GYNAECOLOGISCHE PATHOLOGIE
ANAMNESE
DOEL VAN DE ANAMNESE
o Eerste contact met de pt (en vaak ook partner)
o Inwinnen van informatie over klachten en voorgeschiedenis
o Duurtijd : zelden langer dan 5-10 minuten
o Noteren : meestal elektronisch dossier (voor iedereen leesbaar)
WAT WILLEN WE WETEN?
o Administratieve gegevens
o Reden van consultatie
o Zal het afnemen van de anamnese (zowel inhoudelijk als que volgorde) zeker wat sturen
o Voorgeschiedenis : de ondervraging hierover loopt meestal niet steeds in dezelfde volgorde (afhankelijk van de
reden van het bezoek, en of het een nieuwe pt betreft)
o algemeen
o gynecologisch: gegevens over de cyclus (zie verder)
o verloskundig:
o Medicatie
ADMINISTRATIEVE GEGEVENS
o Naam, geboortedatum
o Telefoon, email
o huisarts
o ev beroep
o (beroep en leeftijd partner)
REDEN VAN CONSULTATIE
o Zwangerschap
o Preventief onderzoek
o Anticonceptie
o Cyclusstoornissen/bloedingsproblematiek
o Infectie-fluor
o Buikpijn/dysmenorroe
o Urinaire klachten
o Verzakking
o Sexuele problematiek
VOORGESCHIEDENIS ALGEMEEN
o Belangrijke ziekten (jaartal, ev behandelende arts)
o Bv epilepsie, diabetes, systeemaandoeningen, ….
o Operaties (jaartal, ev behandelende arts)
o Gynecologische ingrepen
o Andere ingrepen, zowel in de buik als elders
o Familiale anamnese
o kanker (borst/ovarium) : zal meestal bevraagd worden bij het borstonderzoek
o Bij de zwangeren of diegenen die zwanger willen worden : vraag naar congenitale afwijkingen of erfelijke
ziekten in de familie (ook die van partner)
,VOORGESCHIEDENIS GYNAECOLOGISCH
VOORGESCHIEDENIS VERLOSKUNDIGE
o G P A
o Gravida, graviditeit
o Para, pariteit
o Abortus = spontaan miskraam
o AAP
o Abortus arte provocatus
o EUG
o Extra-uteriene graviditeit
o M of L
o Mater, Levende kinderen
o IUVD of MIU
o Intra-uteriene vruchtdood , Mors In Utero
MEDICATIE
o Voor systeemziekten
o Bv diabetes, hypertensie, hypercholesterolemie, reuma, epilepsie, astma, enz.....
o Tijdelijk
o Bv antibiotica
o Anticonceptie
▪ Ptn hebben vaak niet door dat dit ook tot medicatie behoort
▪ Zie verder
REDEN VAN CONSULTATIE
Zwangerschap
o Alle voorgaande zwangerschappen gedetailleerd bevragen
o datum/jaar
o de wijze van bevalling : spontaan vaginaal, vacuüm/forceps, primaire of secundaire sectio
o geboortegewicht(en)
o epidurale anesthesie
o perineum (gaaf, episiotomie, ruptuur en graad ervan)
o borst-of flesvoeding
o complicaties in de zwangerschappen of bij de bevalling/postpartum
o gezondheid van het kind
Preventief onderzoek
o Meestal uitstrijkje, (toucher), borstonderzoek
Anticonceptie
o Steeds naar vragen!
o mogelijks houden klachten ermee verband
o Condoom (natuurlijke cyclus)
o Hormonale anticonceptie (onderdrukte cyclus)
o Combinatiepil : oestrogenen én progesteron (pleister en vaginale ring behoren hier ook toe)-
o Progesteron only = minipil, prikpil, staafje arm
o Spiraal (natuurlijke cyclus)
o Koperspiraal, hormoonspiraal
o sterilisatie bij vrouw of man (natuurlijke cyclus)=
o Bij vrouw = clips op tubae plaatsen of tubae wegnemen
o Bij man = vasectomie
,Cyclusstoornissen/bloedingsproblematiek
o Bij tieners of adolescenten : leeftijd van eerste menstruatie = menarche
o Bij postmenopauzale patiënten : leeftijd van laatste menstruatie = menopauze
o Regelmaat, hoeveelheid en duur
o normaal is 28 dagen
▪ Oligomenorroe : weinig menses in de tijd = cyclus van meer dan 6 weken (42 dagen)
▪ Polymenorroe : veel in de tijd = cyclus van minder dan 3 weken (21 dagen)
o Hoeveelheid : normaal is 40-80 ml
▪ Hypomenorroe : weinig in hoeveelheid
▪ Hypermenorroe : veel in hoeveelheid
o Duur : normaal is 4-5 dagen bloedverlies
▪ Menorragie : bloeding duurt langer dan 10 dagen
o Metrorragie = tussentijds bloedverlies, vaak is cyclus niet meer herkenbaar
▪ Vaak combinatie : menometrorragie
Infectie-fluor
o Fluor= vaginale afscheiding
o Kleur
o Aspect: vloeibaar, brokkelig
o Geur
o Jeuk
o Duur: hoe lang al bezig
o Koorts
o Automedicatie: wat heeft de patiënt zelf al ondernomen
Buikpijn/dysmenorroe
->Is er een link tussen de buikpijn en de cylclus/menstruatie?
