Recht
1 Wat is recht?.............................................................................................5
1.1 Gedragsregels en normen die orde brengen in een SL.......................5
1.2 Opgelegd door de overheid................................................................5
1.3 Dwingend karakter van recht..............................................................6
2 Indeling van het recht...............................................................................6
2.1 Publiek recht VS privaat recht.............................................................6
2.2 Internationaal recht en nationaal recht...............................................7
2.3 Strafbaar of niet strafbaar..................................................................7
3 Een democratische overheid.....................................................................9
3.1 Wat is een overheid?...........................................................................9
3.2 Wat is een democratie?....................................................................10
3.2.1 Inspraak van het volk.................................................................10
3.2.2 Een debatcultuur........................................................................11
3.2.3 Een rechtsstaat...........................................................................11
3.2.4 Scheiding der machten...............................................................12
3.3 België als democratie.......................................................................13
3.3.1 Monarchie...................................................................................13
3.3.2 Representatieve democratie.......................................................13
3.3.3 Parlementaire democratie..........................................................13
4 België: overheden en regelgevingen......................................................14
4.1 Internationale niveau........................................................................14
4.1.1 Verenigde naties.........................................................................14
4.1.2 De raad van Europa....................................................................15
4.2 De Europese Unie.............................................................................16
4.2.1 Politieke instellingen...................................................................16
4.2.2 De EU-regelgeving......................................................................17
4.3 Het federale niveau..........................................................................17
4.3.1 Politieke instellingen...................................................................18
4.3.2 Federale regelgeving..................................................................19
4.3.3 De grondwet...............................................................................20
4.3.4 Bijzondere wetten.......................................................................21
4.4 Regionale niveau..............................................................................21
, 4.4.1 Politieke instellingen...................................................................23
4.4.2 Regionale regelgeving................................................................23
4.5 Provinciale niveau.............................................................................24
4.5.1 Politieke instellingen...................................................................24
4.5.2 Provinciale regelgeving...............................................................24
4.6 Het lokale of gemeentelijke niveau...................................................25
4.6.1 Steden en gemeenten................................................................25
4.6.2 Politieke instellingen...................................................................25
4.6.3 Lokale of gemeentelijke regelgeving..........................................26
4.6.4 OCMW ’s.....................................................................................26
4.7 Regelgeving in een schema..............................................................27
4.8 Regelgeving en bekendmaking.........................................................27
4.9 Regelgeving en conflicten.................................................................28
4.9.1 Belangenconflict op federaal en regionaal niveau......................28
4.9.2 Juridisch conflict: drie basisregels...............................................28
4.9.3 Juridisch conflict..........................................................................29
4.10 Rechtsbronnen................................................................................30
4.10.1 Regelgeving..............................................................................30
4.10.2 Gewoonte.................................................................................30
4.10.3 Algemeen rechtsbeginselen......................................................30
4.10.4 Rechtspraak..............................................................................30
4.10.5 Rechtsleer.................................................................................31
5 De juridische persoon.............................................................................32
5.1 Begrippen.........................................................................................32
5.2 De fysieke of natuurlijke persoon......................................................32
5.2.1 Het leven....................................................................................33
5.2.2 Bescherming v/h lichaam...........................................................34
5.3 De rechtspersoon..............................................................................36
6 De juridische identiteit............................................................................37
6.1 Identificatiegegevens........................................................................38
6.1.1 De naam.....................................................................................38
6.1.2 Het geslacht................................................................................39
6.1.3 Woonplaats.................................................................................39
, 6.1.4 De nationaliteit...........................................................................40
6.1.5 De rechtspersoon........................................................................42
6.2 Gebeurtenissen en handelingen.......................................................42
6.3 Akten van de burgerlijke stand.........................................................43
7 Bekwaamheid van de persoon................................................................43
7.1 Begrippen.........................................................................................43
7.2 Minderjarigen....................................................................................45
7.2.1 Handelingsonbekwaam...............................................................45
7.2.2 Vertegenwoordiging door de ouder(s)........................................45
7.2.3 De voogdij...................................................................................46
7.2.4 Ontvoogding...............................................................................49
