INLEIDING TOT DE CRIMINOLOGIE &
STRAFRECHTSBEDELING
Hoofdstuk 1: Introduction
1.1 Wat is criminologie?
Criminologische wetenschappen à Onafhankelijke wetenschap
à Wetenschapsdomein of kennisveld
à Gaat criminaliteit in ruime betekenis bestuderen
1.2 Normovertreding kwalificeren als strafbaar
Welke normen zijn er:
• Wettelijke normen
• Maatschappelijke normen
• Morele normen
• Religieuze normen
• Culturele normen
1.3 Wat is criminaliteit
Dimensies van criminaliteit:
• Gedrag
à Betrokken stellen handeling
• Harm
à Schadelijke gevolgen
• Consensus niet altijd aanwezig
• Vaststelling van gedrag als overtreding van een norm
à Kwalificeren als misdrijf
• Sociale consensus
Handhoving norm & schade
• Ingrijpen
à OGiciële maatschappelijke reactie (politie & justitie)
Criminaliteit à Afhankelijk van perspectief & context
à Tijd, plaats, wetgeving, …
à Groot belang aan institutionele maatschappelijke praktijk
à Kwalificatie van gedrag als criminaliteit
à Kijken naar relatie gedrag & reactie op gedrag
1.3.1 Definitie
‘Criminology is the body of knowledge regarding delinquency and crime as social
phenomena. It includes within its scope the processes of making law, of breaking
laws, and of reacting toward the breaking of laws’
,1.4 Basisbegrippen
Misdrijven à is niet hetzelfde als een misdaad
à Alles wat te maken heeft met het overtreden van strafwet
à Zware misdrijven zijn misdaden
à Minder zware misdrijven zijn overtredingen
Legaliteitsprincipe à Voor elk misdrijf bestaat een straf
à Geen straf zonder wet (nulla poena sine)
Deviantie à Normafwijkend gedrag
Justitie à Bepaald straf
à Politie niet
à Rechter spreekt straf uit
Verdachte à Wordt verdacht van misdrijf
à Er is nog een vermoede van onschuld
à Onschuldig tot tegendeel bewezen is
Beklaagde à Verschijnt voor politie-, correctionele rechtbank of Hof van Beroep
Beschuldigde à Verschijnt voor Hof van Assisen
Veroordeelde à Gestrafte
SlachtoGer à Natuurlijke of rechtspersoon die schade heeft geleden
,Hoofdstuk 3: Researching Crime
3.1 Criminologisch onderzoek
Wetenschap à Is geen ontologisch gegeven
à Het zijn uitspraken op basis van waarneming & interpretatie van werkelijkheid
Kenmerken wetenschappelijke praktijk:
• Tegensprekelijkheid
• Waarheidsbenadering
à Voorgeschreven wetenschappelijke methode kan in concrete praktijk
Intersubjectiviteit à Tegenspraak
à Belang voor wetenschappelijkheid van uitspraak
à Duidelijk beschrijven hoe je te werk bent gegaan in onderzoek
3.1.1 Kwantitatief VS kwalitatief onderzoek
Kwantitatief onderzoek à Fenomenen cijfermatig uitdrukken
à Aan de hand van trends, verbanden, …
à VB: Enquêtes, …
Kwalitatief onderzoek à Verhaal achter cijfers
à Verklaringen/context
à BV: diepte-interviews, participerende observatie, …
Mixed methods à Mixen van verschillende methodes
3.2 Constructie & interpretatie statistiek
OGiciële statistieken à Productie van kwantitatief beeld
à Gecreëerd in bepaalde context
à Je moet rekening houden met de context
Politiestatistieken à Soms onvolledig
à Sociale reactie bepaald of misdrijf in statistieken terecht komt of niet:
• Mensen geven dingen soms niet aan
à Ze denken dat politie er niks aan kan doen
• Politie niet altijd bereid om dingen te noteren
, Darknumber à Hoeveelheid criminaliteit die niet in statistieken zit
à Veel groter dan statistiek die we wel zien in statistieken
3.2.1 Productievoorwaarden
Productievoorwaarden à Kijken naar context van statistiek (professionele context)
à Statistieken zijn een sociale reactie
à Per factor is er een sociale reactie
Praktijk à Beleidsprioriteiten hebben eGect op statistiek
Wijze van statistische registratie à Omschrijving fenomeen
3.2.2 Basiskritieken
Statistieken à Zitten alle activiteiten in deze statistieken
à Vaak worden illegale activiteiten hieruit gelaten
Registratiepraktijk à Wat wordt geregistreerd en wat niet?
