Burgerlijk procesrecht - herkansing
Week 1..................................................................................................................................... 2
HR Vernieting arbitraal vonnis............................................................................................5
HR Hoor en wederhoor bij bindend advies.........................................................................5
HR Afdwingbaarheid en mediationclausule........................................................................5
Hoorcollege week 1............................................................................................................5
Week 2..................................................................................................................................... 6
HR Tromp / Regency..........................................................................................................7
HR Van Rooij/ervan Van der Sluijs..................................................................................... 7
HR Poort c.s./Stoppels....................................................................................................... 7
HR Muradin/Waaijer........................................................................................................... 7
HR Regiopolitie Gelderland Zuid/Hovax.............................................................................7
HR Antebi/NIHS................................................................................................................. 8
HR Googlende rechter....................................................................................................... 8
HR Gebruik ChatGPT.........................................................................................................8
Hoorcollege week 2............................................................................................................8
Week 3..................................................................................................................................... 9
HR Dipasa Europe/Huyton............................................................................................... 11
HR V. Rens c.s./Van Waalwijk v. Doorn............................................................................11
HR Verhoeven/Staat.........................................................................................................11
HR Schuldsanering...........................................................................................................11
HR Kublik/Brandenberg....................................................................................................12
HR de advocaten/De Staat, JBPR 2022/52..................................................................... 12
HR Bistro t’ Plenske en HR Weef c.s./Artesia.................................................................. 12
HR JBPr (2017, :3151)..................................................................................................... 12
HR Openbaarheid van civiele procedures JBPr 2023/41.................................................12
Hoorcollege - week 3........................................................................................................13
Week 4 - procedure in eerste aanleg.................................................................................. 13
HR Aegean Airlines / Verweerders...................................................................................16
HR JBPr 2024/2............................................................................................................... 16
HR Staalbouw/EZH 29 april 1994.................................................................................... 16
HR Priore Medical/Van der Laan 10 april 2015................................................................ 16
HR van Persijn / Hillebrandt 30 juni 2006........................................................................16
HR Janssen / Hobbelen 9 juni 2006....................................................................................17
HR Eiser / Overigen kinderen, 21 juni 2019..................................................................... 17
Hoorcollege - week 4........................................................................................................17
Week 5................................................................................................................................... 18
Week 6................................................................................................................................... 20
HR Kempkes/Samson 22 december 1990....................................................................... 22
HR AVI/CTAV 15 mei 1998...............................................................................................22
HR Staat/NVV c.s. 19 mei 2000....................................................................................... 22
HR Arbeidsvoorziening/TMU 14 juni 2002....................................................................... 23
HR Veroordeling tot medewerking aan verdeling 31 maart 2023.....................................23
, HR Veroordeling tot medwerking afwikkeling verdeling................................................... 23
Week 7................................................................................................................................... 23
HR Timmer/Deutman 20 november 1988........................................................................ 24
HR Schepers/De Bruijn 18 februari 1994......................................................................... 24
HR Batavus/NS Race Productions 22 april 2011............................................................. 24
HR Verhof/Helvetia 15 mei 1998 - letselschade...............................................................25
HR St. WIllibrord 16 juni 2000 - omkeringsregel.............................................................. 25
HR Ter hofte/Oude monnink motors 19 januari 2001 - omkeringsregel........................... 25
HR TFS/NS 29 november 2002 + Gemeente Achterkarspelen 2003/24......................... 26
HR Erven gynaecoloog/ouders en kind 23 november 2012.............................................26
HR Gescheiden notaris 9 september 2005...................................................................... 26
Week 8................................................................................................................................... 26
HR Achmea/Verweerder 18 april 2014.............................................................................27
HR Autohandel 15 januari 2016....................................................................................... 27
HR Testament 13 februari 2015....................................................................................... 27
HR De vreugd/Van Hemert Beheer 9 oktober 2015......................................................... 27
HR Wooning/Wooning...................................................................................................... 27
Week 9 - executi en beslag I................................................................................................27
Week 10 - executie en beslag II...........................................................................................29
Week 11 - Hoger beroep I.....................................................................................................30
Week 12 - Hoger beroep II................................................................................................... 31
Week 1
Kenmerken burgerlijk procesrecht:
1. Recht van gemeng publiekrechtelijk en privaatrechtelijke aard
2. Grotendeels formeel recht
3. Rechtsgebied is ruimer dan dat van het recht met betrekking tot het burgerlijk proces
zelf → ook de voor- en nafase van het burgerlijk proces vallen eronder
4. Zekere dwangmatigheid → de ene persoon kan de ander dwingen tot een procedure
en tot het ten uitvoer (laten) leggen van een uitspraak in de procedure
3 soorten burgerlijk procesrecht
1. Subjectieve recht → materiele aanspraak van schuldeiser
2. Vorderingsrecht (actierecht of ‘ius agendi’) → recht om zo nodig in rechte aanspraak
te maken op een subjectief recht
3. Rechtsvordering (actie of actio) → processuele handelingen zelf
Project KEI → Kwaliteit en Innovatie, waarbij centrale doelstellingen waren:
vereenvoediging, versnelling en digitalisering van de procedure. Met de spoedwet KEI is de
verplichting tot elektronisch proceduren bij de rechtbanken Gelderland en Midden-Nederland
per 01-10-2019 ingetrokken en beoogde verdere gedaeerde invoering is stopgezet.
