PRAKTISCHE VAARDIGHEDEN
BLOK BEWEGING - DEEL 2
Studiescripts & Checklists
Overzicht van de praktische vaardigheden in dit document
Inhoud
• PV 1 Onderzoek van de rug - algemeen
• PV 2 Onderzoek van de rug - speciele testen
• PV 1 Onderzoek van de knie - algemeen
• PV 2 Onderzoek van de knie - speciele testen
• Onderzoek van de heup
• Onderzoek van de schouder
• Onderzoek van het zien en het oog
• Blok bewegingsapparaat - overlap (overzicht en verschillen tussen checklist en demonstratie)
Studiescript samengesteld op basis van de aangeleverde checklists, transcripten en demonstratievideo's.
,PRAKTISCHE VAARDIGHEDEN - RUG
Studiescript & Checklist
PV 1 - Algemeen onderzoek van de rug - gekoppeld aan de demonstratievideo van UMCG
1 Voor het onderzoek
2 Inspectie staand en lopend
3 Actief bewegingsonderzoek - CWK en thoracolumbale wervelkolom
4 Palpatie - zittend, staand en buikligging
5 Tijdens en na het onderzoek
+ Videokoppeling - tijdstippen, dekking en aanvullingen
+ Vaste volgorde en korte eindpresentatie
In elk scriptblok: tekst tussen aanhalingstekens = wat je hardop zegt - gemarkeerde regel = wat je doet of observeert, zonder het
te zeggen.
Bronhierarchie. De aangeleverde checklist is leidend. De video Onderzoek van de rug 1 - algemeen onderzoek
van E-Learning University Medical Center Groningen is gebruikt om techniek, positie, volgorde en
voorbeeldbevindingen te verduidelijken. De video begint bij inspectie en toont de voorbereiding en afronding niet.
Die onderdelen zijn daarom rechtstreeks vanuit de checklist uitgewerkt.
Video: https://youtu.be/HnkEsvq6jXw (9:56).
Uitgangspunt voor oefenen. Het hoofdscript hieronder volgt een routineonderzoek bij een patiënt met normale
bevindingen. Eerst voer je de handeling en communicatie in de vaste volgorde uit; daarna presenteer je de normale
bevinding. Zie je tijdens een station wel iets afwijkends, dan benoem je uiteraard wat je werkelijk ziet.
Paarse regels bevatten vaste formuleringen die letterlijk uit de demonstratievideo zijn overgenomen. De overige
zinnen zijn tot een volledig oefenscript aangevuld vanuit de checklist.
1
, PV 1 - ONDERZOEK VAN DE RUG - ALGEMEEN
VOOR HET ONDERZOEK
CHECKLIST
Begroeting
Uitleg onderzoek en reden
Ontkleedinstructie
Sieraden af, handen wassen
SCRIPT - VOORBEREIDING
“Goedendag, ik ben Hester.
[...] Ik wil graag uw rug onderzoeken om de stand, beweeglijkheid en eventuele pijn te
beoordelen.”
“Daarvoor wil ik u vragen zich tot op het ondergoed uit te kleden. Uw schoenen en sieraden mogen ook af. Is dat
goed?”
▸ Zorg voor privacy en een veilige plek voor kleding en sieraden. Was de handen.
“Heeft u op dit moment pijn? Waarschuwt u mij meteen wanneer een beweging of aanraking pijn doet.”
Niet zichtbaar in de video. De opname start direct bij de inspectie.
INSPECTIE - STAAND
Benoem wat je ziet. Inspecteer van boven naar beneden en vanuit ventraal, lateraal en dorsaal aanzicht.
Ventraal
WAT BEOORDEEL JE?
Algemene stand, antalgische houding en luchtfiguren
Hoofd, schouders en romp
Bekkenstand en beenlengte: SIAS en cristae op gelijke hoogte?
Gelijke belasting van de benen
Spiercontouren: symmetrie en atrofie
Huid: littekens en huidafwijkingen
SCRIPT - INSPECTIE VENTRAAL
“Wilt u ontspannen rechtop staan met de armen langs het lichaam?”
▸ Inspecteer systematisch van hoofd naar voeten. Kijk op ooghoogte naar het bekken.
“De patiënt staat rechtop, zonder zichtbare antalgische houding. Het hoofd staat recht boven de romp. De
schouders staan ongeveer op gelijke hoogte en de luchtfiguren zijn symmetrisch.”
▸ Palpeer of omvat de bekkenranden om SIAS en cristae links en rechts te vergelijken.
“Het bekken staat recht, de benen lijken even lang en worden symmetrisch belast. De spiercontouren zijn
symmetrisch, zonder zichtbare atrofie. Ik zie geen littekens of andere huidafwijkingen.”
