1
BESIGHEIDSTUDIES
GRAAD 12
REKORD
EKSAMEN
Vraestel 2
2026
BEELDE: KI-gegenereer. Gebaseer op tipiese eksamenvrae
Belangrik:
Hierdie studienotas word jaarliks hersien en opgedateer om in lyn te wees met die CAPS-kurrikulum
en huidige eksamenvereistes. Hierdie dokument is gebaseer op vorige eksamenvraestelle. Inhoud is
aangepas en gestruktureer vir eksamenvoorbereidingsdoeleindes. KI-instrumente is gebruik om te
help met formatering, herformulering en differensiasie.
Hierdie notas is ontwerp om leerders te help:
1. Verstaan sleutelkonsepte
2. Oefen eksamenstylvrae
3. Identifiseer belangrike temas en patrone in assesserings
Om te verseker dat leerders met die mees relevante en opgedateerde inhoud werk, word ouers en
leerders aangemoedig om te bevestig dat hulle die nuutste weergawe van die notas gebruik. As jy
onseker is of jy die nuutste weergawe het, kontak my gerus by:
Neem asseblief kennis dat hierdie notas saamgestel word as 'n gestruktureerde studiehulpmiddel
vir eksamenvoorbereiding en nie die voorgeskrewe handboek of klaskamerinstruksie vervang
nie.BEELDE: Canva & KI Gegenereer
ONTHOU: Jy moet Termyn 1, 2 en Termyn 3 se STUDIENOTAS vir die Rekordeksamen leer.
Sterkte
Juffrou Ansie
© 2026 Juffrou Ansie Study Notes. Alle regte voorbehou. Hierdie materiaal mag nie sonder skriftelike toestemming gereproduseer of versprei word nie. Kontak
, 2
Inhoud:
Besigheidsondernemings 4
Bestuur en Leierskap 4
Belegging: Sekuriteite 6
Belegging: Versekering 10
Vorme van Eienaarskap 16
Aanbieding en Datarespons 19
Besigheidsrolle 23
Probleemoplossing en kreatiewe denke 23
Etiek en Professionaliteit 26
Sosiale Verantwoordelikheid 30
KMB en KSI 31
Menseregte, Inklusiwiteit, Omgewingskwessies 33
Spanprestasie en Konflikbestuur 37
Opstelvrae 40
Kort vrae
’n Staatsbeheerde 'n Staatsbeheerde maatskappy verskaf noodsaaklike dienste
maatskappy soos water en elektrisiteit teen bekostigbare pryse wat nie deur
die privaatsektor verskaf word nie.
Aandeelhouers en lede het 'n Privaat maatskappy en 'n beslote korporasie het dit as 'n
beperkte aanspreeklikheid voordeel.
'n Geskrewe verslag 'n Skriftelike verslag is 'n voorbeeld van 'n nie-verbale
aanbieding.
Saamgestelde rente Saamgestelde rente word betaal op die hoofsom en
opgehoopte rente.
Regstellende aksie Diversiteit in die werkplek word moontlik gemaak deur
regstellende aksie
Delphi-tegniek Die Delphi-tegniek is 'n probleemoplossingstegniek wat insette
van kundiges deur middel van 'n vraelys verkry.
Rentekoers Die koers waarteen kommersiële banke geld aan die publiek
leen, staan bekend as die rentekoers.
Dividende Opbrengste verdien op beleggings in aandele.
Versekerbare risiko Besighede kan verseker word teen verliese as gevolg van mode
en winkeldiefstal.
Inheemse kennis Kennis en vaardighede van mense in 'n spesifieke geografiese
gebied.
Stukwerk Werkers word betaal volgens die aantal eenhede wat vervaardig
word.
Die rol van die gesondheids- Die rol van die gesondheids- en veiligheidsverteenwoordiger is
en om potensiële gevare in die werkplek te identifiseer.
veiligheidsverteenwoordiger
© 2026 Juffrou Ansie Study Notes. Alle regte voorbehou. Hierdie materiaal mag nie sonder skriftelike toestemming gereproduseer of versprei word nie. Kontak
, 3
Die gemiddelde klousule Die gemiddelde klousule is van toepassing wanneer goedere
onderverseker is.
Charismatiese leierskapstyl Charismatiese leierskapstyl wanneer hy/sy sjarme gebruik om
werknemerlojaliteit te inspireer.
Etiek 'n Stel waardes wat moreel aanvaarbaar is wanneer sake
gedoen word, word etiek genoem.
Skuldbrief Skuldbriewe word uitgereik om geleende kapitaal van die
publiek te verkry.
Beperkte aanspreeklikheid Beperkte aanspreeklikheid beteken dat die eienaar se
persoonlike bates teen die skuld van die besigheid beskerm
word.
Belastingontduiking Is wanneer 'n besigheid nie al hul inkomste aan die SAID
verklaar nie met die doel om minder belasting te betaal.
