Samenvatting Bestuursprocesrecht
Week 1
Bestuursprocesrecht
Bestuursorganen: implementatie van wetgeving en daarmee ex nunc vaststellen rechten en
plichten door nemen van besluiten.
Bestuursrechters: ex tunc toetsen van besluit en dat besluit zo nodig dwingend corrigeren.
Uitgangspunt is dat de bestuursrechter uitgaat van rechtmatigheid.
Twee maar vaak ook drie of meer partijenrelaties.
Bevoegdheden: uitoefening van openbaar gezag, uitoefening van exclusieve bevoegdheden
en rechten
Uitgangspunt is dat de bestuursrechter alleen oordeelt over besluiten (hier zijn
uitzonderingen op mogelijk).
Tegenwoordig gaat het bestuursrecht uit van individuele rechtsbescherming.
Vroeger moest de burger voor zijn rechtsbescherming zijn heil bij het bestuursorgaan
zoeken, want beslechting van bestuursrechtelijke geschillen werd niet tot de taak van de
rechter gerekend maar dat van bestuur.
Algemene bestuursrechtspraak: alle besluiten waartegen bij de rechtbank beroep kan
worden ingesteld art. 8:6 lid 1 Awb.
Bijzondere bestuursrechtspraak: besluiten waartegen bij een ander gerecht dan de
rechtbank moet worden ingesteld uitzonderingen art. 8:6 lid 1 Awb.
3 bijzondere bestuursrechtelijke instanties
-Afdeling Raad van State
-Centrale Raad van Beroep
-College van beroep voor bedrijfsleven
Rechtseenheidsvoorzieningen
Omdat er vier hoogste bestuursrechters zijn, bergt het gevaar in zich dat die allemaal hun
eigen lijn trekken bij de uitleg van algemene bestuursrechtelijke begrippen. Om dat te
voorkomen bestaan er formele en informele rechtseenheidsvoorzieningen. De belangrijkste
informele rechtseenheidsvoorziening is de Commissie rechtseenheid bestuursrecht, hier
zitten leden van de vier hoogste bestuursrechters in en die vergaderen elke 6 weken.
Conclusie: art. 8:12a Awb voorzitter ABRvS, president CRvB en CBB kunnen in zaken die in
hun college in behandeling bij een meervoudige of grote kamer zijn, een lid van het
desbetreffende college verzoeken een conclusie te nemen.
Administratief beroep= rechtsgang waarbij de belanghebbende een beslissing van het
bestuur aanvecht bij een hoger bestuursorgaan dan het orgaan dat de bestreden beslissing
heeft genomen.
,Vereenvoudigde behandeling art. 8:54 Awb
De rechtbank is van oordeel dat zonder meer duidelijk is welke beslissing op een beroep
moet worden genomen dat tevens de behandeling van het beroep ter zitting achterwege
kan blijven. Let op! dit geldt alleen totdat partijen uitgenodigd zijn om op zitting te komen.
Hier staat geen beroep tegen open.
Rechtstreeks beroep (prorogatie)
Art. 7:1a Awb de indiener van een bezwaarschrift het bestuursorgaan kan verzoeken in te
stemmen met een rechtstreeks beroep bij de bestuursrechter. Dus niet eerst een
behandeling van het bezwaarschrift.
Dictum van de uitspraak art. 8:70 Awb
a. onbevoegd verklaring van de rechter rechter is volgens de wet niet bevoegd
b. niet-ontvankelijkverklaring van het beroep rechter wel bevoegd maar mag geen
inhoudelijk oordeel vellen. Bv ingediend door verkeerd persoon op verkeerd moment
c. ongegrondverklaring van het beroep
d. gegrondverklaring van het beroep
Klachtprocedures
Art. 9:1 Awb iemand die niet tevreden is over hoe de overheid zich ten opzichte van hem
heeft gedragen, maar geen bezwaar of beroep kan instellen omdat de gedraging waarover
hij ontevreden is niet een besluit betreft, toch de mogelijkheid heeft zijn ongenoegen bij het
betreffende bestuursorgaan aan te kaarten en desgewenst aan een onafhankelijke instantie
– een ombudsman – voor te leggen. De ombudsman kan geen bindende uitspraak doen.
Doorzending
Als een beroep of bezwaar bij een onbevoegd bestuursorgaan terecht is gekomen moet dit
zo spoedig mogelijk doorgezonden worden naar het bevoegde orgaan art. 6:15 Awb.
