■ MARCOM A
Theoretische Leerstof
Module: Voorschriften, Procedures en Techniek
Gebaseerd op de officiële CBR-exameneisen
Niveau: MBO-4 | Versie 2026
Certificaat: General Operator's Certificate (GOC) / MARCOM A
Doel: Bevoegdheid als radio-operator op alle GMDSS-schepen
Zeegebieden: A1, A2, A3 en A4 (wereldwijd)
Examendeel: Theorie – Voorschriften, Procedures en Techniek
Niveau: MBO-4
, Inhoudsopgave
Eindterm A – Basiskenmerken Maritime Mobile Service
A1 – Maritieme Mobiele Dienst
A2 – Maritieme Mobiele-Satelliet Dienst
A3 – Basiskenmerken GMDSS
Eindterm B – Basisapparatuur scheepsstation
B1 – Apparatuur in de praktijk
B2 – Digital Selective Calling (DSC)
B4 – NAVTEX
B5 – RMSS (Satellietdiensten)
B6 – Fouten herkennen en herleiden
Eindterm C – Operationele procedures GMDSS
C1 – Nood-, spoed- en veiligheidscommunicatie
C2 – Noodcommunicatie via satelliet
C3 – EPIRB, SART en plaatsbepaling
C4 – SAR-communicatie
C5 – Maritieme veiligheidsinformatie (MSI)
C6 – Routinecommunicatie
C9 – GMDSS portofoons
Eindterm D – Overige kennis en regelgeving
D1–D7 – Voorschriften, documentatie, taalvaardigheid, regelgeving
, Eindterm A: Kennis van de basiskenmerken van de Maritime
Mobile Service en de Maritime Mobile-Satellite Service
A1 – De algemene principes en basiskenmerken van de Maritieme Mobiele
Dienst
A1.1 Soorten communicatie in de Maritieme Mobiele Dienst
De maritieme mobiele dienst omvat alle radiocommunicatie tussen schepen onderling, tussen schepen
en walstations, en aan boord van schepen. Er zijn verschillende soorten communicatie, elk met een
eigen doel en prioriteit.
• Nood-, spoed- en veiligheidscommunicatie – De hoogste prioriteit. Nood (MAYDAY) = direct
levensgevaar. Spoed (PAN PAN) = dringend maar geen direct gevaar. Veiligheid (SÉCURITÉ) =
belangrijke navigatie-/weerinformatie.
• Openbaar verkeer – Commerciële communicatie, zoals telefoongesprekken via kuststations of
e-mail via satelliet.
• Havenoperaties en scheepsbewegingen – Communicatie met havens, VTS (Vessel Traffic
Service), aankomst-/vertrekmeldingen.
• Intership communicatie – Communicatie tussen schepen onderling, bijv. voor het afspreken van
een uitwijkmanoeuvre.
• Intraship communicatie – Communicatie aan boord, bijv. tussen de brug en de machinekamer.
• Beveiligingscommunicatie – Communicatie in het kader van het ISPS-code (International Ship
and Port Facility Security).
• AIS en VDES – Automatisch Identificatie Systeem: zendt automatisch scheepsgegevens (positie,
koers, snelheid). VDES is de opvolger met meer datacapaciteit.
• Communicatie met sluizen en bruggen – Vooral op binnenwateren, via aangewezen
VHF-kanalen.
■ Voorbeeld: Een containerschip nadert de haven van Rotterdam en meldt zich via VHF kanaal 14 bij Port
Control Rotterdam (havenoperaties). Tegelijkertijd zendt het AIS automatisch zijn positie en koers uit.
A1.2 Soorten stations in de Maritieme Mobiele Dienst
Binnen de maritieme mobiele dienst zijn er verschillende soorten stations die elk een specifieke rol
vervullen:
• Scheepsstations – De radio-installatie aan boord van een schip. Elk scheepsstation heeft een
uniek MMSI-nummer en roepletters (call sign).
• Kust-/walstations – Stations aan de wal die communicatie met schepen verzorgen. Hieronder
vallen:
• – RCC's (Rescue Coordination Centres): MRCC (Maritime) en JRCC (Joint, maritiem + luchtvaart).
Coördineren reddingsoperaties.
• – Loodsstations: voor het bestellen en coördineren van loodsen.
• – Havenstations: VTS, Port Control, havenautoriteiten.
• Luchtvaartuigstations – Radio-installaties in helikopters en vliegtuigen die deelnemen aan
SAR-operaties.
■ Voorbeeld: Het MRCC Den Helder is het Nederlandse reddingscoördinatiecentrum. Bij een noodmelding
op de Noordzee coördineert het MRCC de inzet van reddingsboten (KNRM) en helikopters (Kustwacht).
