,1. Taalontwikkelende interactie: een nieuw perspectief...........................................................4
1.1 Een brede blik op taal en taalonderwijs...........................................................................4
1.2 Een brede blik op taal én denken.....................................................................................5
1.3 Taal en onderwijsachterstanden......................................................................................5
1.4 Taal, kerndoelen en schoolsucces....................................................................................6
1.5 Een nieuw perspectief......................................................................................................7
2. Het wonder van de taalontwikkeling......................................................................................8
2.1 Vliegensvlugge start.........................................................................................................8
2.2 Verklaring van het taalverwervingsproces: drie theorieën..............................................8
2.2.1 De imitatietheorie.....................................................................................................8
2.2.2 De creatieve-constructietheorie................................................................................9
2.2.3 De interactietheorie..................................................................................................9
2.3 Taal en denken..................................................................................................................9
2.3.1 De opbouw van taalkennis......................................................................................10
2.3.2 Complexere denkprocessen....................................................................................10
2.4 De zone van naaste ontwikkeling en scaffolding............................................................11
2.5 De drie taaltheorieën als basis voor taalontwikkelende interactie................................11
3. Taalontwikkelende interactie thuis......................................................................................13
3.1 Ouders geven aangepast taalaanbod.............................................................................13
3.1.1 Kindgerichte spraak.................................................................................................13
3.1.2 Finetunen: i+1..........................................................................................................14
3.2 Ouders laten hun kinderen praten: u+1.........................................................................14
3.3 Ouders reageren op de uitingen van hun kinderen.......................................................15
3.4 Overeenkomsten en verschillen in diverse gezinnen.....................................................15
4. Taalontwikkelende interactie in de klas...............................................................................17
4.1 Taal in de klas.................................................................................................................17
4.2 Schooltaal toegankelijk maken.......................................................................................17
4.3 Drie taalgroeimiddelen...................................................................................................18
5. Pas taalgroeimiddel 1 toe: taalaanbod.................................................................................20
5.1 Betrokkenheid (B1).........................................................................................................20
5.2 Begrijpelijkheid (B2).......................................................................................................20
, 5.3 Boven niveau (B3)...........................................................................................................21
5.4 Betrokkenheid, begrijpelijkheid en boven niveau in ervaringscontexten......................21
5.5 Begeleidend taalaanbod.................................................................................................22
5.6 Niveauverschillen en taalaanbod...................................................................................22
6. Pas taalgroeimiddel 2 toe: taalruimte..................................................................................23
6.1 Beurtruimte....................................................................................................................23
6.2 Onderwerpsruimte.........................................................................................................23
7. Pas taalgroeimiddel 3 toe: feedback....................................................................................24
7.1 Modelleren.....................................................................................................................24
7.2 Helpen verhelderen........................................................................................................24
7.3 Hertalen..........................................................................................................................25
7.4 Positief bevestigen..........................................................................................................25
8. Taalgroeimiddelen en cognitieve taalfuncties: gesprekken verdiepen................................26
8.1 Taalgebruik en achterliggende denkprocessen..............................................................26
8.2 Het gebruik van taalfuncties in de klas..........................................................................26
8.3 Scaffolding naar complexe taaldenkfuncties..................................................................27
9. Taalgroeimiddelen in verschillende groeperings- en gespreksvormen................................28
9.1 Groeperingsvormen........................................................................................................28
9.2 Gespreksvormen.............................................................................................................29
1.1 Een brede blik op taal en taalonderwijs...........................................................................4
1.2 Een brede blik op taal én denken.....................................................................................5
1.3 Taal en onderwijsachterstanden......................................................................................5
1.4 Taal, kerndoelen en schoolsucces....................................................................................6
1.5 Een nieuw perspectief......................................................................................................7
2. Het wonder van de taalontwikkeling......................................................................................8
2.1 Vliegensvlugge start.........................................................................................................8
2.2 Verklaring van het taalverwervingsproces: drie theorieën..............................................8
2.2.1 De imitatietheorie.....................................................................................................8
2.2.2 De creatieve-constructietheorie................................................................................9
2.2.3 De interactietheorie..................................................................................................9
2.3 Taal en denken..................................................................................................................9
2.3.1 De opbouw van taalkennis......................................................................................10
2.3.2 Complexere denkprocessen....................................................................................10
2.4 De zone van naaste ontwikkeling en scaffolding............................................................11
2.5 De drie taaltheorieën als basis voor taalontwikkelende interactie................................11
3. Taalontwikkelende interactie thuis......................................................................................13
3.1 Ouders geven aangepast taalaanbod.............................................................................13
3.1.1 Kindgerichte spraak.................................................................................................13
3.1.2 Finetunen: i+1..........................................................................................................14
3.2 Ouders laten hun kinderen praten: u+1.........................................................................14
3.3 Ouders reageren op de uitingen van hun kinderen.......................................................15
3.4 Overeenkomsten en verschillen in diverse gezinnen.....................................................15
4. Taalontwikkelende interactie in de klas...............................................................................17
4.1 Taal in de klas.................................................................................................................17
4.2 Schooltaal toegankelijk maken.......................................................................................17
4.3 Drie taalgroeimiddelen...................................................................................................18
5. Pas taalgroeimiddel 1 toe: taalaanbod.................................................................................20
5.1 Betrokkenheid (B1).........................................................................................................20
5.2 Begrijpelijkheid (B2).......................................................................................................20
, 5.3 Boven niveau (B3)...........................................................................................................21
5.4 Betrokkenheid, begrijpelijkheid en boven niveau in ervaringscontexten......................21
5.5 Begeleidend taalaanbod.................................................................................................22
5.6 Niveauverschillen en taalaanbod...................................................................................22
6. Pas taalgroeimiddel 2 toe: taalruimte..................................................................................23
6.1 Beurtruimte....................................................................................................................23
6.2 Onderwerpsruimte.........................................................................................................23
7. Pas taalgroeimiddel 3 toe: feedback....................................................................................24
7.1 Modelleren.....................................................................................................................24
7.2 Helpen verhelderen........................................................................................................24
7.3 Hertalen..........................................................................................................................25
7.4 Positief bevestigen..........................................................................................................25
8. Taalgroeimiddelen en cognitieve taalfuncties: gesprekken verdiepen................................26
8.1 Taalgebruik en achterliggende denkprocessen..............................................................26
8.2 Het gebruik van taalfuncties in de klas..........................................................................26
8.3 Scaffolding naar complexe taaldenkfuncties..................................................................27
9. Taalgroeimiddelen in verschillende groeperings- en gespreksvormen................................28
9.1 Groeperingsvormen........................................................................................................28
9.2 Gespreksvormen.............................................................................................................29