Korporatiewe sosiale Korporatiewe sosiale belegging is geld wat besighede bestee
belegging om die lewenstandaard van gemeenskappe te verhoog
Staafgrafiek 'n Visuele aanbieding van 'n stel verkoopsyfers wat as 'n reeks
reghoeke voorgestel word
Samewerking Samewerking beteken dat die spanlede bereid is om saam in
die span te werk om doelwitte te bereik.
Toeslag Die gedeelte van 'n versekeringseis wat 'n besigheid moet
betaal wanneer die besigheid die eis indien, word 'n
medebetaling genoem.
Inklusiwiteit Die aanstelling van mense van verskillende agtergronde staan
bekend as inklusiwiteit.
Terugneming Terugneming is van toepassing wanneer eiendom/goedere
herverseker word.
Leierskap Die vermoë van 'n individu of 'n groep individue om ander te
beïnvloed en te lei.
Bestuur Beplanning, organisering, leiding en beheer van werknemers
om doelwitte te bereik.
Demokratiese leierskapstyl Die leier nooi die spanlede/groep uit om idees by te dra en aan
die besluitnemingsproses deel te neem.
Outokratiese leierskapstyl Die leier neem self besluite sonder om die personeel te
raadpleeg.
Laissez faire/Vrye teuels Die leier delegeer take aan volgelinge met min of geen rigting
nie.
Charismatiese leierskapstyl Die leier gebruik sjarme om volgelinge te beïnvloed.
TransaKSIonele leierskapstyl Die leier fokus op die motivering van volgelinge deur 'n stelsel
van beloning en straf.
Burokratiese leierskapstyl Leiers/bestuurders maak seker dat werknemers reëls en
beleide volg.
Leiers- en volgelinge-teorie Fokus op die verhouding tussen leier en volgeling.
Situasionele leierskapsteorie Fokus op die toepassing van verskillende leierskapstyle,
afhangende van die situasie en die volwassenheidsvlak van
werknemers.
© 2026 Juffrou Ansie Study Notes. Alle regte voorbehou. Hierdie materiaal mag nie sonder skriftelike toestemming gereproduseer of versprei word nie. Kontak
, 4
Transformasionele Die leier identifiseer die nodige verandering/skep 'n visie om die
leierskapsteorie verandering deur inspirasie te lei.
Persoonlike houding Die manier waarop die leier met sy/haar werknemers omgaan,
bepaal die sukses of mislukking van 'n besigheid.
Besigheidsondernemings
Bestuur en Leierskap
Verskille tussen leierskap en bestuur
LEIERSKAP BESTUUR
1. Beïnvloed menslike gedrag. 1. Lei menslike gedrag.
2. Kommunikeer deur middel van 2. Kommunikeer deur bestuur
interaksie/gedrag/visie/waardes/ funksies, bv. lynfunksie.
charisma. 3. Administreer planne/programme/take
3. Innoveer/Moedig nuwe idees aan om teikens te bereik.
verhoog produktiwiteit. 4. Administreer planne/programme/take
4. Inspireer personeel om mekaar te om teikens te bereik.
vertrou en te ondersteun. 5. Beheerstelsels en prosedures om die
5. Fokus op wat en hoekom. werk gedoen te kry.
6. Fokus op die horison/langtermyn. 6. Fokus op hoe en wanneer.
DEMOKRATIESE LEIER OUTOKRATIESE LEIER
1. Die leier betrek werknemers by die 1. 'n Leier neem alle besluite alleen
besluitnemingsproses. sonder om werknemers te betrek
2. Duidelike/Tweerigtingkommunikasie 2. Die bevelslyn/kommunikasie is duidelik
verseker groep se verbintenis tot finale aangesien dit van bo na onder
besluit(e). is/volgelinge weet presies wat om te
3. Mensgerig, aangesien werknemers se doen.
gevoelens en opinies in ag geneem 3. Taakgerig aangesien die menings van
word. werknemers nie in ag geneem word nie.
4. Werkers voel bemagtig omdat hulle 4. Nuwe werknemers voel vol
betrokke is by die vertroue/veilig aangesien sterk
besluitnemingsproses. leierskap verskaf word.
5. Nuttig wanneer die leier staatmaak op 5. Nuttig in 'n krisis/dringende situasie, bv.
die insette van ervare volgelinge. na 'n ongeluk/om 'n streng sperdatum
6. Hanteer konfliksituasies deur na te kom.
volgelinge te betrek by die vind van die 6. Hanteer konfliksituasies deur vir
beste oplossing volgelinge te sê wat hulle moet doen.
