Samenvatting Basis Audiometrie | KU Leuven | 2023/2024

Basisaudiometrie samenvatting
Jan Wouters – 2023-2024



Inhoud




1

, INLEIDING

Maten voor geluidsniveau, gehoordrempel, luidheid
dB SPL

 Decibel Sound Pressure Level
 Geluidsdrukniveau meten
 Referentiedruk pref = 20 * 10-6 Pa = 20 µPa
 Lp = 20 log(p/pref) = 10 log(p/pref)² en dus ook (p/pref)² = 10Lp/10
 Lp = level, geluidsniveau
 p = prms = root-mean-square
 Iref = 10-12 W/m² en LI = 10 log (I/Iref)
 Hoeveel dB komt erbij bij 2 gelijktijdige sinussen?
o 2 sinussen coherent
 In tegenfase: - oneindig; dus geen geluid want elkaar opheffen
 In fase: + 6 dB; dus veel geluid want elkaar versterken
 Niet in tegenfase en ook niet in fase: alles tussen – oneindig en + 6 dB
o 2 sinussen niet coherent
 + 3 dB; dus beetje meer geluid want elkaar deels versterken

dB HL

 Decibel Hearing Level
 Afwijkingen van normale gehoordrempel meten




 Wordt vooral (een enkel) in medische settings gebruikt
 Enkel bij bepaalde frequenties: octaven en 1/3 e octaven




 RETSPL = Reference Equivalent Threshold Sound Pressure Level
 Stelt herschaling van dB SPL naar dB HL vast
 Hangt af per type transducer/ per apparaat
 Bvb 70dB bij 1000Hz: 7 of 8 dB bijtellen, afhankelijk van het
toestel




dB peSPL

 Decibel peak equivalent Sound Pressure Level
 dB HL: bij langere stimuli/tonen  dB peSPL: meten van signalen van korte duur (onnauwkeurige f dus
stimuli over hele domein)


2

,  dB peSPL = dB SPL geluidsniveau van een zuivere toon dat dezelfde piekamplitude (peak of peak-to-peak
amplitude) heeft als het beschouwde korte signaal in kwestie




dB SL

 Decibel Sensation Level
 dB SL wordt gebruikt bij de waarneming van bovendrempelige geluiden
 Het aantal dB dat een geluid boven of onder de individuele drempel ligt
 Individuele verschillen in drempel worden gelijk getrokken
 dB HL: bepaling vd sterkte tov een gemiddeld normaal oor  dB SL: bepaling van een bepaald geluid tov
de individuele drempel van een oor vd proefpersoon in kwestie
 DUS: patiënten stimuleren op dezelfde hoeveelheid dB boven hun eigen gehoordrempel




 Otologisch normaalhorenden
o Drempel van ouderen is verschoven door normale ouderdomsslechthorendheid
o Drempel ligt dus niet meer op 0 dB HL, maar mensen zijn nog wel normaalhorend (voor hun
leeftijd)




o Wel grote variatie tussen min en max drempel, maar wel nog allemaal otologisch
normaalhorend




3

, o DUS: welke referenties gebruiken bij ouderen? => Niet dB HL, maar wel dB SL

Foon (Phon)

 Luidheidssensatie meten; niet hoe luid een geluid is, maar hoe sterk een 1kHZ toon moet zijn om even
luid te klinken
 Referentie: dB SPL ve zuivere toon van 1000 Hz
 Aantal foon = aantal dB SPL van een even luide zuivere toon van 1000 Hz
 Foonschaal: gebruikt om luidheden van tonen met verschillende frequenties met elkaar te vgl
 Isofonen: lijnen van gelijke luidheid
 Bvb 40 foon isofoon:
o Alle punten die op de 40 foon isofoon liggen, vertegenwoordigen tonen die even luid klinken als
een toon van 1000Hz bij een geluidsniveau van 40 dB SPL
o Al die punten zijn dus 40 foon
o Een toon van 100Hz zal ong 55 dB SPL moeten zijn om even luid waargenomen te worden als
een zuivere toon van 1000Hz en 40 dB SPL




 Meerdere isofonen kunnen getekend worden
o Isofonen hebben niet zelfde frequentie-afhankelijkheid
o Isofonen lopen bij lage frequenties nr elkaar toe => daardoor neemt de luidheidssensatie (= het
aantal foon) bij lage frequenties sneller toe met het fysische geluidsniveau

dB A

 Decibel A-gewogen
 Geeft een betere overeenkomst met de waargenomen luidheid dan de dB SPL
 dB A wordt veel gebruikt bij meten van geluidssterktes op huiskamerniveau (aka akoestiek)
 dB A wordt gebruikt om omgevingslawaai te meten en te kwantificeren
 Referentie: 40 foon
 40 foon isofoon = 40 dB A
 dB SPL meet impact tov 0 dB SPL; maar gehoorimpact ≠ vanaf 0dB SPL, pas vanaf 0 dB HL => tussen 0 dB
SPL en 0 dB HL kan tot 40 dB verschil zijn, waardoor er te snel te veel dB SPL wordt gemeten  dat stuk
dat teveel gemeten wordt, wordt weggefilterd door dB A




 Bij sterktes boven 80 dB SPL: verschillen snel groter, vooral bij lage frequenties
o Bvb op fuif met dB limiet van 100 dB: eig nog 19,1 dB
aftrekken wnr met dB SPL gemeten => dus limiet is eig
119 dB SPL of 100 dB A



4