,Absolute <> relatieve comptentie
- Absolute → welke ‘soort’ rechter
1. Eerste aanleg
- Rechtbank (42 RO)
- Kantonrechter (93 Rv)
- Voorzieningenrechter, kort geding (254 e.v. Rv)
2. Hoger beroep
3. Cassatie
- Relatieve → welke rechter is geografisch gezien bevoegd
Burgerlijk procesrehct in beweging:
1. Pilots bij diverse gerechten → testen (bijv KEI) of je via een makkelijkere procedure
kunt procederen. Dit is vrijwillig, en beide partijen moeten het er mee eens zijn (96
Rv).
2. Experimentenwet → wet waardoor bepaalde gerechten kunnen ecperimenteren met
een andere inrichitng van de burgerlijke procedure.
3. Internatipnale en Europese ontwikkelingen → internationaal en Europees niveau
wordt vanuit allerlei invalshoeken nagedacht over (goed) geschilbeslechting
Twee soorten civiele procedures:
1. Dagvaardigings-/vorderingsprocedure → veel procedurele waarborgen = minder
foute beslissingen
2. verzoek(Schrift)procedure/rekestprocedure → verloopt sneller en goedkoper
Burgerlijk procesrecht ziet toe op:
1. Contentieuze jurisdictie → uitspraken in geschillen tussen partijen, bijvoorbeeld bij
koopcontract of onrechtmatige daad. Deze jurisdictie vindt meestal plaats op basis
van een vorderingsprocedure, maar kan ook op basis van een verzoekprocedure
plaatsvinden.
2. Voluntaire jurisdictie → strekt zich juist niet toe tot bepalingen van
rechtsbetrekkingen die in een geschil zijn, bijvoorbeeld de benoeming van een voogd
buiten een geschil om. Voluntaire jurisdictie vindt plaats bij verzoekprocedure.
5 functies burgerlijk procesrecht:
1. Rechtsverschaffingsfunctie → handhaving objectieve recht + beinvloeding
subjectieve rechtenen via 3 soorten uitspraken
I. Declaratoir uitspraak → rechter erkend dat er bestaande toesetand is
II. Constitutieve uitspraak → rechter grijpt in binnen een bestaande
rechtstoestand, bijvoorbeeld door tenietdoen van rechtsbetrekking of creeren
van een nieuwe rechtstoestand, waarbij de uitspraak nieuwe rechten en
verplichtingen maakt
III. Condemnatiore uitspraak → draagt een veroordeling door de rechter met
zich mee
2. Bedreigingsfunctie
3. Politionele functie → voorkoming van eigenrichting
4. Rechtsontwikkeling
5. Rechtseenheid
, Proceduren bij rechter = ultimum remedium = stimulatie ADR (“Alternative Dispute
Resolution’, of “Anders Dan Rechtspraak”). ADR is vrijwillig, aangeien toegang tot
rechter een grondrecht is (17 Gw jo. 6 EVRM). Versies ADR:
1. Arbitrage (1020-1076 Rv) → particuliere rechtspraak, waarbij partijen zelf een eigen
onafhankelijk en onpartijdige arbiter kiezen. Mag iedereen zijn, maar er bestaan
instituten die deskundig zijnop bepaald gebied. Er is geen verplichte
procesvertegenwoordiging of openbaarheid. Het is een bovenpartijdige
geschilbeslechting, arbiter staat boven partijen staat en de knoop doorhakt.
