Marktgedrag
H1 Overgeleverd aan de markt
1.1 De markt van merkloze zwarte T-shirts
Homogeen: Identiek. Homogene goederen: goederen die in de ogen van
de consument volkomen gelijk zijn. Hierdoor let de consument alleen op
de prijs.
Collectieve vraag: De vraag van alle individuen naar een bepaald goed
of een dienst bij elkaar opgeteld.
Collectieve aanbod: Het aanbod van alle individuele producenten van
een bepaald goed of een dienst bij elkaar geteld.
Aanbodoverschot: Het aanbod is bij een bepaalde prijs groter dan de
vraag.
Vraagoverschot: De vraag is bij een bepaalde prijs groter dan het
aanbod.
Zolang vraag en aanbod niet aan elkaar gelijk zijn, zal de prijs van het
product veranderen. Als de gevraagde hoeveelheid groter is dan de
aangeboden hoeveelheid dan zal de prijs van het product stijgen. De
consumenten die voor het product het meest willen betalen, drijven de
prijs op. Deze prijsstijging leidt tot een hoger aanbod van het product en
een afname van de vraag naar het product. Het uiteindelijk resultaat is dat
het vraagoverschot verdwijnt. Bij een aanbodoverschot zal de prijs van het
product zover dalen tot er evenwicht is in vraag en aanbod. Het proces
van prijsaanpassingen dat optreedt bij vraag- en aanbodoverschotten
noemen we het marktmechanisme of prijsmechanisme.
Evenwichtsprijs: (= marktprijs) De prijs die tot stand komt op een markt
als vraag en aanbod aan elkaar gelijk zijn.
Evenwichtshoeveelheid: Het aantal producten dat bij de evenwichtsprijs
wordt aangeboden en wordt gevraagd. De gevraagde hoeveelheid is dan
gelijk aan de aangeboden hoeveelheid.
Marktmechanisme: (= prijsmechanisme) De prijs en de verhandelde
hoeveelheid van een product komt tot stand door het vrije spel van vraag
en aanbod. Er wordt precies evenveel aangeboden als gevraagd.
Volkomen concurrentie: Marktvorm met een groot aantal vragers en
aanbieders, homogene producten, vrije toe- en uittreding en volledige
transparantie. De individuele vrager of individuele aanbieder heeft geen
invloed op de prijs.
Marktvorm: Het aantal aanbieders, het soort product, de doorzichtigheid
van de markt en de toe- en uittredingsmogelijkheden bepalen de
marktvorm.
Marktaandeel: Het marktaandeel geeft weer welk deel van de totale
markt in handen is van een onderneming. Het marktaandeel kan worden
weergegeven in een percentage van de verkochte aantallen of in een
percentage van de totale omzet. Degene met het grootste marktaandeel is
marktleider.
, Een groot aantal vragers en aanbieders: een individuele producent
of consument heeft geen invloed op de prijs omdat hij maar een zeer
klein marktaandeel heeft;
Een homogeen product: voor de consument zijn alle exemplaren van
het product identiek;
Transparante (doorzichtige) markt: vragers naar en aanbieders
van het product zijn volledig geïnformeerd over de aard van het
product en de prijs waartegen het wordt verhandeld;
Vrije toe- en uittreding: er zijn geen belemmeringen om tot een
markt toe te treden of eruit te stappen.
Bovengenoemde kenmerken komen in de praktijk nooit allemaal tegelijk
voor. De marktvorm volkomen concurrentie is daarom een theoretische
marktvorm.
Hoeveelheidsaanpasser: De individuele aanbieder heeft geen invloed
op de prijs. De prijs is voor de individuele aanbieder een gegeven. Omdat
hij streeft naar maximale winst, zal hij net zoveel producten aanbieden dat
zijn winst maximaal is. Hij past dus zijn hoeveelheid aan. Daarom heet een
aanbieder op een markt van volkomen concurrentie een
hoeveelheidsaanpasser.