Het kan zijn dat de bezwaar/beroepstermijn van 6 weken verstreken is als het bij het juiste
bestuursorgaan terecht komt, dit maakt niet uit van belang is slechts dat het geschrift binnen
6 weken is ingediend.
Absolute en relatieve bevoegdheid
Absoluut: welke rechterlijke instantie is in welk systeem van de bestuursrechtspraak
bevoegd het beroep tegen besluit te beoordelen art. 8:6 Awb.
Relatief: bij welk gerecht moet beroep worden ingesteld, welke regio art. 8:7 Awb.
Stappenplan
1. Kijken of er sprake is van een besluit en een belanghebbende art. 8:1 Awb.
2. Kijken of er sprake is van de uitzonderingen genoemd in art. 8:3 jo 8:4 jo 8:5 Awb.
3. Vervolgens kijk je of er eerst bezwaar ingediend moet worden, in beginsel wel mits er
sprake is van een tenzij art. 7:1 Awb.
4. Absolute competentie art. 8:6 Awb, in beginsel rechtbank bevoegd behalve als andere
bestuursrechter bevoegd is op grond van bijlage 2 bevoegdheidsregeling.
, 5. Relatieve competentie art. 8:7 Awb, als er sprake is van een situatie zoals in lid 1 dan is de
rechtbank bevoegd in het rechtsgebied waar het bestuursorgaan zetel heeft. Als er sprake is
van een situatie zoals genoemd in lid 2 dan is de rechtbank bevoegd waar de indiener
woonplaats heeft. Lid 3 gaat over een besluit als genoemd in hfst 3 bijlage 2
bevoegdheidsregeling.
6. Hoger beroep art. 8:104 Awb in beginsel mogelijk, tenzij uitzondering genoemd in dit
artikel.
7. Bevoegde instantie voor hoger beroep art. 8:105 Awb in beginsel bij de Afdeling tenzij een
andere hoger beroepsrechter bevoegd is op grond van hfst 4 bijlage 2 bevoegdheidsregeling.
Structuur
-Aanvraag subsidie van A wordt afgewezen besluit in primo (Bip)
-A dient bezwaarschrift in, maar afwijzing blijft in stand besluit op bezwaar (Bob)
-A gaat in beroep bij de rechtbank beroep in eerste aanleg
-Beroep gegrond: vernietiging uitspraak
-Na de uitspraak: opnieuw in de zaak voorzien nieuw besluit van het
bestuursorgaan (want het bestuursorgaan is verantwoordelijk voor het besluit)
Hierdoor kan je een soort pingpong wedstrijd krijgen, want bv rechter vernietigd eerste
besluit dan moet bestuursorgaan nieuw besluit nemen en dan kan alles weer opnieuw etc.
Structuur voorbeeld vergunningsaanvraag
-aan X wordt een vergunning verleend besluit in primo (Bip)
-Y dient een bezwaarschrift in
-de vergunning wordt herroepen besluit op bezwaar (Bob)
-X gaat in beroep bij de rechtbank beroep in eerste aanleg
-beroep gegrond: vernietiging v.h. Bob: uitspraak rechtbank
X heeft vergunning terug, er wordt teruggekomen op het primaire besluit. Het primaire
besluit herleefd.
Uitzonderingen: uniforme openbare voorbereidingsprocedure
Soms is er geen bezwaar, maar dan is de voorprocedure zo uitgebreid dat het niet nodig is
om dan nog een bezwaarprocedure op te zetten.
Dan is de uov het primaire besluit, als zo’n procedure is gevolgd.
Vaststellen of er beroep tegen een besluit ingesteld kan worden:
art. 8:1 jo 8:3 jo 8:4 jo 8:5 Awb jo hfst 2 bevoegdheidsregeling bestuursrechtspraak
Bij welke rechter beroep tegen een besluit:
art. 8:6 Awb jo hfst 2 bevoegdheidsregeling bestuursrechtspraak
Vaststellen of er hoger beroep ingesteld kan worden tegen uitspraak bestuursrechter:
art. 8:104 Awb
Bij welke rechter kan er hoger beroep ingesteld worden:
art. 8:105 Awb jo hfst 4 Bevoegdheidsregeling
Vaststelling of bezwaar gemaakt kan worden tegen een besluit:
Week 1
Bestuursprocesrecht
Bestuursorganen: implementatie van wetgeving en daarmee ex nunc vaststellen rechten en
plichten door nemen van besluiten.