2
, Lateraal - beide zijden
WAT BEOORDEEL JE?
Antalgische houding en voorwaartse stand van het hoofd
Cervicale lordose, thoracale kyfose en lumbale lordose
Bekkenkanteling, stand van heupen en knieën
Lichaamslijn: oor - schouder/bovenarm - trochanter major - fibulakopje - laterale malleolus
Spiercontouren, atrofie en huid
SCRIPT - INSPECTIE LATERAAL
“Wilt u een kwartslag draaien en ontspannen rechtop blijven staan?”
▸ Inspecteer het sagittale profiel van hoofd tot voeten. Herhaal aan de andere zijde.
“Het hoofd staat recht boven de romp, zonder duidelijke anteropositie. Ik zie een normale cervicale lordose,
thoracale kyfose en lumbale lordose. Het bekken staat licht voorovergekanteld. De stand van heupen en knieën is
normaal.”
▸ Beoordeel de lichaamslijn van het oor via de schouder/bovenarm, de trochanter major en het fibulakopje naar de
laterale malleolus.
“Ik zie geen abnormale botcontouren, normale spiercontouren en geen atrofie. Ik zie geen littekens of andere
huidafwijkingen.”
Dorsaal
WAT BEOORDEEL JE?
Hoofd, schouders en schouderbladen
Luchtfiguren en eventuele scoliose
Bekkenstand en beenlengte: SIPS en cristae op gelijke hoogte?
Gelijke belasting, spiercontouren en huid
Middellijn: abnormale beharing, zwellingen of roodheid
SCRIPT - INSPECTIE DORSAAL
“Wilt u met de rug naar mij toe gaan staan?”
▸ Inspecteer van boven naar beneden. Vergelijk schouderhoogte, scapulae, luchtfiguren, wervelkolom, cristae, SIPS,
beenbelasting, spieren en huid.
“Het hoofd staat recht. De schouders en schouderbladen staan symmetrisch en de schouderbladen liggen aan
tegen de thorax. De luchtfiguren zijn symmetrisch. De wervelkolom verloopt recht, zonder zichtbare scoliose.”
▸ Controleer de bekkenstand op ooghoogte via SIPS en cristae.
“Het bekken staat recht, de benen worden gelijk belast en de spiercontouren zijn symmetrisch. Ik zie in de
middellijn geen abnormale beharing, geen zwellingen en geen roodheid, en verder geen littekens of andere
huidafwijkingen.”
3
BLOK BEWEGING - DEEL 2
Studiescripts & Checklists
Overzicht van de praktische vaardigheden in dit document
Inhoud
• PV 1 Onderzoek van de rug - algemeen
• PV 2 Onderzoek van de rug - speciele testen
• PV 1 Onderzoek van de knie - algemeen
• PV 2 Onderzoek van de knie - speciele testen
• Onderzoek van de heup
• Onderzoek van de schouder
• Onderzoek van het zien en het oog
• Blok bewegingsapparaat - overlap (overzicht en verschillen tussen checklist en demonstratie)
Studiescript samengesteld op basis van de aangeleverde checklists, transcripten en demonstratievideo's.
,PRAKTISCHE VAARDIGHEDEN - RUG
Studiescript & Checklist
PV 1 - Algemeen onderzoek van de rug - gekoppeld aan de demonstratievideo van UMCG
1 Voor het onderzoek
2 Inspectie staand en lopend
3 Actief bewegingsonderzoek - CWK en thoracolumbale wervelkolom
4 Palpatie - zittend, staand en buikligging
5 Tijdens en na het onderzoek
+ Videokoppeling - tijdstippen, dekking en aanvullingen
+ Vaste volgorde en korte eindpresentatie
In elk scriptblok: tekst tussen aanhalingstekens = wat je hardop zegt - gemarkeerde regel = wat je doet of observeert, zonder het
te zeggen.
Bronhierarchie. De aangeleverde checklist is leidend. De video Onderzoek van de rug 1 - algemeen onderzoek
van E-Learning University Medical Center Groningen is gebruikt om techniek, positie, volgorde en
voorbeeldbevindingen te verduidelijken. De video begint bij inspectie en toont de voorbereiding en afronding niet.
Die onderdelen zijn daarom rechtstreeks vanuit de checklist uitgewerkt.
Video: https://youtu.be/HnkEsvq6jXw (9:56).
Uitgangspunt voor oefenen. Het hoofdscript hieronder volgt een routineonderzoek bij een patiënt met normale
bevindingen. Eerst voer je de handeling en communicatie in de vaste volgorde uit; daarna presenteer je de normale
bevinding. Zie je tijdens een station wel iets afwijkends, dan benoem je uiteraard wat je werkelijk ziet.
