De fasen van Tuckman & de Roos van Leary
Dit document is een origineel geschreven samenvatting bedoeld als ondersteunend studiemateriaal bij het vak
Groepsdynamica (HBO, Social Work / Orthopedagogie). De inhoud behandelt algemeen aanvaarde
groepsdynamische theorie, gebaseerd op onder meer Tuckman en Remmerswaal, en is niet gebaseerd op één
specifiek verplicht studieboek. De Roos van Leary is geverifieerd tegen actuele bronnen.
Inhoud: 1. Wat is groepsdynamica — 2. Determinanten van groepsvorming — 3. De fasen van Tuckman — 4.
Remmerswaals cyclisch model — 5. De Roos van Leary: twee assen — 6. De acht gedragsstijlen — 7.
Symmetrische en complementaire interactie — 8. Rollen in een groep — 9. Begrippenlijst — 10. Oefenvragen
1. Wat is groepsdynamica?
Groepsdynamica bestudeert de processen die zich afspelen binnen groepen: hoe groepen ontstaan
en zich ontwikkelen, hoe rollen en normen zich vormen, en hoe leden elkaar onderling beïnvloeden.
Kennis van groepsdynamica is essentieel voor sociaal-agogisch werkers en andere professionals die
met groepen werken, zoals cliëntgroepen, teams van hulpverleners of samenwerkingsverbanden.
Inzicht in groepsprocessen helpt te begrijpen hoe rollen, interacties en normen zich ontwikkelen, en
hoe hierop effectief kan worden ingespeeld.
, 2. Determinanten van groepsvorming
Verschillende factoren bepalen hoe een groep zich vormt en ontwikkelt, waaronder de motieven van
individuele leden om zich bij de groep aan te sluiten.
• Doelgerichte motieven – het nastreven van een gedeeld doel of taak.
• Sociale motieven – de behoefte aan verbondenheid, erkenning en sociale interactie.
• Praktische motieven – bijvoorbeeld verplicht lidmaatschap, zoals bij een werkteam.
De samenstelling van een groep (omvang, diversiteit, mate van verplichting) beïnvloedt vervolgens
hoe het groepsvormingsproces verloopt.