BEHANDELINGEN
chemotherapie
klasse voorbeelden werking nevenwerkingen
lkylerende
a afgeleiden van Mustine v erstoort celfunctie door vorming van covalente platinum
middelen bindingen in biologisch belangrijke moleculen ● toxiciteit (neurotoxiciteit, ototoxiciteit, niertoxiciteit,
levertoxiciteit, myelosuppressie, pyrexie, nausea &
braken)
● zelden: hypersensitiviteit, visuele stoornis,
hemolytische anemie, Raynaud, hypertensie, cardiale
events, microangiopathie
anti-metabolieten purine analogen oen zich voor als purines/pyrimidines →
d azathioprine: immunosuppressief
● azathioprine inbouwen in DNA → stop celdeling
● thioguanine / fludarabine
/ pentostatine
pyrimidine analogen
● 5FU
● cytarabine
anti-folaten
● methotrexaat
● pemetrexaat
lantaardige
p Vinca alkaloïden c eldeling blokkeren door het voorkomen van Vinca alkaloïden
alkaloïden ● Vincristine microtubulaire functie ● obstipatie
● Vinblastine
Taxanes
● Vinorelbine
● allergische reacties
● Vindesine ○ R/ preventief steroïden of antihistaminica
● neuropathie
Podophyllotoxin (etoposide)
Taxanes
● paclitaxel (Taxol)
● docetaxel (Taxotere)
, topoisomerase type I: Irinotecan, Topotecan
● interfereren met transcriptie en replicatie van
inhibitoren ● type II: etoposide, DNA door verstoring van DNA supercoiling
teniposide, anthracyclines
cytotoxische AB a
● nthracyclines
● topo IIα interactief agentia anthracyclines
● bleomycine ● directe DNA en RNA intercalator ● hematologisch
● mitomycine ● generatie van vrije radicalen ● nausea & vomiting
● inhibitie van helicase enzym (ontrollen ● alopecia, huidreacties (flare, flushing, nagels),
van DNA-strengen) radiation recall
● conjunctivitis, lacromatie
● mucositis, diarree
● lange termijn: carcinogeen (leukemie)
● cardiotoxiciteit (cumulatief effect)
○ acuut: aritmieën
○ chronisch: hartfalen
bleomycine: ILD → nooit 100 O2 toedienen
targeted therapie
EGFR-inhibitor ● E C: cetuximab, resistentie door ontwikkeling van nieuwe mutaties
panitumumab
● IC: Imatinib mesylate IC: blokkeert de kinase activiteit van BCR-ABL,
(Glivec ©), ericitinid, PDGRRα-β en KIT toepassingen: ALL, GIST-tumoren
gefitinib
VEGF-inhibitor ● EC: Bevacizumab inhibitie van de angiogenese arteriële hypertensie
chemotherapie
klasse voorbeelden werking nevenwerkingen
lkylerende
a afgeleiden van Mustine v erstoort celfunctie door vorming van covalente platinum
middelen bindingen in biologisch belangrijke moleculen ● toxiciteit (neurotoxiciteit, ototoxiciteit, niertoxiciteit,
levertoxiciteit, myelosuppressie, pyrexie, nausea &
braken)
● zelden: hypersensitiviteit, visuele stoornis,
hemolytische anemie, Raynaud, hypertensie, cardiale
events, microangiopathie
anti-metabolieten purine analogen oen zich voor als purines/pyrimidines →
d azathioprine: immunosuppressief
● azathioprine inbouwen in DNA → stop celdeling
● thioguanine / fludarabine
/ pentostatine
pyrimidine analogen
● 5FU
● cytarabine
anti-folaten
● methotrexaat
● pemetrexaat
lantaardige
p Vinca alkaloïden c eldeling blokkeren door het voorkomen van Vinca alkaloïden
alkaloïden ● Vincristine microtubulaire functie ● obstipatie
● Vinblastine
Taxanes
● Vinorelbine
● allergische reacties
● Vindesine ○ R/ preventief steroïden of antihistaminica
● neuropathie
Podophyllotoxin (etoposide)
Taxanes
● paclitaxel (Taxol)
● docetaxel (Taxotere)
, topoisomerase type I: Irinotecan, Topotecan
● interfereren met transcriptie en replicatie van
inhibitoren ● type II: etoposide, DNA door verstoring van DNA supercoiling
teniposide, anthracyclines
cytotoxische AB a
● nthracyclines
● topo IIα interactief agentia anthracyclines
● bleomycine ● directe DNA en RNA intercalator ● hematologisch
● mitomycine ● generatie van vrije radicalen ● nausea & vomiting
● inhibitie van helicase enzym (ontrollen ● alopecia, huidreacties (flare, flushing, nagels),
van DNA-strengen) radiation recall
● conjunctivitis, lacromatie
● mucositis, diarree
● lange termijn: carcinogeen (leukemie)
● cardiotoxiciteit (cumulatief effect)
○ acuut: aritmieën
○ chronisch: hartfalen
bleomycine: ILD → nooit 100 O2 toedienen
targeted therapie
EGFR-inhibitor ● E C: cetuximab, resistentie door ontwikkeling van nieuwe mutaties
panitumumab
● IC: Imatinib mesylate IC: blokkeert de kinase activiteit van BCR-ABL,
(Glivec ©), ericitinid, PDGRRα-β en KIT toepassingen: ALL, GIST-tumoren
gefitinib
VEGF-inhibitor ● EC: Bevacizumab inhibitie van de angiogenese arteriële hypertensie