week 1
Klinisch redeneren
De stappen van klinisch renderen:
1. Anamnese
2. Diagnose
3. Doelen en resultaten
4. Interventies
5. Uitvoeren
6. Evaluatie
Het verschil tussen de signs en symptoms: signs zijn waarneembaar door
de verpleegkundige en de symptoms zijn wat de patiënt aangeeft te
voelen.
Medische biologie
Gaswisseling en Zuur-base evenwicht
Gaswisseling gebeurt tussen alveolen en de bloedvaten. Een te hoge CO2
gehalte zorgt voor de ademhalingsprikkel.
Om homeostase te laten verlopen moet de pH-waarde van bloed tussen de
7.35-7.45 liggen. Een pH onder 7.35 noem je een acidose. Een pH boven
de 7.45 noem je een Alkalose. Zulke veranderingen kunnen leiden tot een
levensbedreigende situatie. Het zenuw- en bloedvatstelsel zijn met name
gevoelig voor veranderingen van de pH. Denk aan een verminderede
pompkracht van het hart en een lage bloeddruk door vasodilatatie. In de
praktijk komt acidose vaker voor. Een pH lager dan 6.8 en hoger dan 7.7 is
niet met het leven verenigbaar. Hoe meer H+ hoe lager de pH = zuurder.
PCO2 stijgt: In de weefsels komt er veel CO2 vrij, wat zorgt voor meer H+
(pH daalt).
CO2 + H2O -> H2CO3 -> H+ + HCO3-
PCO2 daalt: In de longen wordt CO2 uitgeademd, waardoor de reactie
omkeert en er minder H+-ionen aanwezig zijn (pH stijgt). De
waterstofionen binden zich dan aan bicarbonaat om CO2 te vormen.
H+ + HCO3- -> H2CO3 -> CO2 + H2O
PCO2 is de belangrijkste factor die van invloed is op de pH in weefsels.
,Het is goed om te weten dat HCO3- een buffer is. Om homeostase te
bereiken kan een buffer H+ opnemen of afgeven om de pH te stabiliseren.
Dit gebeurt door:
a) De nieren (langzame regulatie, uren tot dagen)
Nieren kunnen HCO3- terug resorberen in het bloed of uitscheiden in
de urine.
Bij acidose wordt meer HCO3- vastgehouden -> pH stijgt.
Bij alkalose wordt HCO3- uitgescheiden -> pH daalt.
b) De longen (snelle regulatie, minuten)
Longen regelen CO2 en omdat CO2 in evenwicht staat met H+ en
HCO3- veranderd ventilatie indirect de pH.
Snellere ademhaling zorgt dat de CO2 daalt -> pH stijgt.
Trage ademhaling zorgt dat CO2 stijgt -> pH daalt.
Een buffer kan uitgeput raken, waardoor er acidose kan ontstaan.
Oorzaken kunnen zijn respiratoire acidose, door de longen. Of een
metabole acidose, door de nieren. In beide situaties zorgt het andere
orgaan weer voor balans. Dit wordt metabole – of respiratoire
compensatie genoemd. Metabole duurt meestal langer, omdat de nieren
langer de tijd nodig hebben om zich aan te passen. De longen kunnen dit
makkelijker en sneller. Bij compensatie gaan de longen meer CO2
uitblazen, er ontstaat een snellere ademhaling. De nieren gaan HCO3-
vasthouden, zodat H+ wordt uitgescheiden en de pH stijgt.
Hetzelfde kan voorkomen, maar dan met alkalose. Ook hier ligt de oorzaak
bij de longen of nieren. Als een van de twee uitvalt dan neemt de ander
het over. Via de longen duurt korter dan via de nieren. De longen gaan
trager ademhalen. De nieren HCO3- uitscheiden.
COVA en VTV niks.
Hoorcollege
Bij ethiek spelen de normen en waarden een belangrijke rol. Als
verschillende normen en waarden met elkaar botsen dan ontstaat er een
moreel dilemma. Het is belangrijk dat je je oordeel gaat uitstellen en een
dialoog/onderzoek houdt in plaats van een discussie. Soms kan dit zorgen
,voor morele stress bij zorgverleners. Ethische stromingen kunnen helpen
je keuze te beargumenteren: deugd-, plicht-, gevolgen- en zorgethiek.
, week 2
Klinisch redeneren
Palliatieve zorg
De vraag “Zou het je verbazen als deze patiënt binnen 12 maanden komt
te overlijden?” wordt een surprise question genoemd.
De dimensies lichamelijk, psychisch, sociaal en spiritueel horen bij
multidimensionale zorg. Kwaliteit van leven in acht nemen betekent dat je
bij zorg niet alleen kijkt naar het behandelen van ziekte, maar vooral naar
hoe iemand zich voelt en wat voor hem of haar belangrijk is in het
dagelijks leven. Het gaat om de hele persoon: lichaam, gevoel, sociale
leven en soms ook zingeving of spiritualiteit -> de vier dimensies.
Besluitvorming in de palliatieve fase brengt de beginsituatie in kaart, vat
problematiek samen en stelt beleid zo nodig bij.