Werkgroep week 2 –
Strafprocesrecht
Week 2 zelfstudievraag:
HR Stille sms een stille sms wordt rechtmatig ingezet ogv art 1 Sv jo 3 Pw jo art 141/142 Sv,
zolang dit (1) slechts beperkte inbreuk maakt op de grondrechten van burgers en (2) het niet
zeer risicovol is voor de integriteit en beheersbaarheid van de opsporing. Er moet ook
voldaan zijn aan proportionaliteit + subsidiariteit. Voor een eventuele onrechtmatigheid
moet ook beoordeeld worden of op basis van…
- Plaats
- Duur
- Intensiteit
- Frequentie
- (Technische hulpmiddelen)
…een min of meer compleet beeld wordt verkregen van bepaalde aspecten van het
persoonlijk leven van de betrokkene.
Analyse vraag
Standpunt innemen over de wenselijkheid van een casuïstische benadering.
a) De wijze waarop de lichte opsporingsmethoden zijn genormeerd.
De zogenaamde ‘lichte’ opsporingsmethoden worden in art. 3 Politiewet 2012 en art.
141/142 Sv genormeerd. Op basis van deze artikelen mogen lichte opsporingsmethoden
worden ingezet zonder een specifieke wettelijke grondslag, mits de methode niet meer dan
een beperkte inbreuk op de grondrechten van betrokkenen maakt en er door toepassing van
de opsporingshandeling geen grote risico’s ontstaan voor de integriteit en beheersbaarheid
van de opsporing (wat uit het Stille SMS arrest blijkt).
Geen expliciete wettelijke basis, maar kijken naar art. 3 Pw en 141/142 Sv: algemene
taakstellende bepalingen. Dit mag voor zover de methode wordt ingezet en niet meer dan
beperkt inbreuk op grondrechten van verdachten. Hiervoor ook kijken naar HR Stille SMS.
Hoofdregel grondslag is art. 1 Sv: legaliteitsbeginsel.
b) Wat Borgers bedoelt met een casuïstische benadering.
Borgers spreekt over de casuïstische benadering van het toetsen van het gebruik van stille
SMS als opsporingsmethode door de HR. Dit houdt in dat de HR geen algemeen
toetsingskader schetst, maar in plaats daarvan het gebruik van de opsporingsmethode zeer
toegespitst op de casus toetst.
Er zijn geen strakke of concrete regels die het normeren, maar achteraf kijken of het
toelaatbaar was per geval. Per geval beoordelen of de opsporingsactiviteit concreet is.
c) Wat de voor- en nadelen van deze casuïstische benadering zijn.
, Voordelen:
Er kan goed gehoor worden gegeven aan de flexibiliteit die gewenst is bij de
normering van ‘lichte’ opsporingshandelingen. De politie beoordeelt de potentiële
toepassing van opsporingsmethoden namelijk op basis van de casus en niet op basis
van een algemeen kader.
Een casuïstische beoordeling door de rechter is fijner, zodat de politie de ruimte heeft
voor effectieve rechtshandhaving.
Er hoeft niet voor elke opsporingsmethode een wifz gemaakt te worden. Wet loopt
altijd achter, dus je hoeft dan niet te wachten tot er een nieuwe wet wordt gemaakt.
Flexibiliteit is belangrijk voordeel: politie kan grenzen opzoeken en snel handelen
Er is rechtsbescherming, want rechter kijkt achteraf nog (toezicht).
Politie gaat mee met de tijd om opsporingsactiviteiten daaraan aan te passen en te
bedenken.
Nadelen:
Het ontbreken van een algemeen toetsingskader, waardoor het moeilijk is om
algemene uitspraken te doen over de toelaatbaarheid van het gebruik van de stille
SMS o.b.v. dit arrest.
Onzekerheid voor opsporingsambtenaren en voor burgers is het onduidelijk hoe de
overheid mag optreden jegens hen. Rechtsonzekerheid want burger weet niet welke
opsporingsmethoden kunnen worden ingezet.
Perspectief vanuit opsporing: ze weten niet wat ze moeten inzetten, dus zijn ze
terughoudend 'chilling effect'.
d) Hoe u de oplossing beoordeelt die door Borgers wordt aangedragen als alternatief voor de
huidige wijze van normering van lichte opsporingsmethoden.
Borgers noemt als oplossing voor de huidige normering van ‘lichte’ opsporingsmethoden het
gebruik van algemene maatregelen van bestuur. Dit ziet Borgers als een goede oplossing om
het gebruik van lichte opsporingsmethoden te normeren, want d.m.v. AMVB kunnen snel en
eenvoudig voorschriften worden opgesteld waarbij sprake is van democratische controle.
Oplossing is AMVB voor verhoging rechtszekerheid, democratische legitimatie en behouden
flexibiliteit. Grondslag blijft art. 3 PW en art. 141/142 Sv. In AMVB kunnen spelregels
geïntroduceerd worden en dingen afgebakend. Oplossing raakt aan voordeel en nadeel.
Persoonlijk vindt ik dat Borgers te licht denkt over de lichtheid van opsporingsmethoden.
Deze methoden maken immers, hoewel ze relatief ‘licht’ zijn, inbreuk op de grondrechten
van burgers. Met het oog op zo volledig mogelijke rechtszekerheid en democratische
controle lijkt het mij verstandig om gebruik te maken van de formele wet.
