Examenvragen cardio
Anatomie van het Cardiovasculair Systeem
1. Geef de functie van de arteriën.
De primaire rol van de grote en middelgrote arteriën (zoals de aorta) is
de distributie van bloed vanuit het hart naar de rest van het lichaam.
Echter, op fysiologisch en hemodynamisch vlak hebben zij een nog veel
belangrijkere functie: het omzetten van een pulsatiel (ritmisch)
hartdebiet in een constante, laminaire bloedstroom.
We kunnen de werking en de functies van de arteriën in de volgende
logische stappen en concepten onderverdelen:
1. Demping van de bloeddruk (Het Windkessel-effect)
o Wanneer het linkerventrikel samentrekt (systole), wordt het bloed
met een zeer hoge druk (zo'n 120 mmHg) de aorta en de grote
elastische arteriën ingepompt.
o Omdat het hart een pomp is met een vullings- en een ledigingsfase,
stroomt het bloed ritmisch (pulsatiel) het vaatstelsel in.
,o De arteriën hebben als cruciale functie om deze extreme
schommelingen in druk af te vlakken.
o Dit doen zij via het zogenaamde Windkessel-effect.
2. Het fysiologische mechanisme: Energieomzetting Dit dempende
effect is mogelijk dankzij de specifieke opbouw van de vaatwand van de
grote slagaders (de 'elastische arteriën'). De tunica media van deze
vaten bevat verhoudingsgewijs zeer veel elastische vezels.
• Tijdens de systole:
o Het bloed wordt onder hoge druk in de arteriën gestuwd.
o De elastische wand rekt uit, vangt een deel van de plotse
druk op, en slaat deze energie op als potentiële energie.
• Tijdens de diastole:
o Het hart ontspant en pompt even geen bloed.
o De arteriën veren nu door hun elasticiteit terug naar hun
oorspronkelijke positie (recoil).
o Hierbij restitueren ze de opgeslagen energie aan het bloed
onder de vorm van kinetische energie.
o Dit duwt het bloed verder vooruit, zelfs wanneer het hart
even rust.
Hierdoor valt de druk in de aorta en grote arteriën nooit terug tot 0
mmHg (zoals in het ventrikel wel gebeurt), maar blijft deze behouden op
een diastolische onderdruk van ongeveer 80 mmHg.
,3. Waarborgen van continue capillaire perfusie
o Het absolute doel van deze demping is ervoor te zorgen dat de
microcirculatie (de capillairen) niet onderhevig is aan schadelijke
pieken en dalen in de bloeddruk.
o Door het uitsmeren van de druk en het omzetten naar een laminaire
flow, ontstaat er aan het einde van het arteriële traject een
constante, stabiele bloedstroom.
o Dit is essentieel zodat de weefsels voortdurend van zuurstof en
nutriënten kunnen worden voorzien en er geen perioden van ischemie
(zuurstoftekort) optreden tussen 2 hartslagen in.
4. Verdeling van het bloed en afname van de bloeddruk
o Naarmate de arteriën zich verder vertakken tot musculaire arteriën
en uiteindelijk arteriolen, neemt de gezamenlijke dwarsdoorsnede
(total cross-sectional area) van de vaten fors toe.
o Het bloedvolume wordt dus steeds verder verdeeld, waardoor de
druk in de vertakkingen geleidelijk afneemt.
o Zo bereikt de bloeddruk de fragiele capillairen met een veilige, lage
en constante druk (rond de 30-37 mmHg aan het begin van het
capillair).
Klinische opmerking (Examentip!): Het effect van veroudering Bij het
ouder worden verliezen de arteriën hun elasticiteit doordat elastische
, vezels worden vervangen door stijvere bindweefselvezels
(collageenvezels) en er bloedvatverkalking optreedt.
• Gevolg: Het bloedvat kan minder goed uitzetten. Er wordt dus
minder potentiële energie omgezet in kinetische energie.
• Resultaat op de bloeddruk: Dit leidt tot een hogere en minder
afgevlakte systolische piek (hogere bovendruk), en omdat er
minder "terugslag" (kinetische energie) is, valt de diastolische
druk sneller terug (lagere onderdruk).