1.2 Opzoek naar maximale winst
Kenmerkend voor volledige mededinging is dat de marginale opbrengst
(MO) gelijk is aan de prijs. De prijs is tevens de gemiddelde opbrengst
(GO). De prijsafzetlijn heeft een horizontaal verloop, de prijs is immers een
gegeven. Zolang MO>MK, zal de winst stijgen bij een vergroting van de
afzet. Een aanbieder bereikt zijn maximale winst bij MO = MK. Het zijn dus
de marginale kosten die bepalen hoeveel een aanbieder zal aanbieden.
Prijsafzetfunctie: Een vergelijking die aangeeft hoeveel een aanbieder
bij elke prijs kan verkopen.
Bedrijfstakevenwicht: Een situatie zonder overwinst. De prijs is gelijk
aan de gemiddelde totale kosten.
Zolang potentiële toetreders kans zien om winst te maken, zullen zij
toetreden. Hierdoor daalt de winstmarge. Het proces van toetreding en
prijsdaling stopt als de winstmarge nul is en de winst is verdwenen. De
situatie die dan ontstaat, noemen we bedrijfstakevenwicht. Bij
bedrijfstakevenwicht maken de bestaande aanbieders geen winst en is er
dus geen reden meer om tot de markt toe te treden. De prijs is gedaald en
gelijk aan de gemiddelde totale kosten. De ondernemers zullen echter niet
uit de markt treden, want ze ontvangen een vergoeding voor hun
inspanning. Deze vergoeding is in de kosten opgenomen als
ondernemersloon.
1.3 Verschuivende aanbodlijn en vraaglijn
Door een toename van het aantal aanbieders verschuift de collectieve
aanbodlijn naar rechts, bij dezelfde prijs is er meer aanbod. Bij afname van
het aantal aanbieders verschuift de collectieve aanbodlijn naar links. Een
invoerheffing/accijns veroorzaakt een verschuiving van de collectieve
aanbodlijn naar boven. Een kostprijsverlagende subsidie verschuift de
aanbodlijn naar beneden.
H1 Overgeleverd aan de markt
1.1 De markt van merkloze zwarte T-shirts
Homogeen: Identiek. Homogene goederen: goederen die in de ogen van
de consument volkomen gelijk zijn. Hierdoor let de consument alleen op
de prijs.
Collectieve vraag: De vraag van alle individuen naar een bepaald goed
of een dienst bij elkaar opgeteld.
Collectieve aanbod: Het aanbod van alle individuele producenten van
een bepaald goed of een dienst bij elkaar geteld.
Aanbodoverschot: Het aanbod is bij een bepaalde prijs groter dan de
vraag.
Vraagoverschot: De vraag is bij een bepaalde prijs groter dan het
aanbod.
Zolang vraag en aanbod niet aan elkaar gelijk zijn, zal de prijs van het
product veranderen. Als de gevraagde hoeveelheid groter is dan de
aangeboden hoeveelheid dan zal de prijs van het product stijgen. De
consumenten die voor het product het meest willen betalen, drijven de
prijs op. Deze prijsstijging leidt tot een hoger aanbod van het product en
een afname van de vraag naar het product. Het uiteindelijk resultaat is dat
het vraagoverschot verdwijnt. Bij een aanbodoverschot zal de prijs van het
product zover dalen tot er evenwicht is in vraag en aanbod. Het proces
van prijsaanpassingen dat optreedt bij vraag- en aanbodoverschotten
noemen we het marktmechanisme of prijsmechanisme.
Evenwichtsprijs: (= marktprijs) De prijs die tot stand komt op een markt
als vraag en aanbod aan elkaar gelijk zijn.
Evenwichtshoeveelheid: Het aantal producten dat bij de evenwichtsprijs
wordt aangeboden en wordt gevraagd. De gevraagde hoeveelheid is dan
gelijk aan de aangeboden hoeveelheid.
Marktmechanisme: (= prijsmechanisme) De prijs en de verhandelde
hoeveelheid van een product komt tot stand door het vrije spel van vraag
en aanbod. Er wordt precies evenveel aangeboden als gevraagd.