Nadelen → duur (uurtarief arbiter, advocaat) + lasting planning omdat vaak niet
iedereen kan (arbiter is vaak een neventaak)
2. Bindend advies → vergelijkbaar met arbitrage,, maar geen wettelijke regeling. Een
laagdrempelige, goedkope manier, vaak bij consumentenzaken. Geen verplichte
procesvertegenwoordiging. Eindigt niet in een vonnis. Eindigt niet in vonis, maar in
een vaststellingsovereenkomst (7:900 BW). Bijvoorbeeld, de rijdende rechter. Je
bent gevonden aan een bindend advies.
3. Mediation → onafhankelijke, onpartijdige derde, die geen beslissing neemt, maar
alleen communicatie tussen partijen begeleidt. Geheimhouding wordt afgesproken.
Wordt schriftelijk vaak vastgelegd in een vaststellingsovereenkomst (7:900 BW),
en eindigt vaak in een compromis.
Kleine meningsverschillen naar rechter stappen? = ‘geen belang, geen actie’ = geen
rechter (3:303 BW).
Project ‘Maatschappelijk Effectieve Rechtspraak’ (MER) → overheidsrechter merkt dat
beslissing niet altijd leidt tot oplossing tussen partijen, hierbij wordt gezocht naar
mogelijkheden om naast rechterlijke beslissing te nemen, ook daadwerkelijke oplossing
wordt gezocht tussen partijen.
Formele <> materiele procespartij
- Formele procespartij → degene die namens de ander de nodige beslissingen in de
procedure neemt
- Materiele procespartij → degene die jegens de wederpartij in de procedure
gevonden en gerechtigd wordt
Subjectieve <> objectieve cumulatie
- Cumulatie → meerdere vorderingen in één procedure, om
sneller/goedkoper/efficienter te proceduren
- Objectieve cumulatie → één eiser stelt tegen één gedaagde meerdere vorderingen
in binnen één procedure
- Subjectieve cumulatie → meerdere eisers en/of meerdere gedaagden betrokken in
één procedure
Soorten competenties
1. Internationale competentie → NL rechter is bevoegd,indien de verweerder in NL
zijn woonplaats of gewone verblijfpaats heeft (lex fori jo. 10:3)
Week 1..................................................................................................................................... 2
HR Vernieting arbitraal vonnis............................................................................................5
HR Hoor en wederhoor bij bindend advies.........................................................................5
HR Afdwingbaarheid en mediationclausule........................................................................5
Hoorcollege week 1............................................................................................................5
Week 2..................................................................................................................................... 6
HR Tromp / Regency..........................................................................................................7
HR Van Rooij/ervan Van der Sluijs..................................................................................... 7
HR Poort c.s./Stoppels....................................................................................................... 7
HR Muradin/Waaijer........................................................................................................... 7
HR Regiopolitie Gelderland Zuid/Hovax.............................................................................7
HR Antebi/NIHS................................................................................................................. 8
HR Googlende rechter....................................................................................................... 8
HR Gebruik ChatGPT.........................................................................................................8
Hoorcollege week 2............................................................................................................8
Week 3..................................................................................................................................... 9
HR Dipasa Europe/Huyton............................................................................................... 11
HR V. Rens c.s./Van Waalwijk v. Doorn............................................................................11
HR Verhoeven/Staat.........................................................................................................11
HR Schuldsanering...........................................................................................................11
HR Kublik/Brandenberg....................................................................................................12
HR de advocaten/De Staat, JBPR 2022/52..................................................................... 12
HR Bistro t’ Plenske en HR Weef c.s./Artesia.................................................................. 12
HR JBPr (2017, :3151)..................................................................................................... 12
HR Openbaarheid van civiele procedures JBPr 2023/41.................................................12
Hoorcollege - week 3........................................................................................................13
Week 4 - procedure in eerste aanleg.................................................................................. 13
HR Aegean Airlines / Verweerders...................................................................................16
HR JBPr 2024/2............................................................................................................... 16
HR Staalbouw/EZH 29 april 1994.................................................................................... 16
HR Priore Medical/Van der Laan 10 april 2015................................................................ 16
HR van Persijn / Hillebrandt 30 juni 2006........................................................................16
HR Janssen / Hobbelen 9 juni 2006....................................................................................17