à Trechtersysteem
Activiteitsstatistiek à Prioriteiten in beleid
à Focus op bepaalde fenomenen
Onderrapportage à Komt voor bij bepaalde bevolkingsgroepen
à BV: seksuele misdrijven
(De)criminalisering à Door evolutie wetgeving
3.2.3 Constructie & interpretatie statistiek
Mogelijkheden statistiek:
• Self-report studies
à Dark figure
• Internationaal comparatief
à International Crime Victim Survey
à Vergelijken met andere landen
• Lokale monitoring (zien of mensen goed bezig zijn, bevraging bij gezinnen)
à Veiligheidsmonitor
STRAFRECHTSBEDELING
Hoofdstuk 1: Introduction
1.1 Wat is criminologie?
Criminologische wetenschappen à Onafhankelijke wetenschap
à Wetenschapsdomein of kennisveld
à Gaat criminaliteit in ruime betekenis bestuderen
1.2 Normovertreding kwalificeren als strafbaar
Welke normen zijn er:
• Wettelijke normen
• Maatschappelijke normen
• Morele normen
• Religieuze normen
• Culturele normen
1.3 Wat is criminaliteit
Dimensies van criminaliteit:
• Gedrag
à Betrokken stellen handeling
• Harm
à Schadelijke gevolgen
• Consensus niet altijd aanwezig
• Vaststelling van gedrag als overtreding van een norm
à Kwalificeren als misdrijf
• Sociale consensus
Handhoving norm & schade
• Ingrijpen
à OGiciële maatschappelijke reactie (politie & justitie)
Criminaliteit à Afhankelijk van perspectief & context
à Tijd, plaats, wetgeving, …
à Groot belang aan institutionele maatschappelijke praktijk
à Kwalificatie van gedrag als criminaliteit
à Kijken naar relatie gedrag & reactie op gedrag
1.3.1 Definitie
‘Criminology is the body of knowledge regarding delinquency and crime as social
phenomena. It includes within its scope the processes of making law, of breaking
laws, and of reacting toward the breaking of laws’
,1.4 Basisbegrippen
Misdrijven à is niet hetzelfde als een misdaad
à Alles wat te maken heeft met het overtreden van strafwet
à Zware misdrijven zijn misdaden
à Minder zware misdrijven zijn overtredingen
Legaliteitsprincipe à Voor elk misdrijf bestaat een straf
à Geen straf zonder wet (nulla poena sine)
Deviantie à Normafwijkend gedrag
Justitie à Bepaald straf
à Politie niet
à Rechter spreekt straf uit
Verdachte à Wordt verdacht van misdrijf
à Er is nog een vermoede van onschuld
à Onschuldig tot tegendeel bewezen is
Beklaagde à Verschijnt voor politie-, correctionele rechtbank of Hof van Beroep
Beschuldigde à Verschijnt voor Hof van Assisen
Veroordeelde à Gestrafte
SlachtoGer à Natuurlijke of rechtspersoon die schade heeft geleden
,Hoofdstuk 3: Researching Crime
3.1 Criminologisch onderzoek
Wetenschap à Is geen ontologisch gegeven
à Het zijn uitspraken op basis van waarneming & interpretatie van werkelijkheid
Kenmerken wetenschappelijke praktijk:
• Tegensprekelijkheid
• Waarheidsbenadering
à Voorgeschreven wetenschappelijke methode kan in concrete praktijk
Intersubjectiviteit à Tegenspraak
à Belang voor wetenschappelijkheid van uitspraak
à Duidelijk beschrijven hoe je te werk bent gegaan in onderzoek
3.1.1 Kwantitatief VS kwalitatief onderzoek
Kwantitatief onderzoek à Fenomenen cijfermatig uitdrukken
à Aan de hand van trends, verbanden, …
à VB: Enquêtes, …
Kwalitatief onderzoek à Verhaal achter cijfers
à Verklaringen/context
à BV: diepte-interviews, participerende observatie, …
Mixed methods à Mixen van verschillende methodes
3.2 Constructie & interpretatie statistiek
OGiciële statistieken à Productie van kwantitatief beeld
à Gecreëerd in bepaalde context
à Je moet rekening houden met de context
Politiestatistieken à Soms onvolledig
à Sociale reactie bepaald of misdrijf in statistieken terecht komt of niet:
• Mensen geven dingen soms niet aan
à Ze denken dat politie er niks aan kan doen
• Politie niet altijd bereid om dingen te noteren
, Darknumber à Hoeveelheid criminaliteit die niet in statistieken zit
à Veel groter dan statistiek die we wel zien in statistieken
3.2.1 Productievoorwaarden
Productievoorwaarden à Kijken naar context van statistiek (professionele context)
à Statistieken zijn een sociale reactie
à Per factor is er een sociale reactie
Praktijk à Beleidsprioriteiten hebben eGect op statistiek
Wijze van statistische registratie à Omschrijving fenomeen
3.2.2 Basiskritieken
Statistieken à Zitten alle activiteiten in deze statistieken
à Vaak worden illegale activiteiten hieruit gelaten
Registratiepraktijk à Wat wordt geregistreerd en wat niet?
à Trechtersysteem
Activiteitsstatistiek à Prioriteiten in beleid
à Focus op bepaalde fenomenen
Onderrapportage à Komt voor bij bepaalde bevolkingsgroepen
à BV: seksuele misdrijven
(De)criminalisering à Door evolutie wetgeving
3.2.3 Constructie & interpretatie statistiek
Mogelijkheden statistiek:
• Self-report studies
à Dark figure
• Internationaal comparatief
à International Crime Victim Survey
à Vergelijken met andere landen
• Lokale monitoring (zien of mensen goed bezig zijn, bevraging bij gezinnen)
à Veiligheidsmonitor