Volkomen concurrentie: Marktvorm met een groot aantal vragers en
aanbieders, homogene producten, vrije toe- en uittreding en volledige
transparantie. De individuele vrager of individuele aanbieder heeft geen
invloed op de prijs.
Marktvorm: Het aantal aanbieders, het soort product, de doorzichtigheid
van de markt en de toe- en uittredingsmogelijkheden bepalen de
marktvorm.
Marktaandeel: Het marktaandeel geeft weer welk deel van de totale
markt in handen is van een onderneming. Het marktaandeel kan worden
weergegeven in een percentage van de verkochte aantallen of in een
percentage van de totale omzet. Degene met het grootste marktaandeel is
marktleider.
, Een groot aantal vragers en aanbieders: een individuele producent
of consument heeft geen invloed op de prijs omdat hij maar een zeer
klein marktaandeel heeft;
Een homogeen product: voor de consument zijn alle exemplaren van
het product identiek;
Transparante (doorzichtige) markt: vragers naar en aanbieders
van het product zijn volledig geïnformeerd over de aard van het
product en de prijs waartegen het wordt verhandeld;
Vrije toe- en uittreding: er zijn geen belemmeringen om tot een
markt toe te treden of eruit te stappen.
Bovengenoemde kenmerken komen in de praktijk nooit allemaal tegelijk
voor. De marktvorm volkomen concurrentie is daarom een theoretische
marktvorm.
Hoeveelheidsaanpasser: De individuele aanbieder heeft geen invloed
op de prijs. De prijs is voor de individuele aanbieder een gegeven. Omdat
hij streeft naar maximale winst, zal hij net zoveel producten aanbieden dat
zijn winst maximaal is. Hij past dus zijn hoeveelheid aan. Daarom heet een
aanbieder op een markt van volkomen concurrentie een
hoeveelheidsaanpasser.
1.2 Opzoek naar maximale winst
Kenmerkend voor volledige mededinging is dat de marginale opbrengst
(MO) gelijk is aan de prijs. De prijs is tevens de gemiddelde opbrengst
(GO). De prijsafzetlijn heeft een horizontaal verloop, de prijs is immers een
gegeven. Zolang MO>MK, zal de winst stijgen bij een vergroting van de
afzet. Een aanbieder bereikt zijn maximale winst bij MO = MK. Het zijn dus
de marginale kosten die bepalen hoeveel een aanbieder zal aanbieden.
Prijsafzetfunctie: Een vergelijking die aangeeft hoeveel een aanbieder
bij elke prijs kan verkopen.
Bedrijfstakevenwicht: Een situatie zonder overwinst. De prijs is gelijk
aan de gemiddelde totale kosten.
Zolang potentiële toetreders kans zien om winst te maken, zullen zij
toetreden. Hierdoor daalt de winstmarge. Het proces van toetreding en
prijsdaling stopt als de winstmarge nul is en de winst is verdwenen. De
situatie die dan ontstaat, noemen we bedrijfstakevenwicht. Bij
bedrijfstakevenwicht maken de bestaande aanbieders geen winst en is er
dus geen reden meer om tot de markt toe te treden. De prijs is gedaald en
gelijk aan de gemiddelde totale kosten. De ondernemers zullen echter niet
uit de markt treden, want ze ontvangen een vergoeding voor hun
inspanning. Deze vergoeding is in de kosten opgenomen als
ondernemersloon.
1.3 Verschuivende aanbodlijn en vraaglijn
Door een toename van het aantal aanbieders verschuift de collectieve
aanbodlijn naar rechts, bij dezelfde prijs is er meer aanbod. Bij afname van
het aantal aanbieders verschuift de collectieve aanbodlijn naar links. Een
invoerheffing/accijns veroorzaakt een verschuiving van de collectieve
aanbodlijn naar boven. Een kostprijsverlagende subsidie verschuift de
aanbodlijn naar beneden.
