De baring met verwikkelingen
Pathofysiologie arbeid en bevalling
Inductie
Definities
Inleiding van de baring/ inductie = het kunstmatig stimuleren van de uterus met behulp van farmaca
en/of het kunstmatig breken van de vliezen, om de baring op gang te brengen. (weeën op gang brengen
als de cervix al rijp is)
Dus ook igv (P)PROM
Pre-inductie of priming = het farmacologisch en/of mechanisch ‘uitrijpen’ van een onrijpe
(ongunstige) cervix. (dus bij onrijpe cervix) (wordt meestal in de nacht gedaan)
Dus: verhogen van Bishopscore (weker, meer anterieur en meer verstreken)
Pre-inductie igv een onrijpe cervix is essentieel voor het slagen van de inleiding!
Een electieve inductie of inleiding = een inleiding zonder medische indicatie; “commoditeit” .
(steeds bij een normale à terme - >39w- éénlingzwangerschap met hoofdligging en met staande
vliezen), om praktische, familiale, professionele, organisatorische,... redenen
Bijstimuleren is het extra stimuleren van weeënactiviteit bij een reeds spontaan op gang gekomen
arbeid
Bijv: stagnatie van de ontsluiting of secundaire weeënzwakte
Epidemiologie (in grote orde de cijfers weten)
Incidentie van inductie is toegenomen: 1 op 3-4 bevallingen in de Westerse wereld wordt ingeleid.
Oa door toename van indicaties voor inductie (risico op het wachten tot spontane weeën voor moeder
en/of kind lijkt groter dan het inleiden van de baring)
Vlaanderen (SPE Vlaanderen 2023): 29% van alle bevallingen zijn inducties, stijging van 5,5% over 10 jaar
(2014: 23,5%)
,Centra met laagste cijfer: 12,4%, centra met hoogste cijfer: 36,7% → grote verschillen tussen ziekenhuizen
Brussel 34,5% en Wallonië 32,6%.
Let op: inleiding ≠ bijstimuleren!
Indicaties
(vaak niet zwart-wit, berust vaak op aanvoelen, afwegen maternele en foetale belangen,...)
wanneer ingeschat wordt dat het risico van een afwachtend beleid groter is dan het risico/nadeel van de
inleiding
• Materneel
- serotien (41w+)
- zwangerschapsdiabetes
- zwangerschapshypertensie
- pre-eclampsie
- zwangerschapscholestas (niet aflopen van gal à symptoom: jeuk!)
- (uitputting, bekkeninstabiliteit),...
• Foetaal
- IUGR
- Placentaire insufficiëntie
- Foetale nood (oligohydramnion,groeistop, CTG,...)
Contra-indicaties
• * het ontbreken van de vereiste medische expertise of de infrastructuur (absoluut)
om de inductie veilig te laten verlopen; inductie moet in ziekenhuismilieu gebeuren en vereist
voldoende expertise terzake; de erkenning van geneesheer specialist in de gynaecologie en
verloskunde impliceert per definitie deze expertise.
• De zwangere en de foetus moeten zorgvuldig bewaakt worden tijdens de inductie (CTG voor
registratie van harttonen en weeënactiviteit)
• * elke contra-indicatie voor een vaginale partus (absoluut)Bv: placenta praevia, dwarsligging, (te)
nauw bekken
• * relatieve contra-indicaties Bv: littekenuterus, foetale stress/abnormaal CTG
Fysiologie van start van de arbeid: rijping van de baarmoederhals
Latente fase van ontsluiting:
1) Verweken
2) Verstrijken
3) Centraal komen
4) Ontsluiting
1e bevalling <-> alle volgende bevallingen
Methodes:
, • Altijd eerst cervix evalueren! à bishop
score
- Vanaf bishop score 7: ‘rijpe’ cervix
- Vooral de verstrijking van de cervix
zal de noodzaak voor pre-inductie
bepalen en geeft een idee over de
kansen op een ‘vlotte’ inleiding
• Gunstige of rijpe cervix:
- Amniotomie
Ø Hoofd vast in bekkeningang (cavé: navelstrengprolaps)
- Oxytocine
Ø 1 ampul syntocinon (10IU) IV in infuus met pomp: geleidelijk (elke 15 tot 30 min
opdrijven! Max 40 mIU/min) tot goede weeënactiviteit
- Prostaglandines
Ø Dinoproston (prostin vaginaal)
• Ongunstige of onrijpe cervix (bishop < 6): pre-inductie
- Mechanisch
Ø Folleysonde (ballon opspuiten met 20-30 cc), evt opspuiten prepidilgel (dinoproston)
Ø Cook-ballon (cervicaal en vaginale ballon met telkens 80 cc)
- Medicamenteus
Ø Dinproston: prostin (tablet), prepidil (gel)
Ø Misoprostol: angusta (25 mcg om de 2u oraal, 50 mcg om de 4u)
Let op: hypertonie met evt foetale nood: tijdsinterval (4-6u) respecteren en klinische
bewaking intramuros!
Bewaking:
• inductie vereist permanente en afdoende controle van de foetale én maternele toestand EN de
mogelijkheid om zo nodig (met spoed) een kunstverlossing of sectio uit te voeren.
• Dit impliceert:
- Adequate infrastructuur (i.e. ziekenhuis,...)
- Voldoende (ervaren) personeelsbezetting
- Bereikbaarheid van gynaecoloog
- Staande orders in geval van complicaties (hypertonie…)
- Gebruik van het partogram)
- Foetale monitoring (doptone, CTG, STAN)
Bijzondere gevallen:
, • Littekenuterus (risico op ruptuur tds arbeid) (nooit medicatie toedienen aan moeders met litteken
à tot ruptuur van uterus door hypertonie (mogen wel synto toedienen)
- Inductie mogelijk als:
Ø Litteken is van sectio met laag dwarse incisie
Ø Geen contra-indicaties voor vaginale partus
Ø Selchts 1 sectio in de voorgeschiedenis
- Amniotomie of mechanische inductie (foleysonde of cook-ballon)
• (P-)PROM
- afwachten (70% bevalt <24u) <-> inductie (infectiegevaar)
- beperken VT
- meestal oxytocine
- ongunstige cervix: dinoproston of misoprostol(meestal oraal), nadien oxytocine
• Mors in utero (2e en 3e trim) (bij MIU heeft inductie niet zoveel zin omdat kindje al dood is, kort
opeenvolgende weeën kunnen dus niets doen voor het kindje)
- afwachten (bv. i.g.v. voorkeur ouders) kan mits uitsluiten solutio (gevaar op shock).
- meestal relatief snel (na enkele dagen) inductie (+/- 100% EA):
Ø à term: idem als levend kind (meestal PG/oxytocine)
Ø preterm of ongunstig: prostaglandines: effectiever, niet meer nevenwerkingen
(er moet geen rekening gehouden worden met foetaal risico)
§ misoprostol (Cytotec) tablet, dosis in functie van AD, 2 x 200microgram vaginaal
opsteken om de 4u
§ effectiever na mifepristone (Mifegyne, een progesterone antagonist); 24u tot 48u
voor prostaglandines
Kortere inductie-tot bevallingsinterval
Wat met alternatieven?