7.3 Meerderjarigen..................................................................................50
7.3.1 Handelingsbekwaam...................................................................50
7.3.2 Bewindvoering............................................................................51
7.3.3 Zorgvolmacht.............................................................................53
7.4 De relatieve nietigheid van de handeling.........................................54
8 Gedwongen hulpverlening......................................................................55
8.1 Meerderjarigen..................................................................................56
8.1.1 Gedwongen opname (collocatie)................................................56
8.1.2 Na een misdrijf: forensische zorg................................................58
8.1.3 Na een misdrijf: internering........................................................58
8.2 Minderjarigen....................................................................................58
8.2.1 Gedwongen opname...................................................................59
8.2.2 Pedagogische maatregelen.........................................................59
9 Aansprakelijkheid....................................................................................61
9.1 Begrippen.........................................................................................61
9.2 Strafrechtelijke aansprakelijkheid.....................................................62
9.3 Aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad........................................63
9.3.1 Aansprakelijkheid voor eigen daden...........................................63
9.3.2 Aansprakelijkheid voor daden van anderen................................65
9.3.3 Aansprakelijkheid voor dieren.....................................................66
9.3.4 Aansprakelijkheid voor zaken.....................................................66
9.3.5 Aansprakelijkheid tussen buren..................................................67
, 9.4 Beroepsgeheim.................................................................................67
10 Het ouderschap.....................................................................................70
10.1 Ouderlijke plichten..........................................................................70
10.1.1 Beslissingen nemen in het belang van het kind.......................70
10.1.2 Onderhoudsplicht.....................................................................71
10.1.3 De onderhoudsplicht voor minderjarige kinderen.....................71
10.1.4 De onderhoudsplicht voor meerderjarige kinderen..................71
10.2 Ouderlijke rechten...........................................................................72
10.2.1 Het ouderlijke gezag.................................................................72
10.2.2 Beslissen over contact met anderen.........................................73
10.2.3 Gezamenlijke en gelijkwaardige uitoefening............................74
10.2.4 Onderhoudsplicht van meerderjarige kinderen........................74
10.3 Bijzondere vordering.......................................................................75
10.4 Vaststelling van het ouderschap (afstamming)...............................75
10.4.1 Afstamming van moederszijde.................................................76
10.4.2 De vaderlijke afstamming (of meemoederschap).....................77
10.4.3 Betwisting van ouderschap.......................................................78
10.5 Adoptie............................................................................................79
1 Wat is recht?.............................................................................................5
1.1 Gedragsregels en normen die orde brengen in een SL.......................5
1.2 Opgelegd door de overheid................................................................5
1.3 Dwingend karakter van recht..............................................................6
2 Indeling van het recht...............................................................................6
2.1 Publiek recht VS privaat recht.............................................................6
2.2 Internationaal recht en nationaal recht...............................................7
2.3 Strafbaar of niet strafbaar..................................................................7
3 Een democratische overheid.....................................................................9
3.1 Wat is een overheid?...........................................................................9
3.2 Wat is een democratie?....................................................................10
3.2.1 Inspraak van het volk.................................................................10
3.2.2 Een debatcultuur........................................................................11
3.2.3 Een rechtsstaat...........................................................................11
3.2.4 Scheiding der machten...............................................................12
3.3 België als democratie.......................................................................13
3.3.1 Monarchie...................................................................................13
3.3.2 Representatieve democratie.......................................................13
3.3.3 Parlementaire democratie..........................................................13
4 België: overheden en regelgevingen......................................................14
4.1 Internationale niveau........................................................................14
4.1.1 Verenigde naties.........................................................................14
4.1.2 De raad van Europa....................................................................15
4.2 De Europese Unie.............................................................................16
4.2.1 Politieke instellingen...................................................................16
4.2.2 De EU-regelgeving......................................................................17
4.3 Het federale niveau..........................................................................17
4.3.1 Politieke instellingen...................................................................18
4.3.2 Federale regelgeving..................................................................19
4.3.3 De grondwet...............................................................................20
4.3.4 Bijzondere wetten.......................................................................21
4.4 Regionale niveau..............................................................................21
, 4.4.1 Politieke instellingen...................................................................23
4.4.2 Regionale regelgeving................................................................23
4.5 Provinciale niveau.............................................................................24
4.5.1 Politieke instellingen...................................................................24
4.5.2 Provinciale regelgeving...............................................................24
4.6 Het lokale of gemeentelijke niveau...................................................25