Paarse regels bevatten vaste formuleringen die letterlijk uit de demonstratievideo zijn overgenomen. De overige
zinnen zijn tot een volledig oefenscript aangevuld vanuit de checklist.
1
, PV 1 - ONDERZOEK VAN DE RUG - ALGEMEEN
VOOR HET ONDERZOEK
CHECKLIST
Begroeting
Uitleg onderzoek en reden
Ontkleedinstructie
Sieraden af, handen wassen
SCRIPT - VOORBEREIDING
“Goedendag, ik ben Hester.
[...] Ik wil graag uw rug onderzoeken om de stand, beweeglijkheid en eventuele pijn te
beoordelen.”
“Daarvoor wil ik u vragen zich tot op het ondergoed uit te kleden. Uw schoenen en sieraden mogen ook af. Is dat
goed?”
▸ Zorg voor privacy en een veilige plek voor kleding en sieraden. Was de handen.
“Heeft u op dit moment pijn? Waarschuwt u mij meteen wanneer een beweging of aanraking pijn doet.”
Niet zichtbaar in de video. De opname start direct bij de inspectie.
INSPECTIE - STAAND
Benoem wat je ziet. Inspecteer van boven naar beneden en vanuit ventraal, lateraal en dorsaal aanzicht.
Ventraal
WAT BEOORDEEL JE?
Algemene stand, antalgische houding en luchtfiguren
Hoofd, schouders en romp
Bekkenstand en beenlengte: SIAS en cristae op gelijke hoogte?
Gelijke belasting van de benen
Spiercontouren: symmetrie en atrofie
Huid: littekens en huidafwijkingen
SCRIPT - INSPECTIE VENTRAAL
“Wilt u ontspannen rechtop staan met de armen langs het lichaam?”
▸ Inspecteer systematisch van hoofd naar voeten. Kijk op ooghoogte naar het bekken.
“De patiënt staat rechtop, zonder zichtbare antalgische houding. Het hoofd staat recht boven de romp. De
schouders staan ongeveer op gelijke hoogte en de luchtfiguren zijn symmetrisch.”
▸ Palpeer of omvat de bekkenranden om SIAS en cristae links en rechts te vergelijken.
“Het bekken staat recht, de benen lijken even lang en worden symmetrisch belast. De spiercontouren zijn
symmetrisch, zonder zichtbare atrofie. Ik zie geen littekens of andere huidafwijkingen.”
2
, Lateraal - beide zijden
WAT BEOORDEEL JE?
Antalgische houding en voorwaartse stand van het hoofd
Cervicale lordose, thoracale kyfose en lumbale lordose
Bekkenkanteling, stand van heupen en knieën
Lichaamslijn: oor - schouder/bovenarm - trochanter major - fibulakopje - laterale malleolus
Spiercontouren, atrofie en huid
SCRIPT - INSPECTIE LATERAAL
“Wilt u een kwartslag draaien en ontspannen rechtop blijven staan?”
▸ Inspecteer het sagittale profiel van hoofd tot voeten. Herhaal aan de andere zijde.
“Het hoofd staat recht boven de romp, zonder duidelijke anteropositie. Ik zie een normale cervicale lordose,
thoracale kyfose en lumbale lordose. Het bekken staat licht voorovergekanteld. De stand van heupen en knieën is
normaal.”
▸ Beoordeel de lichaamslijn van het oor via de schouder/bovenarm, de trochanter major en het fibulakopje naar de
laterale malleolus.
“Ik zie geen abnormale botcontouren, normale spiercontouren en geen atrofie. Ik zie geen littekens of andere
huidafwijkingen.”
Dorsaal
WAT BEOORDEEL JE?
Hoofd, schouders en schouderbladen
Luchtfiguren en eventuele scoliose
Bekkenstand en beenlengte: SIPS en cristae op gelijke hoogte?
Gelijke belasting, spiercontouren en huid
Middellijn: abnormale beharing, zwellingen of roodheid
SCRIPT - INSPECTIE DORSAAL
“Wilt u met de rug naar mij toe gaan staan?”
▸ Inspecteer van boven naar beneden. Vergelijk schouderhoogte, scapulae, luchtfiguren, wervelkolom, cristae, SIPS,
beenbelasting, spieren en huid.
“Het hoofd staat recht. De schouders en schouderbladen staan symmetrisch en de schouderbladen liggen aan
tegen de thorax. De luchtfiguren zijn symmetrisch. De wervelkolom verloopt recht, zonder zichtbare scoliose.”
▸ Controleer de bekkenstand op ooghoogte via SIPS en cristae.
“Het bekken staat recht, de benen worden gelijk belast en de spiercontouren zijn symmetrisch. Ik zie in de
middellijn geen abnormale beharing, geen zwellingen en geen roodheid, en verder geen littekens of andere
huidafwijkingen.”
3
