Samenvatting Jeugdrecht begrepen
,Inhoud
1. Inleiding recht ................................................................................................ 2
2. De ouders van de jeugdige .............................................................................. 3
3. Het gezag over de jeugdige .............................................................................. 7
4. De jeugdige en de scheiding van zijn ouders ................................................... 11
5. De rechtspositie van de jeugdige (1) .............................................................. 16
6. De rechtspositie van de jeugdige (2) .............................................................. 20
7. Kinderbeschermingsmaatregelen.................................................................. 26
8. Beëindigen van het gezag .............................................................................. 31
9. Pleegzorg ..................................................................................................... 35
10. Procesrecht ............................................................................................. 39
1
Samenvatting Jeugdrecht begrepen
, 1. Inleiding recht
Doel van recht:
- Rechtvaardigheid
- Gelijkheid
- Bescherming van de zwaksten
- Conflictbeheersing
- Ordenen van de samenleving
- Geven van regels om conflicten te voorkomen
Rechtsgebied Kern/ Wat regelt het? Belangrijkste wet(ten)
Basisregels voor organisatie van de overheid;
beschrijving van organen (gemeenteraad,
Staatsrecht provinciale staten) en hun onderlinge Grondwet
verhoudingen; regels voor relatie tussen burger en
overheid.
Regels voor overheid in actie; bestuurstaak van de Algemene wet bestuursrecht
Bestuursrecht
overheid; ordenende taak. (Awb)
Verboden gedragingen (diefstal, moord);
Wetboek van Strafrecht;
Strafrecht bescherming van de rechtsorde door straf; regels
Wetboek van Strafvordering
over wat er gebeurt na een strafbaar feit.
Regelt rechtsverhoudingen tussen burgers
onderling. Bestaat uit drie onderdelen:
1. Personen- en familierecht: regelt
familierechtelijke relaties zoals ouderschap,
Burgerlijk Wetboek;
gezag, omgang en (echt)scheiding.
Burgerlijk recht 2. Vermogensrecht: regelt zakelijke relaties zoals
Wetboek van Burgerlijke
koop, huur, hypotheek.
Rechtsvordering
3. Rechtspersonenrecht: regelt
organisaties/ondernemingen die als zelfstandige
rechtspersoon bestaan (bv, nv, stichting,
vereniging), inclusief oprichting en bevoegdheden.
Regelt positie van jeugdigen tot 18 jaar; valt onder
Jeugdrecht Jeugdwet; IVRK
strafrecht én burgerlijk recht.
Rechten en plichten van burgers; inhoudelijke
Materieel recht Wetboek van Strafrecht
regels (bijv. strafbepalingen).
Procesrecht; wijze waarop materieel recht wordt
Formeel recht Wetboek van Strafvordering
gehandhaafd.
Regels die gelden binnen één land; elk land maakt
Nationaal recht —
eigen rechtsregels.
Regelt relaties tussen staten; vastgelegd in
Internationaal Internationale verdragen; AVG;
verdragen; EU-wetgeving (zoals AVG) beïnvloedt
recht IVRK
nationale wetgeving.
2
Samenvatting Jeugdrecht begrepen
, 2. De ouders van de jeugdige
Dit valt onder personen en familierecht (wat valt onder burgerlijk recht)
Ouderlijk gezag → wettelijk de verantwoordelijkheid om het kind op te voeden en te verzorgen.
Moeder bijna altijd automatisch, net als gehuwde/geregistreerde partner of de partner die het
kind heeft erkend. Wanneer de relatie eindigt hebben ze gezamenlijk gezag → ouders nemen
belangrijke beslissingen samen → beide ouders moeten toestemming geven
Juridisch ouderschap → vastgelegd bij de juridische stand, een kind kan maar 2 juridische
ouders hebben.
2.2 Juridische moeder
- De vrouw uit wie het kind is geboren (geldt ook als het een andere eicel is).
- Heeft het kind geadopteerd
- Gehuwd/geregistreerd partnerschap met vrouw, heeft het kind erkend
- Waarbij ouderschap gerechtelijk is vastgesteld.
Draagmoederschap
- De draagmoeder is de juridische moeder (uit haar wordt het kind geboren). Wensmoeder
is meestal de biologische moeder, moet het kind erkennen/ adopteren.
- Proces voor draagmoeder die niet getrouwd is → wensmoeder kan het kind erkennen, bij
de rechtbank een verzoek indienen om het gezag over te hevelen of na een jaar het kind
adopteren.
- Is de draagmoeder wel getrouwd→ erkennen is niet mogelijk (gehuwde partner van de
draagmoeder is 2e juridische ouder), rechter moet het gezag van de draagmoeder en
haar partner beëindigen, wensmoeder kan het kind als pleegkind in gezin opnemen en
na een jaar adopteren.
2.3 Juridische vader
- Die op tijdstip van geboorte getrouwd is met de moeder. Gehuwde partner is overleden
voor geboorte (tijdens zwangerschap), partner is de vader.
- Die de jeugdige heeft erkend
- Van wie door de rechter het vaderschap is vastgesteld
- Die de jeugdige heeft geadopteerd
Getrouwd met de moeder of geregistreerd partnerschap
Vader van het kind wordt automatisch de juridische vader als hij op het moment van de
geboorte getrouwd of geregistreerd partnerschap heeft met de moeder die het kind ter wereld
brengt.
Overlijdt de man tijdens het huwelijk en brengt de vrouw een kind ter wereld binnen 306 dagen
na dit overlijden, dan wordt de overleden man gezien als de juridische vader.
Vaderschap ontkennen
De man kan het vaderschap ontkennen, dit is alleen mogelijk als hij niet biologisch de vader is.