© 2026 Juffrou Ansie Study Notes. Alle regte voorbehou. Hierdie materiaal mag nie sonder skriftelike toestemming gereproduseer of versprei word nie. Kontak
BESIGHEIDSTUDIES
GRAAD 12
REKORD
EKSAMEN
Vraestel 2
2026
BEELDE: KI-gegenereer. Gebaseer op tipiese eksamenvrae
Belangrik:
Hierdie studienotas word jaarliks hersien en opgedateer om in lyn te wees met die CAPS-kurrikulum
en huidige eksamenvereistes. Hierdie dokument is gebaseer op vorige eksamenvraestelle. Inhoud is
aangepas en gestruktureer vir eksamenvoorbereidingsdoeleindes. KI-instrumente is gebruik om te
help met formatering, herformulering en differensiasie.
Hierdie notas is ontwerp om leerders te help:
1. Verstaan sleutelkonsepte
2. Oefen eksamenstylvrae
3. Identifiseer belangrike temas en patrone in assesserings
Om te verseker dat leerders met die mees relevante en opgedateerde inhoud werk, word ouers en
leerders aangemoedig om te bevestig dat hulle die nuutste weergawe van die notas gebruik. As jy
onseker is of jy die nuutste weergawe het, kontak my gerus by:
Neem asseblief kennis dat hierdie notas saamgestel word as 'n gestruktureerde studiehulpmiddel
vir eksamenvoorbereiding en nie die voorgeskrewe handboek of klaskamerinstruksie vervang
nie.BEELDE: Canva & KI Gegenereer
ONTHOU: Jy moet Termyn 1, 2 en Termyn 3 se STUDIENOTAS vir die Rekordeksamen leer.
Sterkte
Juffrou Ansie
© 2026 Juffrou Ansie Study Notes. Alle regte voorbehou. Hierdie materiaal mag nie sonder skriftelike toestemming gereproduseer of versprei word nie. Kontak
, 2
Inhoud:
Besigheidsondernemings 4
Bestuur en Leierskap 4
Belegging: Sekuriteite 6
Belegging: Versekering 10
Vorme van Eienaarskap 16
Aanbieding en Datarespons 19
Besigheidsrolle 23
Probleemoplossing en kreatiewe denke 23
Etiek en Professionaliteit 26
Sosiale Verantwoordelikheid 30
KMB en KSI 31
Menseregte, Inklusiwiteit, Omgewingskwessies 33
Spanprestasie en Konflikbestuur 37
Opstelvrae 40
Kort vrae
’n Staatsbeheerde 'n Staatsbeheerde maatskappy verskaf noodsaaklike dienste
maatskappy soos water en elektrisiteit teen bekostigbare pryse wat nie deur
die privaatsektor verskaf word nie.
Aandeelhouers en lede het 'n Privaat maatskappy en 'n beslote korporasie het dit as 'n
beperkte aanspreeklikheid voordeel.
'n Geskrewe verslag 'n Skriftelike verslag is 'n voorbeeld van 'n nie-verbale
aanbieding.
Saamgestelde rente Saamgestelde rente word betaal op die hoofsom en
opgehoopte rente.
Regstellende aksie Diversiteit in die werkplek word moontlik gemaak deur
regstellende aksie
Delphi-tegniek Die Delphi-tegniek is 'n probleemoplossingstegniek wat insette
van kundiges deur middel van 'n vraelys verkry.
Rentekoers Die koers waarteen kommersiële banke geld aan die publiek
leen, staan bekend as die rentekoers.
Dividende Opbrengste verdien op beleggings in aandele.
Versekerbare risiko Besighede kan verseker word teen verliese as gevolg van mode
en winkeldiefstal.
Inheemse kennis Kennis en vaardighede van mense in 'n spesifieke geografiese
gebied.
Stukwerk Werkers word betaal volgens die aantal eenhede wat vervaardig
word.
Die rol van die gesondheids- Die rol van die gesondheids- en veiligheidsverteenwoordiger is
en om potensiële gevare in die werkplek te identifiseer.
veiligheidsverteenwoordiger
© 2026 Juffrou Ansie Study Notes. Alle regte voorbehou. Hierdie materiaal mag nie sonder skriftelike toestemming gereproduseer of versprei word nie. Kontak
, 3
Die gemiddelde klousule Die gemiddelde klousule is van toepassing wanneer goedere
onderverseker is.
Charismatiese leierskapstyl Charismatiese leierskapstyl wanneer hy/sy sjarme gebruik om
werknemerlojaliteit te inspireer.
Etiek 'n Stel waardes wat moreel aanvaarbaar is wanneer sake
gedoen word, word etiek genoem.
Skuldbrief Skuldbriewe word uitgereik om geleende kapitaal van die
publiek te verkry.
Beperkte aanspreeklikheid Beperkte aanspreeklikheid beteken dat die eienaar se
persoonlike bates teen die skuld van die besigheid beskerm
word.
Belastingontduiking Is wanneer 'n besigheid nie al hul inkomste aan die SAID
verklaar nie met die doel om minder belasting te betaal.