Anatomie van het Cardiovasculair Systeem
1. Geef de functie van de arteriën.
De primaire rol van de grote en middelgrote arteriën (zoals de aorta) is
de distributie van bloed vanuit het hart naar de rest van het lichaam.
Echter, op fysiologisch en hemodynamisch vlak hebben zij een nog veel
belangrijkere functie: het omzetten van een pulsatiel (ritmisch)
hartdebiet in een constante, laminaire bloedstroom.
We kunnen de werking en de functies van de arteriën in de volgende
logische stappen en concepten onderverdelen:
1. Demping van de bloeddruk (Het Windkessel-effect)
o Wanneer het linkerventrikel samentrekt (systole), wordt het bloed
met een zeer hoge druk (zo'n 120 mmHg) de aorta en de grote
elastische arteriën ingepompt.
o Omdat het hart een pomp is met een vullings- en een ledigingsfase,
stroomt het bloed ritmisch (pulsatiel) het vaatstelsel in.
,o De arteriën hebben als cruciale functie om deze extreme
schommelingen in druk af te vlakken.
o Dit doen zij via het zogenaamde Windkessel-effect.
2. Het fysiologische mechanisme: Energieomzetting Dit dempende
effect is mogelijk dankzij de specifieke opbouw van de vaatwand van de
grote slagaders (de 'elastische arteriën'). De tunica media van deze
vaten bevat verhoudingsgewijs zeer veel elastische vezels.
• Tijdens de systole:
o Het bloed wordt onder hoge druk in de arteriën gestuwd.
o De elastische wand rekt uit, vangt een deel van de plotse
druk op, en slaat deze energie op als potentiële energie.
• Tijdens de diastole:
o Het hart ontspant en pompt even geen bloed.
o De arteriën veren nu door hun elasticiteit terug naar hun
oorspronkelijke positie (recoil).
o Hierbij restitueren ze de opgeslagen energie aan het bloed
onder de vorm van kinetische energie.
o Dit duwt het bloed verder vooruit, zelfs wanneer het hart
even rust.
Hierdoor valt de druk in de aorta en grote arteriën nooit terug tot 0
mmHg (zoals in het ventrikel wel gebeurt), maar blijft deze behouden op
een diastolische onderdruk van ongeveer 80 mmHg.
,3. Waarborgen van continue capillaire perfusie
o Het absolute doel van deze demping is ervoor te zorgen dat de
microcirculatie (de capillairen) niet onderhevig is aan schadelijke
pieken en dalen in de bloeddruk.
o Door het uitsmeren van de druk en het omzetten naar een laminaire
flow, ontstaat er aan het einde van het arteriële traject een
constante, stabiele bloedstroom.
o Dit is essentieel zodat de weefsels voortdurend van zuurstof en
nutriënten kunnen worden voorzien en er geen perioden van ischemie
(zuurstoftekort) optreden tussen 2 hartslagen in.
4. Verdeling van het bloed en afname van de bloeddruk
o Naarmate de arteriën zich verder vertakken tot musculaire arteriën
en uiteindelijk arteriolen, neemt de gezamenlijke dwarsdoorsnede
(total cross-sectional area) van de vaten fors toe.
o Het bloedvolume wordt dus steeds verder verdeeld, waardoor de
druk in de vertakkingen geleidelijk afneemt.
o Zo bereikt de bloeddruk de fragiele capillairen met een veilige, lage
en constante druk (rond de 30-37 mmHg aan het begin van het
capillair).
Klinische opmerking (Examentip!): Het effect van veroudering Bij het
ouder worden verliezen de arteriën hun elasticiteit doordat elastische
, vezels worden vervangen door stijvere bindweefselvezels
(collageenvezels) en er bloedvatverkalking optreedt.
• Gevolg: Het bloedvat kan minder goed uitzetten. Er wordt dus
minder potentiële energie omgezet in kinetische energie.
• Resultaat op de bloeddruk: Dit leidt tot een hogere en minder
afgevlakte systolische piek (hogere bovendruk), en omdat er
minder "terugslag" (kinetische energie) is, valt de diastolische
druk sneller terug (lagere onderdruk).
