisis (De Tijd – detijd.be)
- Strengere kapitaalvereisten: Banken moesten hogere kapitaalbuffers aanhouden (Basel III).
- Verhoogd toezicht: FSMA en ECB kregen meer bevoegdheden om financiële instellingen te
controleren.
- Bescherming van consumenten: Nieuwe regels om burgers te beschermen tegen risicovolle
financiële producten.
1.3.3 ECONOMISCHE THEORIEËN
Van klassiek liberalisme tot duurzame economie
- Klassiek liberalisme: Adam Smith pleitte voor een vrije markt met minimale staatsinterventie
- Keynesiaanse economie: Overheidsinterventie is nodig om economische stabiliteit te
garanderen
- Marxistische theorie: Karl Marx benadrukte de rol van klassenstrijd en staatscontrole op
kapitaal
- Neoliberalisme: Milton Friedman stelde dat minder regulering en vrije marktwerking
economische groei stimuleren
- Duurzame en deeleconomie: Moderne regelgeving richt zich op circulaire economie en
verantwoord ondernemen
2
, 1.3.4 EUROPESE INVLOED
De impact van EU-wetgeving op Belgische regelgeving
1.4 CASESTUDY
(VOORBEELDEN VAN WETGEVING IN DE PRAKTIJK)
1.4.1 ILLUSTRATIE
De verschuiving naar en impact van verantwoord ondernemen
- CSRD-richtlijn: Corporate Sustainability Reporting Directive verplicht bedrijven tot
duurzaamheidsrapportage
- ESG-criteria: Environmental, Social & Governance: normen voor duurzaam en ethisch
ondernemen
- Groene financiering: Banken en investeerders richten zich op duurzame projecten en
verantwoorde investeringen
1.4.2 ILLUSTRATIE
Covid-19 (steun)maatregelen
3
financieel recht
HoGent
,I. INLEIDING – SITUERING BINNEN HET
ONDERNEMINGSRECHT
1. INLEIDING
1.1 BELANG EN IMPACT
- Belang van Economisch en Financieel Recht: Reguleert economische activiteit en financiële
markten om stabiliteit en transparantie te garanderen.
- Toepassingsgebieden: Bevat regels voor ondernemingen, consumenten en financiële
instellingen.
- Relevantie voor België en EU: Belgisch recht wordt sterk beïnvloed door Europese regelgeving
en internationale verdragen.
1.2 WAT IS … (KERNPUNTEN)
1.2.1 … ECONOMISCH RECHT?
Regulering van economische activiteit in België en de EU
1.2.2 … FINANCIEEL RECHT?
Regulering van financiële markten en instellingen
- Publiek financieel recht:
Regelt toezicht op banken, verzekeraars en financiële markten door autoriteiten zoals FSMA.
- Privaat financieel recht:
Behandelt contracten tussen banken en consumenten, beleggersbescherming en
kredietregulering.
- Nieuwe wetgeving en trends:
In 2024 strengere regulering rond cryptomunten (MiCA), duurzaam investeren (ESG), en digitale
betalingsdiensten.
1
,1.3 HISTORISCHE EVOLUTIE & INVLOEDEN
1.3.1 HISTORIEK – ECONOMISCH RECHT
Van het Wetboek van Koophandel tot het Wetboek van Economisch recht
- 1807 - Wetboek van Koophandel. Ingevoerd door Napoleon, basis voor economisch recht in
België.
- 19e-20e eeuw - Industriële Revoluties. Stapsgewijze hervormingen om de economische
regelgeving aan te passen aan de industrialisatie.
- 2013 - Wetboek van Economisch Recht. Modernisering en integratie van economische wetgeving
in één wetboek.
- 2018 - Hervorming ondernemingsbegrip. Vervanging van ‘handelaar’ door ‘onderneming’ voor
bredere toepassing.
1.3.2 HISTORIEK – FINANCIEEL RECHT
Belangrijke gebeurtenissen en regulering in België
- 19e eeuw - Ontstaan moderne banken. De eerste gereguleerde financiële instellingen en
bankwetten ontstonden.
- 1929 - Beurscrash en crisis. De Wall Street Crash leidde tot wereldwijde financiële hervormingen.
- 2008 - Financiële crisis en hervormingen. Nieuwe regelgeving rond kapitaalbuffers, toezicht en
consumentenbescherming.
1.3.2.1 ILLUSTRATIE
Hoe de financiële crisis van 2008 leidde tot strengere regelgeving
Bekijk: Voor u uitgelegd: 10 jaar financiële crisis (De Tijd – detijd.be)
- Strengere kapitaalvereisten: Banken moesten hogere kapitaalbuffers aanhouden (Basel III).
- Verhoogd toezicht: FSMA en ECB kregen meer bevoegdheden om financiële instellingen te
controleren.
- Bescherming van consumenten: Nieuwe regels om burgers te beschermen tegen risicovolle
financiële producten.
1.3.3 ECONOMISCHE THEORIEËN
Van klassiek liberalisme tot duurzame economie
- Klassiek liberalisme: Adam Smith pleitte voor een vrije markt met minimale staatsinterventie
- Keynesiaanse economie: Overheidsinterventie is nodig om economische stabiliteit te
garanderen
- Marxistische theorie: Karl Marx benadrukte de rol van klassenstrijd en staatscontrole op
kapitaal
- Neoliberalisme: Milton Friedman stelde dat minder regulering en vrije marktwerking
economische groei stimuleren
- Duurzame en deeleconomie: Moderne regelgeving richt zich op circulaire economie en
verantwoord ondernemen
2
, 1.3.4 EUROPESE INVLOED
De impact van EU-wetgeving op Belgische regelgeving
1.4 CASESTUDY
(VOORBEELDEN VAN WETGEVING IN DE PRAKTIJK)
1.4.1 ILLUSTRATIE
De verschuiving naar en impact van verantwoord ondernemen
- CSRD-richtlijn: Corporate Sustainability Reporting Directive verplicht bedrijven tot
duurzaamheidsrapportage
- ESG-criteria: Environmental, Social & Governance: normen voor duurzaam en ethisch
ondernemen
- Groene financiering: Banken en investeerders richten zich op duurzame projecten en
verantwoorde investeringen
1.4.2 ILLUSTRATIE
Covid-19 (steun)maatregelen
3
