• Wrong document? Swap it for free
  • Written by students who passed
  • Immediately available after payment
  • Read online or as PDF
Sell
Where do you study
Your language
Document preview thumbnail
Preview 4 out of 71 pages
Summary

Samenvatting Taalontwikkeling | KU Leuven | 2023/24

Document preview thumbnail
Preview 4 out of 71 pages

Samenvatting Taalontwikkeling (gegeven door Prof. I. Zink en Prof; H. Smessaert) in de Bachelor Logopedische en Audiologische Wetenschappen aan KU Leuven. Het document is gebaseerd op de slides en notities uit de lessen, aangevuld met het handboek. (Dit kon ik niet vinden in de lijst met handboeken. Het boek heet 'taalontwikkeling stap voor stap', geschreven door Inge Zink en Hans Smessaert, met als productcode 9789081134767. Dit boek is gewoon te vinden in de standaard boekhandel). Ik heb voor het examen enkel deze samenvatting geleerd en dit heeft mij een 13/20 bezorgd. Deze aantekeningen zijn cruciaal voor het begrijpen van fundamentele concepten en theorieën in het vak, en bieden een sterke basis voor de logopedie.

Content preview

Taalontwikkeling
Prof. Inge Zink
Prof. Hans Smessaert

Inhoud
Hoofdstuk 1: Inleiding......................................................................................................................................................5
1.1 Taalontwikkeling: een multidimensioneel gebeuren.................................................................................................5
1.1.1 Taalontwikkeling en algemene ontwikkeling..................................................................................................5
1.1.2 Aangeboren taalvermogen..............................................................................................................................6
1.1.3 Taalaanbod......................................................................................................................................................6
1.1.4 De wisselwerking tss aangeboren taalvermogen en taalaanbod....................................................................7
1.2 Componenten van de taalontwikkeling.................................................................................................................8
1.2.1 Taalbegrip en taalproductie............................................................................................................................8
1.2.2 De vorm van taaluitingen................................................................................................................................9
1.2.3 De betekenis en het gebruik van taaluitingen.................................................................................................9
1.2.4 Nadenken over taal.......................................................................................................................................10
1.2.5 Volgorde van componenten..........................................................................................................................10
1.3 Fasen in de taalontwikkeling................................................................................................................................10
1.4 Kenmerken en stijlen van taalaanbod..................................................................................................................11
1.4.1 Kenmerken van taalaanbod..........................................................................................................................11
1.4.2 Stijlen van taalaanbod...................................................................................................................................12
1.5 Algemene tips voor taalaanbod en interactie......................................................................................................13
Hoofdstuk 2: De prelinguale periode/ voortalige fase (0-12m)......................................................................................15
2.1 De algemene ontwikkeling van het kind..............................................................................................................15
2.1.1 Motorische ontwikkeling...............................................................................................................................15
2.1.2 Perceptuele en cognitieve ontwikkeling.......................................................................................................15
2.1.3 Sociaal-Emotionele ontwikkeling..................................................................................................................16
2.2 De (klank)vorm van de taaluiting.........................................................................................................................16
2.2.1 Eerste geluidswaarnemingen en schreien (0-6 weken).................................................................................16
2.2.2 Vroege luisterontwikkeling en vocaliseren (6 weken – 4 maanden).............................................................16
2.2.3 Verdere luisterontwikkeling en vocaal spel (4-7 maanden)..........................................................................17
2.2.4 Beginnend taalbegrip en brabbelen (7-12 maanden)....................................................................................17
1

