H2: beweging beschrijven: kinematica in 1 dimensie
Begrippen: referentiestelsel, verplaatsing, gem snelhvector, momentane snelh, gem versnellingsvector, momentane
versnelling, valversnelling
Kinematica = beschrijving van beweging
Kijken naar beweging zonder af te vragen naar oorsprong (dat is dynamica, het wrm want dan werkt er een F)
Volledige beschrijving vd beweging => positie – snelheid – versnelling
Scalaire en vectoriële grootheden
Scal: maatgetal + eenheid vb: massa
Vect: grootte (=maatgetal + eenheid) + richting vb: snelh
!! rekenregels rond vectoren en oefeningen
Beweging ve voorwerp
Translatie: evenwijdig aan zichzelf bewegen
Rotatie: 1 vast punt
Algemene beweging: combi van translatie en rotatie
2.1: referentiestelsel en verplaatsing
Referentiestelsel = assenstelsel met oorsprong - plaats met coordinaten
Verplaatsing (1D): grootte en richting ∆x
= afstand tot beginpositie
!! ≠ afgelegde afstand
2.2: gemiddelde snelheid (1D)
Gem snelh = afgelegde afstand / verstreken tijd -> scalair w enkel grootte
Gem vect snelheid = verplaatsing / verstreken tijd -> vector w grootte + richting
Gem snelheidsvector =“
v = ∆x / ∆t
2.3: momentane snelheid (1D)
= gemiddelde snelh over infinitesimaal kort tijdsinterval (= tijdsinterval reduceren tot oneindig klein tijdsinterval)
v = dx/dt => afgeleide vd plaats
lengte pijl = grootte snelheid
richting pijl = richting vd snelheid
,2.4: versnelling (1D)
Hoe snel ∆ de snelheid ve vw
Gem snelhvector = a = dv / dt
= d²x / dt
TOEPASSING trein: B
Verband positie, snelheid en versnelling ( zie 2.8 in HB voor uitwerking)
V kan bepaald w uit ligging door het nemen van de afgeleide naar de tijd
Omgekeerd: als v gekend dan ligging berekend via integratie ALS ligging voor 1 tijd gekend is
x(t) = primitieve fie van v(t)
als versnelling gekend dan snelh berekend voor integratie ALS v voor 1 tijd gekend
v(t) = primitieve fie van a(t)
ERB = eenparig rechtlijnige beweging = beweging cte v zie formules + grafiek pwp!
2.5: beweging met constante versnelling
EVB = Eenparig versnelde beweging zie formules + grafiek pwp!
2.7: vrij vallende voorwerpen les 2 – 25/9
Valversnelling g = 9.80 m/s² => ontdekt door Galileo Galilei (scheve toren Pisa)
Elk vw dat valt -> EVB dmv Fz + even snel op grond
, H4: Dynamica, bewegingswetten van Newton
Concepten: massa, F, wetten Newton
4.1: Kracht
F = actie die de snelheid ve vw ∆
elke a w veroorzaakt door F
vectoriële grootheid (=grootte + richting)
overdraging via contact
overdraging via krachtveld: aantrekkingskracht, geen contact (2 ladingen, magneten)
wetten van Newton = verband F en beweging wisselde Galileo Galilei af
= basiswetten klassieke mechanica
4.2: 1e bewegingswet van Newton
Exp: boek over tafel
vw stopt door Fw,
MAAR als alle F weg dan beweging geen verandering + boek verder glijden in rechte lijn
DUS geen F nodig om vw in beweging/rust te houden MAAR F nodig om beweging te ∆
1e wet = wet vd traagheid
elk vw blijft in rust / rechte lijn met cte v ZOLANG geen nettoF op werkt
4.3: massa
= maat voor traagheid / inertie ve vw
= weerstand tegen snelheidsveranderingen
!! massa ≠ gewicht
Eig vh vw aantrekkende F die Fz op vw uitoefent
4.4: 2e bewegingswet van Newton
NettoF op vw => versnelling
Vb: biljartbal
DUS verband a en F
a~F ER
a ~ 1/m OER
richting a = soms richting F
=m.