Samenvatting Welzijn en Justitie na de paasblok | Hogeschool Gent | 2026/27

Welzijn en Justitie: Na paasblok:


Pg 83:
De regelgeving:

 Strategisch plan – STRAP 20-25 + STRAP 20-25 bis
 Samenwerkingsakkoord met andere beleidsdomeinen
(11/2023) Federaal + Vlaams op vlak van infrastructuur +
digitalisering + capacity
 Gemengde commissie (bovenlokaal niveau)
 Vertaling naar een lokaal actieplan
 Vlaams strategisch plan ter versterking van de re-integratie van
personen in detentie 2025-2030
 Het plan werd op 14 november 2025 formeel bekrachtigd door de Vlaamse
Regering;

2 verschuivingen in het STRAP:
 Het actuele Vlaamse strategisch plan loopt 2025–2030 en verbreedt van
“gedetineerden” naar “personen in detentie”, expliciet ook in
detentiehuizen.
 Daardoor verschuift de klemtoon sterker naar re-integratie, casusregie
en continuïteit over de muren heen.

Personen in detentie binnen het STRAP? = schift anno 2026:
Het STRAP-beleid geldt ook voor detentiehuizen, waar de logica van hulp-
en dienstverlening nog centraler is: kleinschalig, korte straffen, intensieve
begeleiding en re-integratie vanaf dag 1. In een detentiehuis verblijven
doorgaans bewoners met een straf tot en met 3 jaar, in kleine groepen, met
dagelijkse verwachtingen rond werk, opleiding, administratie en zelfstandig
functioneren.
 Daderhulp hier is daar vaak meer aanklampend, praktisch en
doorlopend is dan in klassieke detentie.

STRAP 2025-2030: 4 doelstellingen:
 SD1: Vlaanderen versterkt zijn positie in gevangenissen en detentiehuizen
via een sterkere netwerkorganisatie en meer centrale regie.
 SD2: Vanuit alle Vlaamse beleidsdomeinen wordt de inhoudelijke hulp- en
dienstverlening versterkt om re-integratie te verbeteren en recidive
te vermijden.
 SD3: Er wordt ingezet op naadloze continuïteit van hulp- en
dienstverlening bij (her)opsluiting, transfer en vrijlating.
 SD4: Er is gerichte focus op specifieke doelgroepen: plegers van
intrafamiliaal en seksueel geweld, mensen met multiproblematiek
inclusief verslaving, jongvolwassenen, veelplegers en
geradicaliseerden.

, STRAP: 2025-2030:
 Het strategisch plan bevat 63 concrete acties met timing en indicatoren,
 De lokale beleidsteams op basis daarvan lokale actieplannen 2026-
2029 moesten opmaken.
 Een tussentijdse evaluatie is voorzien in 2028.

Daderhulp anno 2026 kent een switch!!!
De focus ligt anno 2026 niet meer alleen op “aanbod organiseren”, maar veel
sterker op gedragsverandering, responsabilisering, risicobeheersing en
continuïteit van trajecten.
In de nota bij het strategisch plan worden de prioriteiten expliciet benoemd
als evidence-informed werken, responsabilisering, dadertherapie,
casusregie en doelgroepenbeleid.

Concreet betekent dat voor daderhulp:
 Casusregie en casusoverleg worden uitgebouwd tot methodisch
kader, met duidelijke rolverdeling, uniforme sjablonen en focus op
complexe dossiers. (zie SD4)
 De psychosociale begeleiding start vroeger, vanaf het begin van de
detentie.
 Herstelgericht werken en het slachtofferperspectief krijgen een
structurele plaats.
 Er komt meer gespecialiseerd maatwerk voor specifieke
dadergroepen.

HGW en slachtofferperspectief als vast onderdeel van daderhulp in detentie:
Het gaat niet alleen om begeleiding van de dader, maar ook om:
 bemiddeling,
 dialooggroepen,
 ondersteuning van slachtoffers die de gevangenis bezoeken,
 betere omgang met privacy, erkenning en welzijn van slachtoffers in
de gevangeniscontext.
= het toont dat daderhulp anno 2026 gekoppeld wordt aan
maatschappelijke veiligheid en herstel, en dus niet enkel aan het welzijn van
de gedetineerde.

Van een algemeen aanbod naar een doelgroepgericht werken:
Het actuele STRAP legt expliciet prioriteit bij:
 plegers van intrafamiliaal geweld,
 plegers van seksueel geweld,
 personen met multiproblematiek/verslaving,
 jongvolwassenen,

,  veelplegers,
 personen in detentie in het kader van radicalisering.

Concretisering van doelgroepgericht aanbod:
Het strategisch plan bevat een concrete actie bevat rond aanklampend aanbod
voor daders van intrafamiliaal geweld in Hasselt, gekoppeld aan evaluatie
en aan nauwere samenwerking met de Veilige Huizen en met de PSD.

Wat bemoeilijkt de hulp- en dienstverlening van STRAP anno 2026?
Het strategisch plan benoemt zelf:
• structurele overbevolking in Vlaamse en Brusselse gevangenissen,
• personeelstekorten,
• veiligheidsincidenten en stakingen,
• onderbroken trajecten,
• wachtlijsten,
• en het feit dat er geen aparte begrotingslijn is voor bijkomende
capaciteit binnen het plan. In 2025 bedroeg de gemiddelde overbevolking
volgens het plan 18,2%.

Voorbeelden vanop het terrein anno 2026:
Vlaanderen meldt dat in 2025 via Europa, 11 projecten in 10 gevangenissen
en 1 detentiehuis zijn gestart, lopend vanaf 1 juli 2025. Die projecten werken
rond onthaal, casusregie, warme overdracht, werk, leefklimaat en nazorg.
Voorbeelden zijn DePar in het detentiehuis Kortrijk, Trajectbooster in Leuven-
Hulp, ReKonnekt in Brugge en Radar Limburg/Op Stap in Hasselt, … (zie
voorbeelden volgende dia + link in notities)




Afdeling Hulp- en Dienstverlening aan gedetineerden: staan in voor de H & D aan
gedetineerden in de gevangenissen
Team 1 beleidsondersteuner= maakt plannen, regels + ondersteunt
Teams 2, 3, 4= werken op het terrein, teams Alfa, Beta en Delta= werken per
regio in een groep gevangenissen. Regioteams ondersteunen de gevangenissen
Per gevangenis= 1 Vlaamse Beleidscoordinator, die zorgt dat alles effectief
gebeurt: activiteiten organiseren, hulpverlening regelen, samenwerken met
partners
Vlaanderen organiseert hulp in gevangenissen via een centrale dienst,
regioteams en een coördinator in elke gevangenis.
BOVENLOKAAL= ondersteunen meerdere gevangenissen in een regio; de schakel
tussen Vlaanderen en de gevangenissen

Stap 2: