HOOFDSTUK 18: HET URINAIRE STELSEL
KEYPOINTS VAN DIT HOOFDSTUK
18.1) Het urinaire stelsel, dat uit de nieren, de urineleiders, de urineblaas
en de urinebuis bestaat, heeft 3 belangrijke functies.
De nieren (‘ren’ enkelvoud, ‘renes’ meervoud) bevinden zich aan beide zijden van
de wervelkolom, achter het peritoneum (buikvlies) en ter hoogte van de onderste
twee ribben (11 & 12). De nieren hebben de grootte van een vuist. De rechternier
ligt iets lager dan de linkernier.
Nadat de urine in de nieren gevormd, legt het een specifieke weg af door het
urinestelsel:
Ureters (urineleiders): vanuit de nier stroomt de urine door de ureter, een dunne
buis die de nieren verbindt met de blaas. Elke nier heeft één ureter die de urine
door middel van peristaltische (knijpende) bewegingen verder stuwt naar de blaas.
Vesica urinaria (blaas): de urine komt vervolgens in de blaas terecht, een gespierd
orgaan dat de urine opslaat. De blaas kan uitzetten om een aanzienlijke
hoeveelheid urine op te slaan.
Urethra (urinebuis): bij het plassen trekt de spierige wand van de blaas samen om
de urine door de urethra naar buiten te duwen. Bij manen loopt de urethra door de
penis. Vrouwen hebben een urethra die korter is en uitmondt net boven de vaginale
opening.
18.2) De sterk doorbloede nieren bevatten functionele eenheden, de
zogenoemde nefronen, waarin filtratie, reabsorptie en excretie
plaatsvinden.
18.2.1) De algemene bouw van een nier
, 18.2.3) De bouw van een nefron.
a) Het nierlichaampje
Het nierlichaampje bestaat uit 2 delen
De glomerulus en het kapsel van Bowman vormen samen het nierlichaampje of
lichaampje van palpighi. Het zijn essentiële onderdelen van het nefron, de
functionele eenheid van de nier.
De glomerulus: kluwen van capillairen waar filtratie van het bloed plaatsvindt. Het
bloed wordt onder hoge druk door deze capillairen geperst, waardoor water en
opgeloste stoffen uit het bloed gefilterd worden en in het kapsel van Bowman
terechtkomen. Deze gefilterende vloeistof wordt voorurine genoemd.
Het kapsel van Bowman: een komvormige structuur die de glomerulus omgeeft.
Hierin verzamelt zich de voorurine voordat het verder wordt getransporteerd naar
de rest van het nefron voor verdere verwerking en concentratie.
Transportmechanisme in glomerulus
Glomerulaire filtratie: filtratie door hydrostatische druk (bloeddruk) waarbij water
en afvalstoffen uit het capillaire netwerk in het kapsel van Bowman worden
geperst.
Het gevormde vocht ter hoogte van de glomerulus
Voorurine: bloed dat geen rode bloedvaten, witte bloedcellen, bloedplaatjes en
albuminen (grote eiwitten) bevat,
maar wel water, afvalstoffen en
voedingsstoffen.
b) De rest van het nefron
Delen van het
nefron
Proximale tubulus contortus
Dalende tak van de Lis van Henle
Stijgende tak van de Lis van Henle
Distale tubulus contortus
Delen van het
verzamelsysteem
Verzamelbuis
Verzamelkanaaltje
KEYPOINTS VAN DIT HOOFDSTUK
18.1) Het urinaire stelsel, dat uit de nieren, de urineleiders, de urineblaas
en de urinebuis bestaat, heeft 3 belangrijke functies.
De nieren (‘ren’ enkelvoud, ‘renes’ meervoud) bevinden zich aan beide zijden van
de wervelkolom, achter het peritoneum (buikvlies) en ter hoogte van de onderste
twee ribben (11 & 12). De nieren hebben de grootte van een vuist. De rechternier
ligt iets lager dan de linkernier.
Nadat de urine in de nieren gevormd, legt het een specifieke weg af door het
urinestelsel:
Ureters (urineleiders): vanuit de nier stroomt de urine door de ureter, een dunne
buis die de nieren verbindt met de blaas. Elke nier heeft één ureter die de urine
door middel van peristaltische (knijpende) bewegingen verder stuwt naar de blaas.
Vesica urinaria (blaas): de urine komt vervolgens in de blaas terecht, een gespierd
orgaan dat de urine opslaat. De blaas kan uitzetten om een aanzienlijke
hoeveelheid urine op te slaan.
Urethra (urinebuis): bij het plassen trekt de spierige wand van de blaas samen om
de urine door de urethra naar buiten te duwen. Bij manen loopt de urethra door de
penis. Vrouwen hebben een urethra die korter is en uitmondt net boven de vaginale
opening.
18.2) De sterk doorbloede nieren bevatten functionele eenheden, de
zogenoemde nefronen, waarin filtratie, reabsorptie en excretie
plaatsvinden.
18.2.1) De algemene bouw van een nier
, 18.2.3) De bouw van een nefron.
a) Het nierlichaampje
Het nierlichaampje bestaat uit 2 delen
De glomerulus en het kapsel van Bowman vormen samen het nierlichaampje of
lichaampje van palpighi. Het zijn essentiële onderdelen van het nefron, de
functionele eenheid van de nier.
De glomerulus: kluwen van capillairen waar filtratie van het bloed plaatsvindt. Het
bloed wordt onder hoge druk door deze capillairen geperst, waardoor water en
opgeloste stoffen uit het bloed gefilterd worden en in het kapsel van Bowman
terechtkomen. Deze gefilterende vloeistof wordt voorurine genoemd.
Het kapsel van Bowman: een komvormige structuur die de glomerulus omgeeft.
Hierin verzamelt zich de voorurine voordat het verder wordt getransporteerd naar
de rest van het nefron voor verdere verwerking en concentratie.
Transportmechanisme in glomerulus
Glomerulaire filtratie: filtratie door hydrostatische druk (bloeddruk) waarbij water
en afvalstoffen uit het capillaire netwerk in het kapsel van Bowman worden
geperst.
Het gevormde vocht ter hoogte van de glomerulus
Voorurine: bloed dat geen rode bloedvaten, witte bloedcellen, bloedplaatjes en
albuminen (grote eiwitten) bevat,
maar wel water, afvalstoffen en
voedingsstoffen.
b) De rest van het nefron
Delen van het
nefron
Proximale tubulus contortus
Dalende tak van de Lis van Henle
Stijgende tak van de Lis van Henle
Distale tubulus contortus
Delen van het
verzamelsysteem
Verzamelbuis
Verzamelkanaaltje