4.6.1 Steden en gemeenten................................................................25
4.6.2 Politieke instellingen...................................................................25
4.6.3 Lokale of gemeentelijke regelgeving..........................................26
4.6.4 OCMW ’s.....................................................................................26
4.7 Regelgeving in een schema..............................................................27
4.8 Regelgeving en bekendmaking.........................................................27
4.9 Regelgeving en conflicten.................................................................28
4.9.1 Belangenconflict op federaal en regionaal niveau......................28
4.9.2 Juridisch conflict: drie basisregels...............................................28
4.9.3 Juridisch conflict..........................................................................29
4.10 Rechtsbronnen................................................................................30
4.10.1 Regelgeving..............................................................................30
4.10.2 Gewoonte.................................................................................30
4.10.3 Algemeen rechtsbeginselen......................................................30
4.10.4 Rechtspraak..............................................................................30
4.10.5 Rechtsleer.................................................................................31
5 De juridische persoon.............................................................................32
5.1 Begrippen.........................................................................................32
5.2 De fysieke of natuurlijke persoon......................................................32
5.2.1 Het leven....................................................................................33
5.2.2 Bescherming v/h lichaam...........................................................34
5.3 De rechtspersoon..............................................................................36
6 De juridische identiteit............................................................................37
6.1 Identificatiegegevens........................................................................38
6.1.1 De naam.....................................................................................38
6.1.2 Het geslacht................................................................................39
6.1.3 Woonplaats.................................................................................39
, 6.1.4 De nationaliteit...........................................................................40
6.1.5 De rechtspersoon........................................................................42
6.2 Gebeurtenissen en handelingen.......................................................42
6.3 Akten van de burgerlijke stand.........................................................43
7 Bekwaamheid van de persoon................................................................43
7.1 Begrippen.........................................................................................43
7.2 Minderjarigen....................................................................................45
7.2.1 Handelingsonbekwaam...............................................................45
7.2.2 Vertegenwoordiging door de ouder(s)........................................45
7.2.3 De voogdij...................................................................................46
7.2.4 Ontvoogding...............................................................................49
7.3 Meerderjarigen..................................................................................50
7.3.1 Handelingsbekwaam...................................................................50
7.3.2 Bewindvoering............................................................................51
7.3.3 Zorgvolmacht.............................................................................53
7.4 De relatieve nietigheid van de handeling.........................................54
8 Gedwongen hulpverlening......................................................................55
8.1 Meerderjarigen..................................................................................56
8.1.1 Gedwongen opname (collocatie)................................................56
8.1.2 Na een misdrijf: forensische zorg................................................58
8.1.3 Na een misdrijf: internering........................................................58
8.2 Minderjarigen....................................................................................58
8.2.1 Gedwongen opname...................................................................59
8.2.2 Pedagogische maatregelen.........................................................59
9 Aansprakelijkheid....................................................................................61
9.1 Begrippen.........................................................................................61
9.2 Strafrechtelijke aansprakelijkheid.....................................................62
9.3 Aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad........................................63
9.3.1 Aansprakelijkheid voor eigen daden...........................................63
9.3.2 Aansprakelijkheid voor daden van anderen................................65
9.3.3 Aansprakelijkheid voor dieren.....................................................66
9.3.4 Aansprakelijkheid voor zaken.....................................................66
9.3.5 Aansprakelijkheid tussen buren..................................................67
, 9.4 Beroepsgeheim.................................................................................67
10 Het ouderschap.....................................................................................70
10.1 Ouderlijke plichten..........................................................................70
10.1.1 Beslissingen nemen in het belang van het kind.......................70
10.1.2 Onderhoudsplicht.....................................................................71
10.1.3 De onderhoudsplicht voor minderjarige kinderen.....................71
10.1.4 De onderhoudsplicht voor meerderjarige kinderen..................71
10.2 Ouderlijke rechten...........................................................................72
10.2.1 Het ouderlijke gezag.................................................................72
10.2.2 Beslissen over contact met anderen.........................................73
10.2.3 Gezamenlijke en gelijkwaardige uitoefening............................74
10.2.4 Onderhoudsplicht van meerderjarige kinderen........................74
10.3 Bijzondere vordering.......................................................................75
10.4 Vaststelling van het ouderschap (afstamming)...............................75
10.4.1 Afstamming van moederszijde.................................................76
10.4.2 De vaderlijke afstamming (of meemoederschap).....................77
10.4.3 Betwisting van ouderschap.......................................................78
10.5 Adoptie............................................................................................79