Bestuursrechters: ex tunc toetsen van besluit en dat besluit zo nodig dwingend corrigeren.
Uitgangspunt is dat de bestuursrechter uitgaat van rechtmatigheid.
Twee maar vaak ook drie of meer partijenrelaties.
Bevoegdheden: uitoefening van openbaar gezag, uitoefening van exclusieve bevoegdheden
en rechten
Uitgangspunt is dat de bestuursrechter alleen oordeelt over besluiten (hier zijn
uitzonderingen op mogelijk).
Tegenwoordig gaat het bestuursrecht uit van individuele rechtsbescherming.
Vroeger moest de burger voor zijn rechtsbescherming zijn heil bij het bestuursorgaan
zoeken, want beslechting van bestuursrechtelijke geschillen werd niet tot de taak van de
rechter gerekend maar dat van bestuur.
Algemene bestuursrechtspraak: alle besluiten waartegen bij de rechtbank beroep kan
worden ingesteld art. 8:6 lid 1 Awb.
Bijzondere bestuursrechtspraak: besluiten waartegen bij een ander gerecht dan de
rechtbank moet worden ingesteld uitzonderingen art. 8:6 lid 1 Awb.
3 bijzondere bestuursrechtelijke instanties
-Afdeling Raad van State
-Centrale Raad van Beroep
-College van beroep voor bedrijfsleven
Rechtseenheidsvoorzieningen
Omdat er vier hoogste bestuursrechters zijn, bergt het gevaar in zich dat die allemaal hun
eigen lijn trekken bij de uitleg van algemene bestuursrechtelijke begrippen. Om dat te
voorkomen bestaan er formele en informele rechtseenheidsvoorzieningen. De belangrijkste
informele rechtseenheidsvoorziening is de Commissie rechtseenheid bestuursrecht, hier
zitten leden van de vier hoogste bestuursrechters in en die vergaderen elke 6 weken.
Conclusie: art. 8:12a Awb voorzitter ABRvS, president CRvB en CBB kunnen in zaken die in
hun college in behandeling bij een meervoudige of grote kamer zijn, een lid van het
desbetreffende college verzoeken een conclusie te nemen.
Administratief beroep= rechtsgang waarbij de belanghebbende een beslissing van het
bestuur aanvecht bij een hoger bestuursorgaan dan het orgaan dat de bestreden beslissing
heeft genomen.
,Vereenvoudigde behandeling art. 8:54 Awb
De rechtbank is van oordeel dat zonder meer duidelijk is welke beslissing op een beroep
moet worden genomen dat tevens de behandeling van het beroep ter zitting achterwege
kan blijven. Let op! dit geldt alleen totdat partijen uitgenodigd zijn om op zitting te komen.
Hier staat geen beroep tegen open.
Rechtstreeks beroep (prorogatie)
Art. 7:1a Awb de indiener van een bezwaarschrift het bestuursorgaan kan verzoeken in te
stemmen met een rechtstreeks beroep bij de bestuursrechter. Dus niet eerst een
behandeling van het bezwaarschrift.
Dictum van de uitspraak art. 8:70 Awb
a. onbevoegd verklaring van de rechter rechter is volgens de wet niet bevoegd
b. niet-ontvankelijkverklaring van het beroep rechter wel bevoegd maar mag geen
inhoudelijk oordeel vellen. Bv ingediend door verkeerd persoon op verkeerd moment
c. ongegrondverklaring van het beroep
d. gegrondverklaring van het beroep
Klachtprocedures
Art. 9:1 Awb iemand die niet tevreden is over hoe de overheid zich ten opzichte van hem
heeft gedragen, maar geen bezwaar of beroep kan instellen omdat de gedraging waarover
hij ontevreden is niet een besluit betreft, toch de mogelijkheid heeft zijn ongenoegen bij het
betreffende bestuursorgaan aan te kaarten en desgewenst aan een onafhankelijke instantie
– een ombudsman – voor te leggen. De ombudsman kan geen bindende uitspraak doen.
Doorzending
Als een beroep of bezwaar bij een onbevoegd bestuursorgaan terecht is gekomen moet dit
zo spoedig mogelijk doorgezonden worden naar het bevoegde orgaan art. 6:15 Awb.