• Strippen vanaf 40w AD: effectief , dwz minder kans op serotiniteit (cave: ongemak bij patiënte)
• Castorolie (ricinusolie)
• Acupunctuur of voetreflexologie niet effectief in vergelijking met placebogroep
• Coitus wordt bijgevolg niet aangeraden aan de patiente
• Tepelstimulatie
Enkel strippen bij a terme datum kan
als alternatief gebruikt worden
om een inductie te vermijden
(strippen is bij VO de vliezen masseren zodat hormonen vrijkomen die arbeid in gang laten schieten)
Pathofysiologie arbeid en bevalling
Inductie
Definities
Inleiding van de baring/ inductie = het kunstmatig stimuleren van de uterus met behulp van farmaca
en/of het kunstmatig breken van de vliezen, om de baring op gang te brengen. (weeën op gang brengen
als de cervix al rijp is)
Dus ook igv (P)PROM
Pre-inductie of priming = het farmacologisch en/of mechanisch ‘uitrijpen’ van een onrijpe
(ongunstige) cervix. (dus bij onrijpe cervix) (wordt meestal in de nacht gedaan)
Dus: verhogen van Bishopscore (weker, meer anterieur en meer verstreken)
Pre-inductie igv een onrijpe cervix is essentieel voor het slagen van de inleiding!
Een electieve inductie of inleiding = een inleiding zonder medische indicatie; “commoditeit” .
(steeds bij een normale à terme - >39w- éénlingzwangerschap met hoofdligging en met staande
vliezen), om praktische, familiale, professionele, organisatorische,... redenen
Bijstimuleren is het extra stimuleren van weeënactiviteit bij een reeds spontaan op gang gekomen
arbeid
Bijv: stagnatie van de ontsluiting of secundaire weeënzwakte
Epidemiologie (in grote orde de cijfers weten)
Incidentie van inductie is toegenomen: 1 op 3-4 bevallingen in de Westerse wereld wordt ingeleid.
Oa door toename van indicaties voor inductie (risico op het wachten tot spontane weeën voor moeder
en/of kind lijkt groter dan het inleiden van de baring)
Vlaanderen (SPE Vlaanderen 2023): 29% van alle bevallingen zijn inducties, stijging van 5,5% over 10 jaar
(2014: 23,5%)
,Centra met laagste cijfer: 12,4%, centra met hoogste cijfer: 36,7% → grote verschillen tussen ziekenhuizen
Brussel 34,5% en Wallonië 32,6%.
Let op: inleiding ≠ bijstimuleren!
Indicaties
(vaak niet zwart-wit, berust vaak op aanvoelen, afwegen maternele en foetale belangen,...)
wanneer ingeschat wordt dat het risico van een afwachtend beleid groter is dan het risico/nadeel van de
inleiding
• Materneel
- serotien (41w+)
- zwangerschapsdiabetes
- zwangerschapshypertensie
- pre-eclampsie
- zwangerschapscholestas (niet aflopen van gal à symptoom: jeuk!)
- (uitputting, bekkeninstabiliteit),...
• Foetaal
- IUGR
- Placentaire insufficiëntie
- Foetale nood (oligohydramnion,groeistop, CTG,...)
Contra-indicaties
• * het ontbreken van de vereiste medische expertise of de infrastructuur (absoluut)
om de inductie veilig te laten verlopen; inductie moet in ziekenhuismilieu gebeuren en vereist
voldoende expertise terzake; de erkenning van geneesheer specialist in de gynaecologie en
verloskunde impliceert per definitie deze expertise.