3
Samenvatting Jeugdrecht begrepen
,Inhoud
1. Inleiding recht ................................................................................................ 2
2. De ouders van de jeugdige .............................................................................. 3
3. Het gezag over de jeugdige .............................................................................. 7
4. De jeugdige en de scheiding van zijn ouders ................................................... 11
5. De rechtspositie van de jeugdige (1) .............................................................. 16
6. De rechtspositie van de jeugdige (2) .............................................................. 20
7. Kinderbeschermingsmaatregelen.................................................................. 26
8. Beëindigen van het gezag .............................................................................. 31
9. Pleegzorg ..................................................................................................... 35
10. Procesrecht ............................................................................................. 39
1
Samenvatting Jeugdrecht begrepen
, 1. Inleiding recht
Doel van recht:
- Rechtvaardigheid
- Gelijkheid
- Bescherming van de zwaksten
- Conflictbeheersing
- Ordenen van de samenleving
- Geven van regels om conflicten te voorkomen
Rechtsgebied Kern/ Wat regelt het? Belangrijkste wet(ten)
Basisregels voor organisatie van de overheid;
beschrijving van organen (gemeenteraad,
Staatsrecht provinciale staten) en hun onderlinge Grondwet
verhoudingen; regels voor relatie tussen burger en
overheid.
Regels voor overheid in actie; bestuurstaak van de Algemene wet bestuursrecht
Bestuursrecht
overheid; ordenende taak. (Awb)
Verboden gedragingen (diefstal, moord);
Wetboek van Strafrecht;
Strafrecht bescherming van de rechtsorde door straf; regels
Wetboek van Strafvordering
over wat er gebeurt na een strafbaar feit.
Regelt rechtsverhoudingen tussen burgers
onderling. Bestaat uit drie onderdelen:
1. Personen- en familierecht: regelt
familierechtelijke relaties zoals ouderschap,
Burgerlijk Wetboek;
gezag, omgang en (echt)scheiding.
Burgerlijk recht 2. Vermogensrecht: regelt zakelijke relaties zoals
Wetboek van Burgerlijke
koop, huur, hypotheek.
Rechtsvordering
3. Rechtspersonenrecht: regelt
organisaties/ondernemingen die als zelfstandige
rechtspersoon bestaan (bv, nv, stichting,
vereniging), inclusief oprichting en bevoegdheden.
Regelt positie van jeugdigen tot 18 jaar; valt onder
Jeugdrecht Jeugdwet; IVRK
strafrecht én burgerlijk recht.
Rechten en plichten van burgers; inhoudelijke
Materieel recht Wetboek van Strafrecht
regels (bijv. strafbepalingen).
Procesrecht; wijze waarop materieel recht wordt
Formeel recht Wetboek van Strafvordering
gehandhaafd.
Regels die gelden binnen één land; elk land maakt
Nationaal recht —
eigen rechtsregels.
Regelt relaties tussen staten; vastgelegd in
Internationaal Internationale verdragen; AVG;
verdragen; EU-wetgeving (zoals AVG) beïnvloedt
recht IVRK
nationale wetgeving.
2
Samenvatting Jeugdrecht begrepen
, 2. De ouders van de jeugdige
Dit valt onder personen en familierecht (wat valt onder burgerlijk recht)
Ouderlijk gezag → wettelijk de verantwoordelijkheid om het kind op te voeden en te verzorgen.
Moeder bijna altijd automatisch, net als gehuwde/geregistreerde partner of de partner die het
kind heeft erkend. Wanneer de relatie eindigt hebben ze gezamenlijk gezag → ouders nemen
belangrijke beslissingen samen → beide ouders moeten toestemming geven
Juridisch ouderschap → vastgelegd bij de juridische stand, een kind kan maar 2 juridische
ouders hebben.
2.2 Juridische moeder
- De vrouw uit wie het kind is geboren (geldt ook als het een andere eicel is).
- Heeft het kind geadopteerd
- Gehuwd/geregistreerd partnerschap met vrouw, heeft het kind erkend
- Waarbij ouderschap gerechtelijk is vastgesteld.
Draagmoederschap
- De draagmoeder is de juridische moeder (uit haar wordt het kind geboren). Wensmoeder
is meestal de biologische moeder, moet het kind erkennen/ adopteren.
- Proces voor draagmoeder die niet getrouwd is → wensmoeder kan het kind erkennen, bij
de rechtbank een verzoek indienen om het gezag over te hevelen of na een jaar het kind
adopteren.
- Is de draagmoeder wel getrouwd→ erkennen is niet mogelijk (gehuwde partner van de
draagmoeder is 2e juridische ouder), rechter moet het gezag van de draagmoeder en
haar partner beëindigen, wensmoeder kan het kind als pleegkind in gezin opnemen en
na een jaar adopteren.
2.3 Juridische vader
- Die op tijdstip van geboorte getrouwd is met de moeder. Gehuwde partner is overleden
voor geboorte (tijdens zwangerschap), partner is de vader.
- Die de jeugdige heeft erkend
- Van wie door de rechter het vaderschap is vastgesteld
- Die de jeugdige heeft geadopteerd
Getrouwd met de moeder of geregistreerd partnerschap
Vader van het kind wordt automatisch de juridische vader als hij op het moment van de
geboorte getrouwd of geregistreerd partnerschap heeft met de moeder die het kind ter wereld
brengt.
Overlijdt de man tijdens het huwelijk en brengt de vrouw een kind ter wereld binnen 306 dagen
na dit overlijden, dan wordt de overleden man gezien als de juridische vader.
Vaderschap ontkennen
De man kan het vaderschap ontkennen, dit is alleen mogelijk als hij niet biologisch de vader is.
3
Samenvatting Jeugdrecht begrepen