Casus 1
Ankie zit op een website waar zo nu en dan tips of theorieën gedeeld worden die een lopend
opsporingsonderzoek verder kunnen helpen. Daarom houdt Frits als opsporingsambtenaar
deze website in de gaten. Waar men nu over praat is de plofkraak van vorige week. F heeft de
beveiligingscamerabeelden: man met honkbalknuppel. De beelden zijn vaag en F heeft hem
Strafprocesrecht
Week 2 zelfstudievraag:
HR Stille sms een stille sms wordt rechtmatig ingezet ogv art 1 Sv jo 3 Pw jo art 141/142 Sv,
zolang dit (1) slechts beperkte inbreuk maakt op de grondrechten van burgers en (2) het niet
zeer risicovol is voor de integriteit en beheersbaarheid van de opsporing. Er moet ook
voldaan zijn aan proportionaliteit + subsidiariteit. Voor een eventuele onrechtmatigheid
moet ook beoordeeld worden of op basis van…
- Plaats
- Duur
- Intensiteit
- Frequentie
- (Technische hulpmiddelen)
…een min of meer compleet beeld wordt verkregen van bepaalde aspecten van het
persoonlijk leven van de betrokkene.
Analyse vraag
Standpunt innemen over de wenselijkheid van een casuïstische benadering.
a) De wijze waarop de lichte opsporingsmethoden zijn genormeerd.
De zogenaamde ‘lichte’ opsporingsmethoden worden in art. 3 Politiewet 2012 en art.
141/142 Sv genormeerd. Op basis van deze artikelen mogen lichte opsporingsmethoden
worden ingezet zonder een specifieke wettelijke grondslag, mits de methode niet meer dan
een beperkte inbreuk op de grondrechten van betrokkenen maakt en er door toepassing van
de opsporingshandeling geen grote risico’s ontstaan voor de integriteit en beheersbaarheid
van de opsporing (wat uit het Stille SMS arrest blijkt).
Geen expliciete wettelijke basis, maar kijken naar art. 3 Pw en 141/142 Sv: algemene
taakstellende bepalingen. Dit mag voor zover de methode wordt ingezet en niet meer dan
beperkt inbreuk op grondrechten van verdachten. Hiervoor ook kijken naar HR Stille SMS.
Hoofdregel grondslag is art. 1 Sv: legaliteitsbeginsel.
b) Wat Borgers bedoelt met een casuïstische benadering.
Borgers spreekt over de casuïstische benadering van het toetsen van het gebruik van stille
SMS als opsporingsmethode door de HR. Dit houdt in dat de HR geen algemeen
toetsingskader schetst, maar in plaats daarvan het gebruik van de opsporingsmethode zeer
toegespitst op de casus toetst.
Er zijn geen strakke of concrete regels die het normeren, maar achteraf kijken of het
toelaatbaar was per geval. Per geval beoordelen of de opsporingsactiviteit concreet is.
c) Wat de voor- en nadelen van deze casuïstische benadering zijn.
, Voordelen:
Er kan goed gehoor worden gegeven aan de flexibiliteit die gewenst is bij de
normering van ‘lichte’ opsporingshandelingen. De politie beoordeelt de potentiële
toepassing van opsporingsmethoden namelijk op basis van de casus en niet op basis
van een algemeen kader.
Een casuïstische beoordeling door de rechter is fijner, zodat de politie de ruimte heeft
voor effectieve rechtshandhaving.
Er hoeft niet voor elke opsporingsmethode een wifz gemaakt te worden. Wet loopt
altijd achter, dus je hoeft dan niet te wachten tot er een nieuwe wet wordt gemaakt.
Flexibiliteit is belangrijk voordeel: politie kan grenzen opzoeken en snel handelen
Er is rechtsbescherming, want rechter kijkt achteraf nog (toezicht).
Politie gaat mee met de tijd om opsporingsactiviteiten daaraan aan te passen en te
bedenken.
Nadelen:
Het ontbreken van een algemeen toetsingskader, waardoor het moeilijk is om
algemene uitspraken te doen over de toelaatbaarheid van het gebruik van de stille
SMS o.b.v. dit arrest.
Onzekerheid voor opsporingsambtenaren en voor burgers is het onduidelijk hoe de
overheid mag optreden jegens hen. Rechtsonzekerheid want burger weet niet welke
opsporingsmethoden kunnen worden ingezet.
Perspectief vanuit opsporing: ze weten niet wat ze moeten inzetten, dus zijn ze
terughoudend 'chilling effect'.
d) Hoe u de oplossing beoordeelt die door Borgers wordt aangedragen als alternatief voor de
huidige wijze van normering van lichte opsporingsmethoden.
Borgers noemt als oplossing voor de huidige normering van ‘lichte’ opsporingsmethoden het
gebruik van algemene maatregelen van bestuur. Dit ziet Borgers als een goede oplossing om
het gebruik van lichte opsporingsmethoden te normeren, want d.m.v. AMVB kunnen snel en
eenvoudig voorschriften worden opgesteld waarbij sprake is van democratische controle.
Oplossing is AMVB voor verhoging rechtszekerheid, democratische legitimatie en behouden
flexibiliteit. Grondslag blijft art. 3 PW en art. 141/142 Sv. In AMVB kunnen spelregels
geïntroduceerd worden en dingen afgebakend. Oplossing raakt aan voordeel en nadeel.
Persoonlijk vindt ik dat Borgers te licht denkt over de lichtheid van opsporingsmethoden.
Deze methoden maken immers, hoewel ze relatief ‘licht’ zijn, inbreuk op de grondrechten
van burgers. Met het oog op zo volledig mogelijke rechtszekerheid en democratische
controle lijkt het mij verstandig om gebruik te maken van de formele wet.
Casus 1
Ankie zit op een website waar zo nu en dan tips of theorieën gedeeld worden die een lopend
opsporingsonderzoek verder kunnen helpen. Daarom houdt Frits als opsporingsambtenaar
deze website in de gaten. Waar men nu over praat is de plofkraak van vorige week. F heeft de
beveiligingscamerabeelden: man met honkbalknuppel. De beelden zijn vaag en F heeft hem
