Uitgebreide tentamensamenvatting
Gebaseerd op de hoofdstukindeling van
Leisure! – Inleiding in de vrije tijd
Martijn Mulder, 3e herziene druk (2019)
Let op: dit is een zelfgeschreven leersamenvatting en geen kopie van het boek.
, Hoe gebruik je deze samenvatting?
Deze samenvatting volgt de tien hoofdstukken van Leisure! en is bedoeld om de
belangrijkste onderwerpen van Introducing Leisure overzichtelijk te leren. Begrippen zijn in
eenvoudige taal uitgelegd. Bij ieder hoofdstuk staat wat je vooral moet begrijpen en
kunnen toepassen.
1. Vrije tijd, vrijetijd en leisure
1.1 Wat is vrije tijd?
Vrije tijd lijkt een eenvoudig begrip, maar kan op verschillende manieren worden bekeken.
Een belangrijke vraag is wanneer tijd werkelijk 'vrij' is. Niet alle tijd buiten school of werk
voelt namelijk automatisch als vrije tijd. Mensen hebben ook verplichtingen zoals slapen,
eten, reizen, huishoudelijke taken en zorgtaken.
Objectieve benadering van vrije tijd
Bij een objectieve benadering wordt vrije tijd vooral gezien als een hoeveelheid tijd die
overblijft nadat noodzakelijke en verplichte activiteiten zijn uitgevoerd. Dit wordt ook wel
een residuele benadering genoemd: vrije tijd is de resterende tijd. Het voordeel is dat deze
tijd relatief goed meetbaar is. Het nadeel is dat deze benadering weinig zegt over hoe
iemand die tijd ervaart.
Subjectieve benadering van vrije tijd
Bij een subjectieve benadering staat de beleving centraal. Een activiteit is leisure wanneer
iemand deze als vrij, plezierig of betekenisvol ervaart. Dezelfde activiteit kan daardoor
voor de ene persoon leisure zijn en voor een ander juist als verplichting voelen.
1.2 Cultuurafhankelijkheid van vrije tijd
Wat mensen als vrije tijd beschouwen, hangt samen met de samenleving en cultuur
waarin zij leven. Normen, waarden, religie, werkpatronen, welvaart en sociale
verwachtingen beïnvloeden hoeveel vrije tijd mensen hebben en welke activiteiten als
normaal of aantrekkelijk worden gezien.
1.3 Tijd, gedrag en beleving
Leisure kan vanuit drie invalshoeken worden bekeken: tijd, gedrag en beleving. Tijd gaat
over wanneer iemand vrij is. Gedrag gaat over wat iemand doet. Beleving gaat over wat
de activiteit voor de persoon betekent. Voor een goede analyse van leisure is het nuttig
deze drie perspectieven samen te gebruiken.
Tentamenfocus
Ken het verschil tussen objectieve en subjectieve vrije tijd. Kun uitleggen wat een
residuele definitie is. Begrijp waarom vrije tijd cultuurafhankelijk is en waarom tijd, gedrag
en beleving niet hetzelfde zijn.