Het kan zijn dat de bezwaar/beroepstermijn van 6 weken verstreken is als het bij het juiste
bestuursorgaan terecht komt, dit maakt niet uit van belang is slechts dat het geschrift binnen
6 weken is ingediend.
Absolute en relatieve bevoegdheid
Absoluut: welke rechterlijke instantie is in welk systeem van de bestuursrechtspraak
bevoegd het beroep tegen besluit te beoordelen art. 8:6 Awb.
Relatief: bij welk gerecht moet beroep worden ingesteld, welke regio art. 8:7 Awb.
Stappenplan
1. Kijken of er sprake is van een besluit en een belanghebbende art. 8:1 Awb.
2. Kijken of er sprake is van de uitzonderingen genoemd in art. 8:3 jo 8:4 jo 8:5 Awb.
3. Vervolgens kijk je of er eerst bezwaar ingediend moet worden, in beginsel wel mits er
sprake is van een tenzij art. 7:1 Awb.
4. Absolute competentie art. 8:6 Awb, in beginsel rechtbank bevoegd behalve als andere
bestuursrechter bevoegd is op grond van bijlage 2 bevoegdheidsregeling.
, 5. Relatieve competentie art. 8:7 Awb, als er sprake is van een situatie zoals in lid 1 dan is de
rechtbank bevoegd in het rechtsgebied waar het bestuursorgaan zetel heeft. Als er sprake is
van een situatie zoals genoemd in lid 2 dan is de rechtbank bevoegd waar de indiener
woonplaats heeft. Lid 3 gaat over een besluit als genoemd in hfst 3 bijlage 2
bevoegdheidsregeling.
6. Hoger beroep art. 8:104 Awb in beginsel mogelijk, tenzij uitzondering genoemd in dit
artikel.
7. Bevoegde instantie voor hoger beroep art. 8:105 Awb in beginsel bij de Afdeling tenzij een
andere hoger beroepsrechter bevoegd is op grond van hfst 4 bijlage 2 bevoegdheidsregeling.
Structuur
-Aanvraag subsidie van A wordt afgewezen besluit in primo (Bip)
-A dient bezwaarschrift in, maar afwijzing blijft in stand besluit op bezwaar (Bob)
-A gaat in beroep bij de rechtbank beroep in eerste aanleg
-Beroep gegrond: vernietiging uitspraak
-Na de uitspraak: opnieuw in de zaak voorzien nieuw besluit van het
bestuursorgaan (want het bestuursorgaan is verantwoordelijk voor het besluit)
Hierdoor kan je een soort pingpong wedstrijd krijgen, want bv rechter vernietigd eerste
besluit dan moet bestuursorgaan nieuw besluit nemen en dan kan alles weer opnieuw etc.
Structuur voorbeeld vergunningsaanvraag
-aan X wordt een vergunning verleend besluit in primo (Bip)
-Y dient een bezwaarschrift in
-de vergunning wordt herroepen besluit op bezwaar (Bob)
-X gaat in beroep bij de rechtbank beroep in eerste aanleg
-beroep gegrond: vernietiging v.h. Bob: uitspraak rechtbank
X heeft vergunning terug, er wordt teruggekomen op het primaire besluit. Het primaire
besluit herleefd.
Uitzonderingen: uniforme openbare voorbereidingsprocedure
Soms is er geen bezwaar, maar dan is de voorprocedure zo uitgebreid dat het niet nodig is
om dan nog een bezwaarprocedure op te zetten.
Dan is de uov het primaire besluit, als zo’n procedure is gevolgd.
Vaststellen of er beroep tegen een besluit ingesteld kan worden:
art. 8:1 jo 8:3 jo 8:4 jo 8:5 Awb jo hfst 2 bevoegdheidsregeling bestuursrechtspraak
Bij welke rechter beroep tegen een besluit:
art. 8:6 Awb jo hfst 2 bevoegdheidsregeling bestuursrechtspraak
Vaststellen of er hoger beroep ingesteld kan worden tegen uitspraak bestuursrechter:
art. 8:104 Awb
Bij welke rechter kan er hoger beroep ingesteld worden:
art. 8:105 Awb jo hfst 4 Bevoegdheidsregeling
Vaststelling of bezwaar gemaakt kan worden tegen een besluit:
