STAP 1: HUWGEMEENSCHAP VEREFFENEN EN VERDELEN
• Primair stelsel • Secundair stelsel
o Rechten en plichten door het loutere feit van de samenlevingsvorm o Regelt de vermogensrechtelijke verhouding tussen EG
o Dwingend vtp op alle gehuwden, ongeacht huwelijksstelsel → Kan niet uitgesloten worden via o Niet dwingend → moduleren via huwelijksovk binnen grenzen van (art. 2.3.1 BW)
Basisprincipes huwelijkscontract § Regels v/h primair stelsel
o Belangrijke bepalingen § Regels van openbare orde
§ Bescherming gezinswoning (geen verkoop zonder toestemming partner) § Coherentie met gekozen stelsel
§ Bijdrageplicht in lasten huwelijk o Drie huwelijksstelsels: wettelijk stelsel, scheiding van goederen, stelsel van algehele gemeenschap
§ Hoofdelijkheid voor huishoudelijke schulden § Demarcatiecriterium: als beroepsinkomsten automatisch in GV vallen → gemeenschapsstelsel
SECUNDAIR STELSEL
EIGEN VERMOGEN GEMEENSCHAP
Actief Passief Actief Passief
• Omwille van oorsprong: voorhuwelijks, erfenis, schenking • Voorhuwelijks, Vermoeden van gemeenschap • Onderhoudsschulden
• Omwille van aard: natrekking, mede-eigendom, persoonlijke voorwerpen • Last van erfenis/schenking, • Vruchten van eigen goederen afstammelingen van één EG
• Wederbelegging: • Uitsluitend eigen belang, o bv. huurinkomsten geërfd
STAP 1: o RG = helft eigen middelen + bewijs; • Strafrechtelijk appartement • Verhaalbaarheid SE:
Samenstelling o OG = helft eigen middelen + verklaring in akte o gebruik voor renovatie app → o 3 vermogens
vermogens • Titre (beslissingsrecht) = EIGEN • Verhaalbaarheid SE: vergoeding a gemeenschap o Uitz. beroepsschulden,
o Bv. aandelen: lidmaatschapsrechten (stemrecht, AV) o EV SA + inkomsten • Finance (vermogenswaarde) buitensporige
o Beoordeling per aandeel, niet venn. in haar geheel o Ook GV indien ervoor o Bv. aandelen: VK, huishoudschulden,
(1) Wettelijk stelsel • Levensverzekering verrijkt dividenduitkeringen onderhoudsschulden van één
= default – geen contract o Opeisbaar bij ontbinding huwelijk = eigen v/d EG die ze ontvangt (A • Levensverzekering uitkering tijdens EG
nodig voor A → met vergoeding >< A voor B – zonder huwelijk
o Niet opeisbaar = contract eigen van verzekeringnemer (+
vergoeding voor premies)
• → Indien een vermogen zich verrijkt ten koste van een ander vermogen • Volgorde: bevoorrecht → hypothecair → GV schulden op 3
STAP 2: o Vergoeding = investering × (nieuwe waarde / waarde op moment investering); STAP 3: vermogens → op 2 vermogens
Opmaken van o Compensatie enkel tussen dezelfde vermogens in dezelfde richting ≠ compensatie in Verrekening v/d • Na verdeling: elk staat in voor resterende schulden;
vergoedingsrekening verschillende richtingen lasten o Tenzij niet verhaalbaar vóór verdeling → enkel instaan voor wat
• Piercing the corporate veil: te laag loon via eigen vennootschap → vergoeding aan GV ontvangen uit gemeenschap
• EV vergoeding aan GV → In geld of via voorafname goederen • Batig saldo → 50-50 + elk EG behoudt EV integraal
STAP 4: • GV → EV STAP 5 • Preferentiële toewijzing: gezinswoning + beroepsgoederen (50%)
Verrekening o GV batig saldo: in geld tenzij voorafname Verdeling van • Heling: 100% naar andere EG
vergoedingen o GV deficitair: vergoeding wordt niet kwijtgescholden → slechts helft recupereerbaar netto-baten • Correcte beroepsinkomstenallocatie → Waardering: effectieve
verdeling >< titre et finance → tijdstip ontbinding
• Een eigen goed in de huwgemeenschap brengen • => een goed halen uit de huwgemeenschap
o 50 EUR vastrecht +overschrijving (bij OG) o Symmetrische uitbreng: gelijke toebedeling → geen
• Recht van terugname bij ontbinding: aanrekening op kavel Uitbreng verdeelrecht
Conventioneel stelsel • Ontbindende vwdn (uitdrukkelijk opnemen na 1/1/2023), o Asymmetrische uitbreng: niet gelijke toebedeling van OG→
Inbreng
van gemeenschap o Bij echtscheiding: goed keert retroactief terug → geen verdeelrecht 2,5% verdeelrecht op de volledige waarde
o Bij vooroverlijden niet-inbrenger: goed keert terug → geen • Bedingen dat inkomsten van eigen goederen ook eigen blijven
erfbelasting • Bv. Huurinkomsten van geërfd appartement = eigen van jou
• Anticipatieve inbreng mogelijk , indien 50/50 eigendom Uitsluiting o Je betaalt de renovatie met eigen geld
• Fiscaal misbruik: inbreng + meteen schenken o Geen vergoedingsrekening
, • LLE neemt goederen vooraf vóór de verdeling → vermijdt verdeelrecht • Verblijvingsbeding: alles naar LLE in VE (nadeel: dubbel belast)
Vereffening o Altijd onder bijzondere titel (specifiek goed, niet een percentage) • Keuzebeding: LLE kiest zelf op moment van overlijden (voordeel:
o Passief volgt niet mee Verdeling fiscale optimalisatie, nadeel: druk erfgenamen
Beding van o Wordt niet aangerekend op het aandeel in de huwgemeenschap
vooruitmaking
→ indien zonder inbreng: volkomen huwelijksvoordeel (gem kids)
• Altijd ten bezwarende titel • Beperking reserve LLE; enkel bij nieuw samengestelde gezinnen
o Geen huwelijksvoordelen in het wettelijk stelsel zonder contract • Minimumgarantie: 6 maanden recht van bewoning gezinswoning + 6
o Mogen asymmetrisch maanden VG huisraad
Huwelijksvoordelen • Volkomen: geen schenking → geen inbreng/inkorting mogelijk • Combineerbaar met testament (LLE kan daarna toch meer
Valkeniersclausule
• Onvolkomen: schenking → aanrekening op BD ontvangen)
o Bij overlijden inbrenger
§ Gem kids: helft v/d waarde vn ingebracht goed
§ Niet-gem kids: volledig ingebrachte goed + helft v/d
aanwinsten (>< bij overlijden niet inbrenger = helft v/d
aanwinsten)
• Huwelijksovereenkomst vereist
(2) Stelsel van algehele • Alles in één pot: tegenwoordige + toekomstige goederen, ook erfenis/schenking → Uitzondering: uitsluitingsclausule door schenker/erflater
gemeenschap • Eigen vermogen: enkel goederen van persoonlijke aard
• Huwelijksovereenkomst vóór huwelijk vereist • → De wet heeft verzachtingen doorgevoerd
• Alles is eigen (ook beroepsinkomsten, aandelen tijdens huwelijk) → geen GV tenzij TIGV o Uitbreiding huwelijksvoordelen (verblijvingsbeding, keuzebeding, inbreng, recht van voorafname)
(3) Stelsel van scheiding • Schulden: enkel op eigen vermogen SA → Uitz: buitensporige huishoudschulden → op o TIGV = mini gemeenschap voor specifieke goederen (bv. gezinswoning) + keuzebeding op plakken
der goederen beiden § Extern: goedrechtelijk statuut verandert wel
• Geen vergoedingsrekeningen → ongerechtvaardigde verrijking (gemeen recht) o Verrekening van aanwinsten: eindvermogen − aanvangsvermogen; EG met minste aanwinsten heeft vordering op ½
§ Intern: het goedrechtelijk statuut van goederen verandert niet → slechts geldelijke vergoeding
o Facultatieve rechtelijke billijkheidscorrectie
SAMENLEVINGSVERMOGENSRECHT
WETTELIJK SAMENWONENDEN FEITELIJK SAMENWONENDEN
• 2 personen; gemeenschappelijke huishouding + verklaring bij ambtenaar burgerlijke stand • 2 of meer personen; gemeenschappelijke huishouding; bewijs = domicilie (weerlegbaar vermoeden)
Definitie
• Beperkt => Bescherming gezinswoning (art. 215) • Niet → gemeen recht;
Primair stelsel • Bijdrageplicht in de lasten naar vermogen • Schulden t.b.v.samenwonen → hoofdelijk
• Hoofdelijke aansprakelijkheid voor samenwoningsschulden • Geen bijdrageplicht (enkel natuurlijke verbintenis), geen bescherming v/d gezinswoning
• Art. 1478 oud BW = scheiding van goederen • Geen wettelijk stelsel → feitelijk scheiding van goederen
Secundair stelsel o Geen bewijs = vermoeden van onverdeeldheid (beiden mede-eigenaar) o Geen bewijs = geen vermoeden onverdeeldheid
• Mogelijk; notarieel vereist; inschrijving CRH • Onderhands → contractvrijheid
Samenlevingsovk • Verboden erfovereenkomst
• Eenzijdig; geen formaliteiten • Eenzijdig; geen formaliteiten; geen wettelijke gevolgen
Beëindiging • Gevolg: elk neemt zijn goederen terug, onverdeelde goederen worden via gemeen recht verdeeld.
o Preferentiële toewijzing mogelijk
• Dringende maatregelen mogelijk (beperkter dan gehuwden)
• Primair stelsel • Secundair stelsel
o Rechten en plichten door het loutere feit van de samenlevingsvorm o Regelt de vermogensrechtelijke verhouding tussen EG
o Dwingend vtp op alle gehuwden, ongeacht huwelijksstelsel → Kan niet uitgesloten worden via o Niet dwingend → moduleren via huwelijksovk binnen grenzen van (art. 2.3.1 BW)
Basisprincipes huwelijkscontract § Regels v/h primair stelsel
o Belangrijke bepalingen § Regels van openbare orde
§ Bescherming gezinswoning (geen verkoop zonder toestemming partner) § Coherentie met gekozen stelsel
§ Bijdrageplicht in lasten huwelijk o Drie huwelijksstelsels: wettelijk stelsel, scheiding van goederen, stelsel van algehele gemeenschap
§ Hoofdelijkheid voor huishoudelijke schulden § Demarcatiecriterium: als beroepsinkomsten automatisch in GV vallen → gemeenschapsstelsel
SECUNDAIR STELSEL
EIGEN VERMOGEN GEMEENSCHAP
Actief Passief Actief Passief
• Omwille van oorsprong: voorhuwelijks, erfenis, schenking • Voorhuwelijks, Vermoeden van gemeenschap • Onderhoudsschulden
• Omwille van aard: natrekking, mede-eigendom, persoonlijke voorwerpen • Last van erfenis/schenking, • Vruchten van eigen goederen afstammelingen van één EG
• Wederbelegging: • Uitsluitend eigen belang, o bv. huurinkomsten geërfd
STAP 1: o RG = helft eigen middelen + bewijs; • Strafrechtelijk appartement • Verhaalbaarheid SE:
Samenstelling o OG = helft eigen middelen + verklaring in akte o gebruik voor renovatie app → o 3 vermogens
vermogens • Titre (beslissingsrecht) = EIGEN • Verhaalbaarheid SE: vergoeding a gemeenschap o Uitz. beroepsschulden,
o Bv. aandelen: lidmaatschapsrechten (stemrecht, AV) o EV SA + inkomsten • Finance (vermogenswaarde) buitensporige
o Beoordeling per aandeel, niet venn. in haar geheel o Ook GV indien ervoor o Bv. aandelen: VK, huishoudschulden,
(1) Wettelijk stelsel • Levensverzekering verrijkt dividenduitkeringen onderhoudsschulden van één
= default – geen contract o Opeisbaar bij ontbinding huwelijk = eigen v/d EG die ze ontvangt (A • Levensverzekering uitkering tijdens EG
nodig voor A → met vergoeding >< A voor B – zonder huwelijk
o Niet opeisbaar = contract eigen van verzekeringnemer (+
vergoeding voor premies)
• → Indien een vermogen zich verrijkt ten koste van een ander vermogen • Volgorde: bevoorrecht → hypothecair → GV schulden op 3
STAP 2: o Vergoeding = investering × (nieuwe waarde / waarde op moment investering); STAP 3: vermogens → op 2 vermogens
Opmaken van o Compensatie enkel tussen dezelfde vermogens in dezelfde richting ≠ compensatie in Verrekening v/d • Na verdeling: elk staat in voor resterende schulden;
vergoedingsrekening verschillende richtingen lasten o Tenzij niet verhaalbaar vóór verdeling → enkel instaan voor wat
• Piercing the corporate veil: te laag loon via eigen vennootschap → vergoeding aan GV ontvangen uit gemeenschap
• EV vergoeding aan GV → In geld of via voorafname goederen • Batig saldo → 50-50 + elk EG behoudt EV integraal
STAP 4: • GV → EV STAP 5 • Preferentiële toewijzing: gezinswoning + beroepsgoederen (50%)
Verrekening o GV batig saldo: in geld tenzij voorafname Verdeling van • Heling: 100% naar andere EG
vergoedingen o GV deficitair: vergoeding wordt niet kwijtgescholden → slechts helft recupereerbaar netto-baten • Correcte beroepsinkomstenallocatie → Waardering: effectieve
verdeling >< titre et finance → tijdstip ontbinding
• Een eigen goed in de huwgemeenschap brengen • => een goed halen uit de huwgemeenschap
o 50 EUR vastrecht +overschrijving (bij OG) o Symmetrische uitbreng: gelijke toebedeling → geen
• Recht van terugname bij ontbinding: aanrekening op kavel Uitbreng verdeelrecht
Conventioneel stelsel • Ontbindende vwdn (uitdrukkelijk opnemen na 1/1/2023), o Asymmetrische uitbreng: niet gelijke toebedeling van OG→
Inbreng
van gemeenschap o Bij echtscheiding: goed keert retroactief terug → geen verdeelrecht 2,5% verdeelrecht op de volledige waarde
o Bij vooroverlijden niet-inbrenger: goed keert terug → geen • Bedingen dat inkomsten van eigen goederen ook eigen blijven
erfbelasting • Bv. Huurinkomsten van geërfd appartement = eigen van jou
• Anticipatieve inbreng mogelijk , indien 50/50 eigendom Uitsluiting o Je betaalt de renovatie met eigen geld
• Fiscaal misbruik: inbreng + meteen schenken o Geen vergoedingsrekening
, • LLE neemt goederen vooraf vóór de verdeling → vermijdt verdeelrecht • Verblijvingsbeding: alles naar LLE in VE (nadeel: dubbel belast)
Vereffening o Altijd onder bijzondere titel (specifiek goed, niet een percentage) • Keuzebeding: LLE kiest zelf op moment van overlijden (voordeel:
o Passief volgt niet mee Verdeling fiscale optimalisatie, nadeel: druk erfgenamen
Beding van o Wordt niet aangerekend op het aandeel in de huwgemeenschap
vooruitmaking
→ indien zonder inbreng: volkomen huwelijksvoordeel (gem kids)
• Altijd ten bezwarende titel • Beperking reserve LLE; enkel bij nieuw samengestelde gezinnen
o Geen huwelijksvoordelen in het wettelijk stelsel zonder contract • Minimumgarantie: 6 maanden recht van bewoning gezinswoning + 6
o Mogen asymmetrisch maanden VG huisraad
Huwelijksvoordelen • Volkomen: geen schenking → geen inbreng/inkorting mogelijk • Combineerbaar met testament (LLE kan daarna toch meer
Valkeniersclausule
• Onvolkomen: schenking → aanrekening op BD ontvangen)
o Bij overlijden inbrenger
§ Gem kids: helft v/d waarde vn ingebracht goed
§ Niet-gem kids: volledig ingebrachte goed + helft v/d
aanwinsten (>< bij overlijden niet inbrenger = helft v/d
aanwinsten)
• Huwelijksovereenkomst vereist
(2) Stelsel van algehele • Alles in één pot: tegenwoordige + toekomstige goederen, ook erfenis/schenking → Uitzondering: uitsluitingsclausule door schenker/erflater
gemeenschap • Eigen vermogen: enkel goederen van persoonlijke aard
• Huwelijksovereenkomst vóór huwelijk vereist • → De wet heeft verzachtingen doorgevoerd
• Alles is eigen (ook beroepsinkomsten, aandelen tijdens huwelijk) → geen GV tenzij TIGV o Uitbreiding huwelijksvoordelen (verblijvingsbeding, keuzebeding, inbreng, recht van voorafname)
(3) Stelsel van scheiding • Schulden: enkel op eigen vermogen SA → Uitz: buitensporige huishoudschulden → op o TIGV = mini gemeenschap voor specifieke goederen (bv. gezinswoning) + keuzebeding op plakken
der goederen beiden § Extern: goedrechtelijk statuut verandert wel
• Geen vergoedingsrekeningen → ongerechtvaardigde verrijking (gemeen recht) o Verrekening van aanwinsten: eindvermogen − aanvangsvermogen; EG met minste aanwinsten heeft vordering op ½
§ Intern: het goedrechtelijk statuut van goederen verandert niet → slechts geldelijke vergoeding
o Facultatieve rechtelijke billijkheidscorrectie
SAMENLEVINGSVERMOGENSRECHT
WETTELIJK SAMENWONENDEN FEITELIJK SAMENWONENDEN
• 2 personen; gemeenschappelijke huishouding + verklaring bij ambtenaar burgerlijke stand • 2 of meer personen; gemeenschappelijke huishouding; bewijs = domicilie (weerlegbaar vermoeden)
Definitie
• Beperkt => Bescherming gezinswoning (art. 215) • Niet → gemeen recht;
Primair stelsel • Bijdrageplicht in de lasten naar vermogen • Schulden t.b.v.samenwonen → hoofdelijk
• Hoofdelijke aansprakelijkheid voor samenwoningsschulden • Geen bijdrageplicht (enkel natuurlijke verbintenis), geen bescherming v/d gezinswoning
• Art. 1478 oud BW = scheiding van goederen • Geen wettelijk stelsel → feitelijk scheiding van goederen
Secundair stelsel o Geen bewijs = vermoeden van onverdeeldheid (beiden mede-eigenaar) o Geen bewijs = geen vermoeden onverdeeldheid
• Mogelijk; notarieel vereist; inschrijving CRH • Onderhands → contractvrijheid
Samenlevingsovk • Verboden erfovereenkomst
• Eenzijdig; geen formaliteiten • Eenzijdig; geen formaliteiten; geen wettelijke gevolgen
Beëindiging • Gevolg: elk neemt zijn goederen terug, onverdeelde goederen worden via gemeen recht verdeeld.
o Preferentiële toewijzing mogelijk
• Dringende maatregelen mogelijk (beperkter dan gehuwden)