A1.3 Kennis van frequenties en frequentiebanden
Theoretische Leerstof
Module: Voorschriften, Procedures en Techniek
Gebaseerd op de officiële CBR-exameneisen
Niveau: MBO-4 | Versie 2026
Certificaat: General Operator's Certificate (GOC) / MARCOM A
Doel: Bevoegdheid als radio-operator op alle GMDSS-schepen
Zeegebieden: A1, A2, A3 en A4 (wereldwijd)
Examendeel: Theorie – Voorschriften, Procedures en Techniek
Niveau: MBO-4
, Inhoudsopgave
Eindterm A – Basiskenmerken Maritime Mobile Service
A1 – Maritieme Mobiele Dienst
A2 – Maritieme Mobiele-Satelliet Dienst
A3 – Basiskenmerken GMDSS
Eindterm B – Basisapparatuur scheepsstation
B1 – Apparatuur in de praktijk
B2 – Digital Selective Calling (DSC)
B4 – NAVTEX
B5 – RMSS (Satellietdiensten)
B6 – Fouten herkennen en herleiden
Eindterm C – Operationele procedures GMDSS
C1 – Nood-, spoed- en veiligheidscommunicatie
C2 – Noodcommunicatie via satelliet
C3 – EPIRB, SART en plaatsbepaling
C4 – SAR-communicatie
C5 – Maritieme veiligheidsinformatie (MSI)
C6 – Routinecommunicatie
C9 – GMDSS portofoons
Eindterm D – Overige kennis en regelgeving
D1–D7 – Voorschriften, documentatie, taalvaardigheid, regelgeving
, Eindterm A: Kennis van de basiskenmerken van de Maritime
Mobile Service en de Maritime Mobile-Satellite Service
A1 – De algemene principes en basiskenmerken van de Maritieme Mobiele
Dienst
A1.1 Soorten communicatie in de Maritieme Mobiele Dienst
De maritieme mobiele dienst omvat alle radiocommunicatie tussen schepen onderling, tussen schepen
en walstations, en aan boord van schepen. Er zijn verschillende soorten communicatie, elk met een
eigen doel en prioriteit.
• Nood-, spoed- en veiligheidscommunicatie – De hoogste prioriteit. Nood (MAYDAY) = direct
levensgevaar. Spoed (PAN PAN) = dringend maar geen direct gevaar. Veiligheid (SÉCURITÉ) =
belangrijke navigatie-/weerinformatie.
• Openbaar verkeer – Commerciële communicatie, zoals telefoongesprekken via kuststations of
e-mail via satelliet.
• Havenoperaties en scheepsbewegingen – Communicatie met havens, VTS (Vessel Traffic
Service), aankomst-/vertrekmeldingen.
• Intership communicatie – Communicatie tussen schepen onderling, bijv. voor het afspreken van
een uitwijkmanoeuvre.
• Intraship communicatie – Communicatie aan boord, bijv. tussen de brug en de machinekamer.
• Beveiligingscommunicatie – Communicatie in het kader van het ISPS-code (International Ship
and Port Facility Security).
• AIS en VDES – Automatisch Identificatie Systeem: zendt automatisch scheepsgegevens (positie,
koers, snelheid). VDES is de opvolger met meer datacapaciteit.
• Communicatie met sluizen en bruggen – Vooral op binnenwateren, via aangewezen
VHF-kanalen.
■ Voorbeeld: Een containerschip nadert de haven van Rotterdam en meldt zich via VHF kanaal 14 bij Port
Control Rotterdam (havenoperaties). Tegelijkertijd zendt het AIS automatisch zijn positie en koers uit.
A1.2 Soorten stations in de Maritieme Mobiele Dienst
Binnen de maritieme mobiele dienst zijn er verschillende soorten stations die elk een specifieke rol
vervullen:
• Scheepsstations – De radio-installatie aan boord van een schip. Elk scheepsstation heeft een
uniek MMSI-nummer en roepletters (call sign).
• Kust-/walstations – Stations aan de wal die communicatie met schepen verzorgen. Hieronder
vallen:
• – RCC's (Rescue Coordination Centres): MRCC (Maritime) en JRCC (Joint, maritiem + luchtvaart).
Coördineren reddingsoperaties.
• – Loodsstations: voor het bestellen en coördineren van loodsen.
• – Havenstations: VTS, Port Control, havenautoriteiten.
• Luchtvaartuigstations – Radio-installaties in helikopters en vliegtuigen die deelnemen aan
SAR-operaties.
■ Voorbeeld: Het MRCC Den Helder is het Nederlandse reddingscoördinatiecentrum. Bij een noodmelding
op de Noordzee coördineert het MRCC de inzet van reddingsboten (KNRM) en helikopters (Kustwacht).
A1.3 Kennis van frequenties en frequentiebanden