Korporatiewe sosiale Korporatiewe sosiale belegging is geld wat besighede bestee
belegging om die lewenstandaard van gemeenskappe te verhoog
Staafgrafiek 'n Visuele aanbieding van 'n stel verkoopsyfers wat as 'n reeks
reghoeke voorgestel word
Samewerking Samewerking beteken dat die spanlede bereid is om saam in
die span te werk om doelwitte te bereik.
Toeslag Die gedeelte van 'n versekeringseis wat 'n besigheid moet
betaal wanneer die besigheid die eis indien, word 'n
medebetaling genoem.
Inklusiwiteit Die aanstelling van mense van verskillende agtergronde staan
bekend as inklusiwiteit.
Terugneming Terugneming is van toepassing wanneer eiendom/goedere
herverseker word.
Leierskap Die vermoë van 'n individu of 'n groep individue om ander te
beïnvloed en te lei.
Bestuur Beplanning, organisering, leiding en beheer van werknemers
om doelwitte te bereik.
Demokratiese leierskapstyl Die leier nooi die spanlede/groep uit om idees by te dra en aan
die besluitnemingsproses deel te neem.
Outokratiese leierskapstyl Die leier neem self besluite sonder om die personeel te
raadpleeg.
Laissez faire/Vrye teuels Die leier delegeer take aan volgelinge met min of geen rigting
nie.
Charismatiese leierskapstyl Die leier gebruik sjarme om volgelinge te beïnvloed.
TransaKSIonele leierskapstyl Die leier fokus op die motivering van volgelinge deur 'n stelsel
van beloning en straf.
Burokratiese leierskapstyl Leiers/bestuurders maak seker dat werknemers reëls en
beleide volg.
Leiers- en volgelinge-teorie Fokus op die verhouding tussen leier en volgeling.
Situasionele leierskapsteorie Fokus op die toepassing van verskillende leierskapstyle,
afhangende van die situasie en die volwassenheidsvlak van
werknemers.
© 2026 Juffrou Ansie Study Notes. Alle regte voorbehou. Hierdie materiaal mag nie sonder skriftelike toestemming gereproduseer of versprei word nie. Kontak
, 4
Transformasionele Die leier identifiseer die nodige verandering/skep 'n visie om die
leierskapsteorie verandering deur inspirasie te lei.
Persoonlike houding Die manier waarop die leier met sy/haar werknemers omgaan,
bepaal die sukses of mislukking van 'n besigheid.
Besigheidsondernemings
Bestuur en Leierskap
Verskille tussen leierskap en bestuur
LEIERSKAP BESTUUR
1. Beïnvloed menslike gedrag. 1. Lei menslike gedrag.
2. Kommunikeer deur middel van 2. Kommunikeer deur bestuur
interaksie/gedrag/visie/waardes/ funksies, bv. lynfunksie.
charisma. 3. Administreer planne/programme/take
3. Innoveer/Moedig nuwe idees aan om teikens te bereik.
verhoog produktiwiteit. 4. Administreer planne/programme/take
4. Inspireer personeel om mekaar te om teikens te bereik.
vertrou en te ondersteun. 5. Beheerstelsels en prosedures om die
5. Fokus op wat en hoekom. werk gedoen te kry.
6. Fokus op die horison/langtermyn. 6. Fokus op hoe en wanneer.
DEMOKRATIESE LEIER OUTOKRATIESE LEIER
1. Die leier betrek werknemers by die 1. 'n Leier neem alle besluite alleen
besluitnemingsproses. sonder om werknemers te betrek
2. Duidelike/Tweerigtingkommunikasie 2. Die bevelslyn/kommunikasie is duidelik
verseker groep se verbintenis tot finale aangesien dit van bo na onder
besluit(e). is/volgelinge weet presies wat om te
3. Mensgerig, aangesien werknemers se doen.
gevoelens en opinies in ag geneem 3. Taakgerig aangesien die menings van
word. werknemers nie in ag geneem word nie.
4. Werkers voel bemagtig omdat hulle 4. Nuwe werknemers voel vol
betrokke is by die vertroue/veilig aangesien sterk
besluitnemingsproses. leierskap verskaf word.
5. Nuttig wanneer die leier staatmaak op 5. Nuttig in 'n krisis/dringende situasie, bv.
die insette van ervare volgelinge. na 'n ongeluk/om 'n streng sperdatum
6. Hanteer konfliksituasies deur na te kom.
volgelinge te betrek by die vind van die 6. Hanteer konfliksituasies deur vir
beste oplossing volgelinge te sê wat hulle moet doen.
© 2026 Juffrou Ansie Study Notes. Alle regte voorbehou. Hierdie materiaal mag nie sonder skriftelike toestemming gereproduseer of versprei word nie. Kontak