• De zwangere en de foetus moeten zorgvuldig bewaakt worden tijdens de inductie (CTG voor
registratie van harttonen en weeënactiviteit)
• * elke contra-indicatie voor een vaginale partus (absoluut)Bv: placenta praevia, dwarsligging, (te)
nauw bekken
• * relatieve contra-indicaties Bv: littekenuterus, foetale stress/abnormaal CTG
Fysiologie van start van de arbeid: rijping van de baarmoederhals
Latente fase van ontsluiting:
1) Verweken
2) Verstrijken
3) Centraal komen
4) Ontsluiting
1e bevalling <-> alle volgende bevallingen
Methodes:
, • Altijd eerst cervix evalueren! à bishop
score
- Vanaf bishop score 7: ‘rijpe’ cervix
- Vooral de verstrijking van de cervix
zal de noodzaak voor pre-inductie
bepalen en geeft een idee over de
kansen op een ‘vlotte’ inleiding
• Gunstige of rijpe cervix:
- Amniotomie
Ø Hoofd vast in bekkeningang (cavé: navelstrengprolaps)
- Oxytocine
Ø 1 ampul syntocinon (10IU) IV in infuus met pomp: geleidelijk (elke 15 tot 30 min
opdrijven! Max 40 mIU/min) tot goede weeënactiviteit
- Prostaglandines
Ø Dinoproston (prostin vaginaal)
• Ongunstige of onrijpe cervix (bishop < 6): pre-inductie
- Mechanisch
Ø Folleysonde (ballon opspuiten met 20-30 cc), evt opspuiten prepidilgel (dinoproston)
Ø Cook-ballon (cervicaal en vaginale ballon met telkens 80 cc)
- Medicamenteus
Ø Dinproston: prostin (tablet), prepidil (gel)
Ø Misoprostol: angusta (25 mcg om de 2u oraal, 50 mcg om de 4u)
Let op: hypertonie met evt foetale nood: tijdsinterval (4-6u) respecteren en klinische
bewaking intramuros!
Bewaking:
• inductie vereist permanente en afdoende controle van de foetale én maternele toestand EN de
mogelijkheid om zo nodig (met spoed) een kunstverlossing of sectio uit te voeren.
• Dit impliceert:
- Adequate infrastructuur (i.e. ziekenhuis,...)
- Voldoende (ervaren) personeelsbezetting
- Bereikbaarheid van gynaecoloog
- Staande orders in geval van complicaties (hypertonie…)
- Gebruik van het partogram)
- Foetale monitoring (doptone, CTG, STAN)
Bijzondere gevallen:
, • Littekenuterus (risico op ruptuur tds arbeid) (nooit medicatie toedienen aan moeders met litteken
à tot ruptuur van uterus door hypertonie (mogen wel synto toedienen)
- Inductie mogelijk als:
Ø Litteken is van sectio met laag dwarse incisie
Ø Geen contra-indicaties voor vaginale partus
Ø Selchts 1 sectio in de voorgeschiedenis
- Amniotomie of mechanische inductie (foleysonde of cook-ballon)
• (P-)PROM
- afwachten (70% bevalt <24u) <-> inductie (infectiegevaar)
- beperken VT
- meestal oxytocine
- ongunstige cervix: dinoproston of misoprostol(meestal oraal), nadien oxytocine
• Mors in utero (2e en 3e trim) (bij MIU heeft inductie niet zoveel zin omdat kindje al dood is, kort
opeenvolgende weeën kunnen dus niets doen voor het kindje)
- afwachten (bv. i.g.v. voorkeur ouders) kan mits uitsluiten solutio (gevaar op shock).
- meestal relatief snel (na enkele dagen) inductie (+/- 100% EA):
Ø à term: idem als levend kind (meestal PG/oxytocine)
Ø preterm of ongunstig: prostaglandines: effectiever, niet meer nevenwerkingen
(er moet geen rekening gehouden worden met foetaal risico)
§ misoprostol (Cytotec) tablet, dosis in functie van AD, 2 x 200microgram vaginaal
opsteken om de 4u
§ effectiever na mifepristone (Mifegyne, een progesterone antagonist); 24u tot 48u
voor prostaglandines
Kortere inductie-tot bevallingsinterval
Wat met alternatieven?
• Strippen vanaf 40w AD: effectief , dwz minder kans op serotiniteit (cave: ongemak bij patiënte)
• Castorolie (ricinusolie)
• Acupunctuur of voetreflexologie niet effectief in vergelijking met placebogroep
• Coitus wordt bijgevolg niet aangeraden aan de patiente
• Tepelstimulatie
Enkel strippen bij a terme datum kan
als alternatief gebruikt worden
om een inductie te vermijden
(strippen is bij VO de vliezen masseren zodat hormonen vrijkomen die arbeid in gang laten schieten)