• Dysmenorroe
o Primair
▪ Altijd al pijn gehad bij de menstruatie
o Secundair
▪ De pijn is later ontstaan
• Ovulatiepijn ("Mittelscherzen")
• Pijn die niets te maken heeft met cyclus of menstruatie
o Bv spastische darmen
• Zie les over de menstruele cyclus
Urinaire klachten
• Dysurie : pijn bij het plassen
o Meestal blaasinfectie (urineweginfectie)
• Pollakisurie : vaak plassen (meestal kleine hoeveelheden)
• Incontinentie
o type : stress/urge/gemengde vorm
o Stressincontinentie = bij belasting van verzwakte bekkenbodemspieren (hoesten, lachen, niezen,
springen, lopen, …)
o Urge-incontinentie = aandrang : de patient verliest urine van zodra ze voelt dat ze moet gaan plassen.
Heeft te maken met de bezenuwing van de blaas
, Verzakking
• Cystocoele = verzakking van de blaas
o de vaginale voorwand puilt uit
• rectocoele = verzakking van het rectum
o De vaginale achterwand puilt uit
• prolaps uteri
o De cervix of uterus is zichtbaar of puilt uit
• vaginatopprolaps (koepelprolaps)
o De vagina puilt uit
• Soms op te lossen door plaatsing van een pessarium ("ring")
Sexuele problematiek
• Woordkeuze
• Dyspareünie = pijn bij het vrijen
o Oppervlakkig of diep
• Libidoverlies
• cave :
o Bewaar de nodige afstand
o incest-verkrachting : schakel gespecialiseerde hulp in
ANAMNESE
DOEL VAN DE ANAMNESE
o Eerste contact met de pt (en vaak ook partner)
o Inwinnen van informatie over klachten en voorgeschiedenis
o Duurtijd : zelden langer dan 5-10 minuten
o Noteren : meestal elektronisch dossier (voor iedereen leesbaar)
WAT WILLEN WE WETEN?
o Administratieve gegevens
o Reden van consultatie
o Zal het afnemen van de anamnese (zowel inhoudelijk als que volgorde) zeker wat sturen
o Voorgeschiedenis : de ondervraging hierover loopt meestal niet steeds in dezelfde volgorde (afhankelijk van de
reden van het bezoek, en of het een nieuwe pt betreft)
o algemeen
o gynecologisch: gegevens over de cyclus (zie verder)
o verloskundig:
o Medicatie
ADMINISTRATIEVE GEGEVENS
o Naam, geboortedatum
o Telefoon, email
o huisarts
o ev beroep
o (beroep en leeftijd partner)
REDEN VAN CONSULTATIE
o Zwangerschap
o Preventief onderzoek
o Anticonceptie
o Cyclusstoornissen/bloedingsproblematiek
o Infectie-fluor
o Buikpijn/dysmenorroe
o Urinaire klachten
o Verzakking
o Sexuele problematiek
VOORGESCHIEDENIS ALGEMEEN
o Belangrijke ziekten (jaartal, ev behandelende arts)
o Bv epilepsie, diabetes, systeemaandoeningen, ….
o Operaties (jaartal, ev behandelende arts)
o Gynecologische ingrepen
o Andere ingrepen, zowel in de buik als elders
o Familiale anamnese
o kanker (borst/ovarium) : zal meestal bevraagd worden bij het borstonderzoek
o Bij de zwangeren of diegenen die zwanger willen worden : vraag naar congenitale afwijkingen of erfelijke
ziekten in de familie (ook die van partner)
,VOORGESCHIEDENIS GYNAECOLOGISCH
VOORGESCHIEDENIS VERLOSKUNDIGE
o G P A
o Gravida, graviditeit
o Para, pariteit
o Abortus = spontaan miskraam
o AAP
o Abortus arte provocatus
o EUG
o Extra-uteriene graviditeit
o M of L
o Mater, Levende kinderen
o IUVD of MIU
o Intra-uteriene vruchtdood , Mors In Utero
MEDICATIE
o Voor systeemziekten
o Bv diabetes, hypertensie, hypercholesterolemie, reuma, epilepsie, astma, enz.....
