Arts en Maatschappij 4 - partim global health
1. Rationale
Global health = gezondheid als globaal probleem → overstijging nationale grenzen
→ aandacht voor cure & care (preventie), sociale determinanten, gelijkheid, universele gezondheidszorg, klimaat, migratie, urbanisatie, NCD
= multidisciplinaire aanpak
Universal Health Coverage (UHC) (WHO) → doel = alle mensen krijgen nodige gezondheidsdiensten zonder financiële rampen bij het betalen
The World Bank Group (WB, July 2011) classificatie van landen (obv BNP/inw.) → LIC (15%) – LMIC (35%) – UMIC (35%) – HIC (15%)
NB: ≥80% wereldbevolking leeft in LIC
NB: Economische evolutie → snelle Δ in world order
2. Demografische transitie & inertie
Gini coëfficiënt/index/ratio = voorstelling inkomst-, rijkdom-, verbruiksongelijkheid in een land/sociale groep:
→ 0 = absolute gelijkheid vs. 1 = absolute ongelijkheid
Wereldbevolking: 1804 → 1 mrd; 1927 → 2 mrd; 1960 → 3 mrd; 1999 → 6 mrd; okt. 2011 → 7 mrd
MAAR: gemiddelde jaarlijjkse groei = 1,1%
NB: Grote Chinese Hongersnood (1959–1961) → plotselinge, diepe dip in bevolkingsgroei (40m/j)
NB: 1988–1989 = absolute hoogtepunt bevolkingsgroei (90m/j)
NB: 2026 = Chinese groepiek → India neemt over als groote wereldpopulatie
Fertiliteitsindex (# geboorten/♀︎) 1970→2012 in Wereld in toto: 4,7 → 2,5 ! tgv contraceptiva
NB: vervangingsindex = 2,1 → meeste rijke landen zitten eronder (groeiende vergrijzing)
Gemiddelde wereldleeftijd = 29j (vs België: 42j vs Japan: 44,6j vs Uganda: 15j) → ↑ in tijd
→ %wereldbevolking ≤15j = 26%
→ % wereldbevolking ≥60j = 12% (↑ met 1,9%/j)
→ in 2050: ≥60j = 17% = vergrijzing
Globale levensverwachting: 1950 = 46j → 2000 = 66j → 2014 = 71j
NB: groot verschil in toename levensverwachting ~ inkomsten land (WHO, 2014) & geslacht
Urbanisatie: 1975 < 40% urban → 2025 > 60% urban
3. Millenium development goals (MDGs) (1990-2015)
Resultaten MDGs
1. Extreme armoede en honger bestrijden
2. Basisonderwijs voor iedereen
3. Gelijke kansen voor vrouwen
4. Kindersterfte terugdringen met 2/3:
• 1990: 90/1000 → 2013: 44/1000 via vaccinatie, malaria behandeling/preventie
5. Maternele Gezondheid verbeteren → mortaliteit ↓ met ¾:
• 2000: 535.000 → 2010: 140.000 maternale sterftes
6. HIV/AIDS, malaria, andere dodelijke ziekten bestrijden
• mortaliteit & incidentie ↓ + behandeling ↑ = tipping point
7. Zorgen voor een duurzaam milieu
8. Wereldpartnerschap voor ontwikkeling creëren
1. Rationale
Global health = gezondheid als globaal probleem → overstijging nationale grenzen
→ aandacht voor cure & care (preventie), sociale determinanten, gelijkheid, universele gezondheidszorg, klimaat, migratie, urbanisatie, NCD
= multidisciplinaire aanpak
Universal Health Coverage (UHC) (WHO) → doel = alle mensen krijgen nodige gezondheidsdiensten zonder financiële rampen bij het betalen
The World Bank Group (WB, July 2011) classificatie van landen (obv BNP/inw.) → LIC (15%) – LMIC (35%) – UMIC (35%) – HIC (15%)
NB: ≥80% wereldbevolking leeft in LIC
NB: Economische evolutie → snelle Δ in world order
2. Demografische transitie & inertie
Gini coëfficiënt/index/ratio = voorstelling inkomst-, rijkdom-, verbruiksongelijkheid in een land/sociale groep:
→ 0 = absolute gelijkheid vs. 1 = absolute ongelijkheid
Wereldbevolking: 1804 → 1 mrd; 1927 → 2 mrd; 1960 → 3 mrd; 1999 → 6 mrd; okt. 2011 → 7 mrd
MAAR: gemiddelde jaarlijjkse groei = 1,1%
NB: Grote Chinese Hongersnood (1959–1961) → plotselinge, diepe dip in bevolkingsgroei (40m/j)
NB: 1988–1989 = absolute hoogtepunt bevolkingsgroei (90m/j)
NB: 2026 = Chinese groepiek → India neemt over als groote wereldpopulatie
Fertiliteitsindex (# geboorten/♀︎) 1970→2012 in Wereld in toto: 4,7 → 2,5 ! tgv contraceptiva
NB: vervangingsindex = 2,1 → meeste rijke landen zitten eronder (groeiende vergrijzing)
Gemiddelde wereldleeftijd = 29j (vs België: 42j vs Japan: 44,6j vs Uganda: 15j) → ↑ in tijd
→ %wereldbevolking ≤15j = 26%
→ % wereldbevolking ≥60j = 12% (↑ met 1,9%/j)
→ in 2050: ≥60j = 17% = vergrijzing
Globale levensverwachting: 1950 = 46j → 2000 = 66j → 2014 = 71j
NB: groot verschil in toename levensverwachting ~ inkomsten land (WHO, 2014) & geslacht
Urbanisatie: 1975 < 40% urban → 2025 > 60% urban
3. Millenium development goals (MDGs) (1990-2015)
Resultaten MDGs
1. Extreme armoede en honger bestrijden
2. Basisonderwijs voor iedereen
3. Gelijke kansen voor vrouwen
4. Kindersterfte terugdringen met 2/3:
• 1990: 90/1000 → 2013: 44/1000 via vaccinatie, malaria behandeling/preventie
5. Maternele Gezondheid verbeteren → mortaliteit ↓ met ¾:
• 2000: 535.000 → 2010: 140.000 maternale sterftes
6. HIV/AIDS, malaria, andere dodelijke ziekten bestrijden
• mortaliteit & incidentie ↓ + behandeling ↑ = tipping point
7. Zorgen voor een duurzaam milieu
8. Wereldpartnerschap voor ontwikkeling creëren