, 2.3 De inhoud en het gebruik van de taaluiting.........................................................................................................18
2.3.1 Woordenschat- en zinsbegrip (= semantiek).................................................................................................18
2.3.2 Taalgebruik in context (= pragmatiek)...........................................................................................................18
2.4 Tips voor taalaanbod en interactie......................................................................................................................19
2.4.1 Het luisteren stimuleren...............................................................................................................................19
2.4.2 De aandacht voor ‘taal’ en ‘communicatie’ stimuleren.................................................................................19
Hoofdstuk 3: De vroeglinguale periode/ vroegtalige fase (12-30m)..............................................................................21
3.1 De algemene ontwikkeling van het kind..............................................................................................................21
3.1.1 Motorische ontwikkeling...............................................................................................................................21
3.1.2 Cognitieve ontwikkeling................................................................................................................................22
3.1.3 Sociaal-emotionele ontwikkeling..................................................................................................................22
3.2 De vorm van de taaluiting....................................................................................................................................22
3.2.1 Klank- en woordvormen................................................................................................................................22
3.2.2 Zinsvormen...................................................................................................................................................25
3.3 De inhoud en het gebruik van de taaluiting.........................................................................................................28
3.3.1 Betekenis en woordenschat (= lexicon en semantiek)..................................................................................28
3.3.2 Taalgebruik in context (= pragmatiek)...........................................................................................................31
3.4 Tips voor taalaanbod en interactie......................................................................................................................32
3.4.1 Het begrijpen en benoemen stimuleren.......................................................................................................32
3.4.2 Met taal spelen.............................................................................................................................................32
3.4.3 Volwaardig taalaanbod.................................................................................................................................32
Hoofdstuk 4: De differentiatiefase (2;06 – 5j)................................................................................................................33
4.1 De algemene ontwikkeling van het kind..............................................................................................................33
4.1.1 De motorische ontwikkeling..........................................................................................................................33
4.1.2 Cognitieve ontwikkeling................................................................................................................................33
4.1.3 Sociaal-emotionele ontwikkeling..................................................................................................................33
4.2 De vorm van de taaluiting (HANS)........................................................................................................................34
4.2.1 Klankvormen.................................................................................................................................................34
4.2.2 Woordvormen...............................................................................................................................................35
4.2.3 Zinsvormen...................................................................................................................................................39
4.3 De inhoud en het gebruik van de taaluiting.........................................................................................................41
4.3.1 Betekenis en woordenschat (= semantiek en lexicon)..................................................................................41
4.3.2 Taalgebruik in context (= pragmatiek)...........................................................................................................43
4.3.3 Nadenken over taal.......................................................................................................................................45
4.4 Tips voor taalaanbod en interactie......................................................................................................................46
Hoofdstuk 5: De voltooiingsfase (vanaf 5j)....................................................................................................................48
5.1 De algemene ontwikkeling van het kind..............................................................................................................48
5.1.1 De motorische ontwikkeling..........................................................................................................................48

2

, 5.1.2 Cognitieve ontwikkeling................................................................................................................................48
5.1.3 Sociaal-emotionele ontwikkeling..................................................................................................................48
5.2 De vorm van de taaluiting....................................................................................................................................48
5.2.1 Klankvormen.................................................................................................................................................48
5.2.2 Woordvormen...............................................................................................................................................49
5.2.3 Zinsvormen...................................................................................................................................................49
5.3 De inhoud en het gebruik van de taaluiting.........................................................................................................50
5.3.1 Betekenis en woordenschat..........................................................................................................................50
5.3.2 Taalgebruik in context...................................................................................................................................51
5.3.3 Nadenken over taal.......................................................................................................................................51
5.4 Tips voor taalaanbod en interactie......................................................................................................................51
Hoofdstuk 6: Twee- en meertaligheid............................................................................................................................53
6.1 Wat is meertaligheid?..........................................................................................................................................53
6.2 Verschillende omstandigheden............................................................................................................................53
6.2.1 Simultane vs sequentiële tweetaligheid........................................................................................................53
6.2.2 Basisfactoren bij meertalige opvoeding........................................................................................................55
6.2.3 Extra factoren bij meertalige opvoeding.......................................................................................................56
6.2.4 Additieve vs subtractieve tweetaligheid.......................................................................................................56
6.3 Kenmerken taalontwikkeling...............................................................................................................................57
6.3.1 Basiskenmerken van eentalige en meertalige ontwikkeling.........................................................................57
6.3.2 Specifieke kenmerken van meertalige ontwikkeling.....................................................................................58
6.4 Adviezen m.b.t. een tweetalige opvoeding..........................................................................................................59
6.4.1 Al dan niet bewust kiezen voor een twee- of meertalige opvoeding............................................................59
6.4.2 Tips voor taalaanbod en interactie................................................................................................................60
Hoofdstuk 7: Methoden van onderzoek naar taalontwikkeling (HANS).........................................................................61
7.1 Inleiding............................................................................................................................................................... 61
7.1.1 Indirecte evidentie........................................................................................................................................61
7.1.2 Intuïties van de taalgebruiker.......................................................................................................................62
7.2 Selectie van proefpersonen.................................................................................................................................62
7.2.1 Eenmalige vs longitudinale observatie..........................................................................................................63
7.2.2 Cross-sectionele vs longitudinale observatie................................................................................................63
7.2.3 Groepsdata vs casestudy...............................................................................................................................63
7.3 Experimenteel onderzoek....................................................................................................................................64
7.3.1 Algemeen......................................................................................................................................................64
7.3.2 Experimentele technieken om TAALPRODUCTIE te meten...........................................................................65
7.3.3 Experimentele technieken om TAALCOMPREHENSIE te meten....................................................................65
7.3.4 Gestandaardiseerde tests.............................................................................................................................67
7.4 Observationeel onderzoek van spontaan gebruik................................................................................................67