o Tijdelijk
o Bv antibiotica
o Anticonceptie
▪ Ptn hebben vaak niet door dat dit ook tot medicatie behoort
▪ Zie verder
REDEN VAN CONSULTATIE
Zwangerschap
o Alle voorgaande zwangerschappen gedetailleerd bevragen
o datum/jaar
o de wijze van bevalling : spontaan vaginaal, vacuüm/forceps, primaire of secundaire sectio
o geboortegewicht(en)
o epidurale anesthesie
o perineum (gaaf, episiotomie, ruptuur en graad ervan)
o borst-of flesvoeding
o complicaties in de zwangerschappen of bij de bevalling/postpartum
o gezondheid van het kind
Preventief onderzoek
o Meestal uitstrijkje, (toucher), borstonderzoek
Anticonceptie
o Steeds naar vragen!
o mogelijks houden klachten ermee verband
o Condoom (natuurlijke cyclus)
o Hormonale anticonceptie (onderdrukte cyclus)
o Combinatiepil : oestrogenen én progesteron (pleister en vaginale ring behoren hier ook toe)-
o Progesteron only = minipil, prikpil, staafje arm
o Spiraal (natuurlijke cyclus)
o Koperspiraal, hormoonspiraal
o sterilisatie bij vrouw of man (natuurlijke cyclus)=
o Bij vrouw = clips op tubae plaatsen of tubae wegnemen
o Bij man = vasectomie
,Cyclusstoornissen/bloedingsproblematiek
o Bij tieners of adolescenten : leeftijd van eerste menstruatie = menarche
o Bij postmenopauzale patiënten : leeftijd van laatste menstruatie = menopauze
o Regelmaat, hoeveelheid en duur
o normaal is 28 dagen
▪ Oligomenorroe : weinig menses in de tijd = cyclus van meer dan 6 weken (42 dagen)
▪ Polymenorroe : veel in de tijd = cyclus van minder dan 3 weken (21 dagen)
o Hoeveelheid : normaal is 40-80 ml
▪ Hypomenorroe : weinig in hoeveelheid
▪ Hypermenorroe : veel in hoeveelheid
o Duur : normaal is 4-5 dagen bloedverlies
▪ Menorragie : bloeding duurt langer dan 10 dagen
o Metrorragie = tussentijds bloedverlies, vaak is cyclus niet meer herkenbaar
▪ Vaak combinatie : menometrorragie
Infectie-fluor
o Fluor= vaginale afscheiding
o Kleur
o Aspect: vloeibaar, brokkelig
o Geur
o Jeuk
o Duur: hoe lang al bezig
o Koorts
o Automedicatie: wat heeft de patiënt zelf al ondernomen
Buikpijn/dysmenorroe
->Is er een link tussen de buikpijn en de cylclus/menstruatie?
• Dysmenorroe
o Primair
▪ Altijd al pijn gehad bij de menstruatie
o Secundair
▪ De pijn is later ontstaan
• Ovulatiepijn ("Mittelscherzen")
• Pijn die niets te maken heeft met cyclus of menstruatie
o Bv spastische darmen
• Zie les over de menstruele cyclus
Urinaire klachten
• Dysurie : pijn bij het plassen
o Meestal blaasinfectie (urineweginfectie)
• Pollakisurie : vaak plassen (meestal kleine hoeveelheden)
• Incontinentie
o type : stress/urge/gemengde vorm
o Stressincontinentie = bij belasting van verzwakte bekkenbodemspieren (hoesten, lachen, niezen,
springen, lopen, …)
o Urge-incontinentie = aandrang : de patient verliest urine van zodra ze voelt dat ze moet gaan plassen.
Heeft te maken met de bezenuwing van de blaas
, Verzakking
• Cystocoele = verzakking van de blaas
o de vaginale voorwand puilt uit
• rectocoele = verzakking van het rectum
o De vaginale achterwand puilt uit
• prolaps uteri
o De cervix of uterus is zichtbaar of puilt uit
• vaginatopprolaps (koepelprolaps)
o De vagina puilt uit
• Soms op te lossen door plaatsing van een pessarium ("ring")
Sexuele problematiek
• Woordkeuze
• Dyspareünie = pijn bij het vrijen
o Oppervlakkig of diep
• Libidoverlies
• cave :
o Bewaar de nodige afstand
o incest-verkrachting : schakel gespecialiseerde hulp in