HR Eiser / Overigen kinderen, 21 juni 2019..................................................................... 17
Hoorcollege - week 4........................................................................................................17
Week 5................................................................................................................................... 18
Week 6................................................................................................................................... 20
HR Kempkes/Samson 22 december 1990....................................................................... 22
HR AVI/CTAV 15 mei 1998...............................................................................................22
HR Staat/NVV c.s. 19 mei 2000....................................................................................... 22
HR Arbeidsvoorziening/TMU 14 juni 2002....................................................................... 23
HR Veroordeling tot medewerking aan verdeling 31 maart 2023.....................................23
, HR Veroordeling tot medwerking afwikkeling verdeling................................................... 23
Week 7................................................................................................................................... 23
HR Timmer/Deutman 20 november 1988........................................................................ 24
HR Schepers/De Bruijn 18 februari 1994......................................................................... 24
HR Batavus/NS Race Productions 22 april 2011............................................................. 24
HR Verhof/Helvetia 15 mei 1998 - letselschade...............................................................25
HR St. WIllibrord 16 juni 2000 - omkeringsregel.............................................................. 25
HR Ter hofte/Oude monnink motors 19 januari 2001 - omkeringsregel........................... 25
HR TFS/NS 29 november 2002 + Gemeente Achterkarspelen 2003/24......................... 26
HR Erven gynaecoloog/ouders en kind 23 november 2012.............................................26
HR Gescheiden notaris 9 september 2005...................................................................... 26
Week 8................................................................................................................................... 26
HR Achmea/Verweerder 18 april 2014.............................................................................27
HR Autohandel 15 januari 2016....................................................................................... 27
HR Testament 13 februari 2015....................................................................................... 27
HR De vreugd/Van Hemert Beheer 9 oktober 2015......................................................... 27
HR Wooning/Wooning...................................................................................................... 27
Week 9 - executi en beslag I................................................................................................27
Week 10 - executie en beslag II...........................................................................................29
Week 11 - Hoger beroep I.....................................................................................................30
Week 12 - Hoger beroep II................................................................................................... 31
Week 1
Kenmerken burgerlijk procesrecht:
1. Recht van gemeng publiekrechtelijk en privaatrechtelijke aard
2. Grotendeels formeel recht
3. Rechtsgebied is ruimer dan dat van het recht met betrekking tot het burgerlijk proces
zelf → ook de voor- en nafase van het burgerlijk proces vallen eronder
4. Zekere dwangmatigheid → de ene persoon kan de ander dwingen tot een procedure
en tot het ten uitvoer (laten) leggen van een uitspraak in de procedure
3 soorten burgerlijk procesrecht
1. Subjectieve recht → materiele aanspraak van schuldeiser
2. Vorderingsrecht (actierecht of ‘ius agendi’) → recht om zo nodig in rechte aanspraak
te maken op een subjectief recht
3. Rechtsvordering (actie of actio) → processuele handelingen zelf
Project KEI → Kwaliteit en Innovatie, waarbij centrale doelstellingen waren:
vereenvoediging, versnelling en digitalisering van de procedure. Met de spoedwet KEI is de
verplichting tot elektronisch proceduren bij de rechtbanken Gelderland en Midden-Nederland
per 01-10-2019 ingetrokken en beoogde verdere gedaeerde invoering is stopgezet.
,Absolute <> relatieve comptentie
- Absolute → welke ‘soort’ rechter
1. Eerste aanleg
- Rechtbank (42 RO)
- Kantonrechter (93 Rv)
- Voorzieningenrechter, kort geding (254 e.v. Rv)
2. Hoger beroep
3. Cassatie
- Relatieve → welke rechter is geografisch gezien bevoegd
Burgerlijk procesrehct in beweging:
1. Pilots bij diverse gerechten → testen (bijv KEI) of je via een makkelijkere procedure
kunt procederen. Dit is vrijwillig, en beide partijen moeten het er mee eens zijn (96
Rv).
2. Experimentenwet → wet waardoor bepaalde gerechten kunnen ecperimenteren met
een andere inrichitng van de burgerlijke procedure.
3. Internatipnale en Europese ontwikkelingen → internationaal en Europees niveau
wordt vanuit allerlei invalshoeken nagedacht over (goed) geschilbeslechting
Twee soorten civiele procedures:
1. Dagvaardigings-/vorderingsprocedure → veel procedurele waarborgen = minder
foute beslissingen
2. verzoek(Schrift)procedure/rekestprocedure → verloopt sneller en goedkoper
Burgerlijk procesrecht ziet toe op:
1. Contentieuze jurisdictie → uitspraken in geschillen tussen partijen, bijvoorbeeld bij
koopcontract of onrechtmatige daad. Deze jurisdictie vindt meestal plaats op basis
van een vorderingsprocedure, maar kan ook op basis van een verzoekprocedure
plaatsvinden.