3

, 7.4.1 Types van observatie/registratie...................................................................................................................67
7.4.2 CHILDES: de verwerking van spontaan taalgebruik.......................................................................................68
7.5 Standaardmaten: kwantitatief onderzoek naar zinsbouw/lexicon.......................................................................70
7.5.1 Mean Length of Utterance............................................................................................................................70
7.5.2 Type Token Ratio (TTR).................................................................................................................................71




4

Table of contents

  1. 01 Hoofdstuk 1: Inleiding 5
  2. 02 1.1 Taalontwikkeling: een multidimensioneel gebeuren 5
    1. 1.1.1 Taalontwikkeling en algemene ontwikkeling 5
    2. 1.1.2 Aangeboren taalvermogen 6
    3. 1.1.3 Taalaanbod 6
    4. 1.1.4 De wisselwerking tss aangeboren taalvermogen en taalaanbod 7
    5. 1.2 Componenten van de taalontwikkeling 8
    6. 1.3 Fasen in de taalontwikkeling 10
    7. 1.4 Kenmerken en stijlen van taalaanbod 11
    8. 1.5 Algemene tips voor taalaanbod en interactie 13
  3. 03 Hoofdstuk 2: De prelinguale periode/ voortalige fase (0-12m) 15
    1. 2.1 De algemene ontwikkeling van het kind 15
    2. 2.2 De (klank)vorm van de taaluiting 16
    3. 2.3 De inhoud en het gebruik van de taaluiting 18
    4. 2.4 Tips voor taalaanbod en interactie 19
  4. 04 Hoofdstuk 3: De vroeglinguale periode/ vroegtalige fase (12-30m) 21
    1. 3.1 De algemene ontwikkeling van het kind 21
    2. 3.2 De vorm van de taaluiting 22
    3. 3.3 De inhoud en het gebruik van de taaluiting 28
    4. 3.4 Tips voor taalaanbod en interactie 32
  5. 05 Hoofdstuk 4: De differentiatiefase (2;06 – 5j) 33
    1. 4.1 De algemene ontwikkeling van het kind 33
    2. 4.2 De vorm van de taaluiting (HANS) 34
    3. 4.3 De inhoud en het gebruik van de taaluiting 41
    4. 4.4 Tips voor taalaanbod en interactie 46
  6. 06 Hoofdstuk 5: De voltooiingsfase (vanaf 5j) 48
    1. 5.1 De algemene ontwikkeling van het kind 48
    2. 5.2 De vorm van de taaluiting 48
    3. 5.3 De inhoud en het gebruik van de taaluiting 50
    4. 5.4 Tips voor taalaanbod en interactie 51
  7. 07 Hoofdstuk 6: Twee- en meertaligheid 53
    1. 6.1 Wat is meertaligheid? 53
    2. 6.2 Verschillende omstandigheden 53
    3. 6.3 Kenmerken taalontwikkeling 57
    4. 6.4 Adviezen m.b.t. een tweetalige opvoeding 59
  8. 08 Hoofdstuk 7: Methoden van onderzoek naar taalontwikkeling (HANS) 61
    1. 7.1 Inleiding 61
    2. 7.2 Selectie van proefpersonen 62
    3. 7.3 Experimenteel onderzoek 64
    4. 7.4 Observationeel onderzoek van spontaan gebruik 67
    5. 7.5 Standaardmaten: kwantitatief onderzoek naar zinsbouw/lexicon 70

Document information

Study
Uploaded on
August 22, 2026
Number of pages
71
Written in
2023/2024
Type
Summary
$9.42

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF

Sold
5
Followers
0
Items
34
Last sold
1 week ago



Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Working on your references?

Frequently asked questions