2. Voluntaire jurisdictie → strekt zich juist niet toe tot bepalingen van
rechtsbetrekkingen die in een geschil zijn, bijvoorbeeld de benoeming van een voogd
buiten een geschil om. Voluntaire jurisdictie vindt plaats bij verzoekprocedure.
5 functies burgerlijk procesrecht:
1. Rechtsverschaffingsfunctie → handhaving objectieve recht + beinvloeding
subjectieve rechtenen via 3 soorten uitspraken
I. Declaratoir uitspraak → rechter erkend dat er bestaande toesetand is
II. Constitutieve uitspraak → rechter grijpt in binnen een bestaande
rechtstoestand, bijvoorbeeld door tenietdoen van rechtsbetrekking of creeren
van een nieuwe rechtstoestand, waarbij de uitspraak nieuwe rechten en
verplichtingen maakt
III. Condemnatiore uitspraak → draagt een veroordeling door de rechter met
zich mee
2. Bedreigingsfunctie
3. Politionele functie → voorkoming van eigenrichting
4. Rechtsontwikkeling
5. Rechtseenheid
, Proceduren bij rechter = ultimum remedium = stimulatie ADR (“Alternative Dispute
Resolution’, of “Anders Dan Rechtspraak”). ADR is vrijwillig, aangeien toegang tot
rechter een grondrecht is (17 Gw jo. 6 EVRM). Versies ADR:
1. Arbitrage (1020-1076 Rv) → particuliere rechtspraak, waarbij partijen zelf een eigen
onafhankelijk en onpartijdige arbiter kiezen. Mag iedereen zijn, maar er bestaan
instituten die deskundig zijnop bepaald gebied. Er is geen verplichte
procesvertegenwoordiging of openbaarheid. Het is een bovenpartijdige
geschilbeslechting, arbiter staat boven partijen staat en de knoop doorhakt.
Nadelen → duur (uurtarief arbiter, advocaat) + lasting planning omdat vaak niet
iedereen kan (arbiter is vaak een neventaak)
2. Bindend advies → vergelijkbaar met arbitrage,, maar geen wettelijke regeling. Een
laagdrempelige, goedkope manier, vaak bij consumentenzaken. Geen verplichte
procesvertegenwoordiging. Eindigt niet in een vonnis. Eindigt niet in vonis, maar in
een vaststellingsovereenkomst (7:900 BW). Bijvoorbeeld, de rijdende rechter. Je
bent gevonden aan een bindend advies.
3. Mediation → onafhankelijke, onpartijdige derde, die geen beslissing neemt, maar
alleen communicatie tussen partijen begeleidt. Geheimhouding wordt afgesproken.
Wordt schriftelijk vaak vastgelegd in een vaststellingsovereenkomst (7:900 BW),
en eindigt vaak in een compromis.
Kleine meningsverschillen naar rechter stappen? = ‘geen belang, geen actie’ = geen
rechter (3:303 BW).
Project ‘Maatschappelijk Effectieve Rechtspraak’ (MER) → overheidsrechter merkt dat
beslissing niet altijd leidt tot oplossing tussen partijen, hierbij wordt gezocht naar
mogelijkheden om naast rechterlijke beslissing te nemen, ook daadwerkelijke oplossing
wordt gezocht tussen partijen.
Formele <> materiele procespartij
- Formele procespartij → degene die namens de ander de nodige beslissingen in de
procedure neemt
- Materiele procespartij → degene die jegens de wederpartij in de procedure
gevonden en gerechtigd wordt
Subjectieve <> objectieve cumulatie
- Cumulatie → meerdere vorderingen in één procedure, om
sneller/goedkoper/efficienter te proceduren
- Objectieve cumulatie → één eiser stelt tegen één gedaagde meerdere vorderingen
in binnen één procedure
- Subjectieve cumulatie → meerdere eisers en/of meerdere gedaagden betrokken in
één procedure
Soorten competenties
1. Internationale competentie → NL rechter is bevoegd,indien de verweerder in NL
zijn woonplaats of gewone verblijfpaats heeft (lex fori jo. 10:3)
