OG MIC
23/04/2026
Welke hematologische problemen kunnen zich voordoen in de
zwangerschap?
Iso-immunisatie
Definitie
Doet zich voor wanneer zwangere antilichamen vormt tegen 1 of meer
bloedgroepantigenen van RBC foetus
o Eerste trimester + herhaling in trimester 2 of 3: irreguliere antistoffen bepalen (titer
opvolgen als irreguliere antistoffen aanwezig zijn)
Soorten
ABO-iso-immunisatie
o Kan zich voordoen wanneer moeder bloedgroep O heeft en kind bloedgroep A of B =>
Anti-A- en anti-B-antilichamen zijn steeds aanwezig in maternale circulatie, ook zonder
voorafgaande sensitisering
Problematiek kan zich ook voordoen tijdens eerste zwangerschap
Anti-A- en anti-B-anti-lichamen kunnen na binding met foetale rode bloedcellen
hemolytische anemie veroorzaken bij de foetus, meestal in milde ernst
Kunnen aanleiding geven tot belangrijke hyperbilirubinemie bij neonaat
Ernst immunisatieproblematiek niet te voorspellen, want is niet progressief bij
volgende zwangerschap.
Resus-iso-immunisatie
o Resussysteem is opgebouwd uit D is dominant ten opzichte van d. Bij resuspositieve
persoon is D-gen aanwezig (heterozygoot Dd/homozygoot DD). Bij resusnegatieve
persoon is het D-gen afwezig (homozygoot dd). Resus (D)-antistoffen kunnen gevormd
worden bij resusnegatieve personen, aangezien hun immuunsysteem het D-gen als
lichaamsvreemd zal beschouwen.
o Resus-iso-immunisatie kan bijgevolg enkel voorkomen indien d-resusnegatieve
moeder zwanger is van een D-resuspositieve foetus en in contact komt met foetale
RBC, waardoor moeder anti-D-antistoffen gaat opbouwen. Productie van maternale
anti-D-antistoffen kan voorkomen worden door toedienen van anti-D-
immunoglobulines (Rhogam®, 300 ug anti-D).
Gaan zich binden op antigenen van foetale RBC die in maternale circulatie zijn
terechtgekomen.
Momenteel wordt geadviseerd om alle vrouwen die resusnegatief zijn, rond 28
weken zwangerschap en binnen de 72 uur na de bevalling van een resuspositief
kind Rhogam® toe te dienen.
o Indien gedurende zwangerschap resus-iso-immunisatie is opgetreden, dient men er
rekening mee te houden bij elke volgende zwangerschap
o Voor D-resuspositieve foetus zal ernst van foetale/neonatale hemolytische anemie
toenemen en problematiek steeds vroeger optreden. D.m.v. niet-invasieve
diagnostische tests kan in eerste trimester de resusfactor van de foetus bepaald
worden door een bloedafname bij de moeder.
o Bij resuspositieve foetus is nauwgezette controle op anemie aangewezen.
o Om zwangerschap van resuspositieve foetus te vermijden kan in sommige gevallen
beroep worden gedaan op inseminatie met donorsperma van d-resusnegatieve donor
of kan er een pre-implantatie genetische bepaling van resusfactor gebeuren vooraleer
embryo's worden teruggeplaatst zodat men zeker is van resusgroep.
o Anti-C-antistoffen en anti-E-antistoffen kunnen eveneens aanleiding geven tot ernstige
foetale anemie ten gevolge van hemolyse (ook antigenen op dezelfde rode bloedcel
komt overeen met de D)
Behandeling
De behandeling bestaat uit het identificeren en controleren van zwangere met
verhoogd risico op foetale hemolyse en anemie.
, OG MIC
23/04/2026
o Hiervoor bepaalt men irreguliere antistoffen tegen bloedgroepen
o Die bepaling dient te gebeuren in begin van zwangerschap en wordt vervolgens
herhaald in het tweede en derde trimester bij resusnegatieve vrouwen.
o Indien er onregelmatige antilichamen worden teruggevonden, worden titers
opgevolgd.
o Bij te hoge concentratie antistoffen gebeuren er bijkomende echografische
onderzoeken voor uitsluiten van foetale anemie.
23/04/2026
Welke hematologische problemen kunnen zich voordoen in de
zwangerschap?
Iso-immunisatie
Definitie
Doet zich voor wanneer zwangere antilichamen vormt tegen 1 of meer
bloedgroepantigenen van RBC foetus
o Eerste trimester + herhaling in trimester 2 of 3: irreguliere antistoffen bepalen (titer
opvolgen als irreguliere antistoffen aanwezig zijn)
Soorten
ABO-iso-immunisatie
o Kan zich voordoen wanneer moeder bloedgroep O heeft en kind bloedgroep A of B =>
Anti-A- en anti-B-antilichamen zijn steeds aanwezig in maternale circulatie, ook zonder
voorafgaande sensitisering
Problematiek kan zich ook voordoen tijdens eerste zwangerschap
Anti-A- en anti-B-anti-lichamen kunnen na binding met foetale rode bloedcellen
hemolytische anemie veroorzaken bij de foetus, meestal in milde ernst
Kunnen aanleiding geven tot belangrijke hyperbilirubinemie bij neonaat
Ernst immunisatieproblematiek niet te voorspellen, want is niet progressief bij
volgende zwangerschap.
Resus-iso-immunisatie
o Resussysteem is opgebouwd uit D is dominant ten opzichte van d. Bij resuspositieve
persoon is D-gen aanwezig (heterozygoot Dd/homozygoot DD). Bij resusnegatieve
persoon is het D-gen afwezig (homozygoot dd). Resus (D)-antistoffen kunnen gevormd
worden bij resusnegatieve personen, aangezien hun immuunsysteem het D-gen als
lichaamsvreemd zal beschouwen.
o Resus-iso-immunisatie kan bijgevolg enkel voorkomen indien d-resusnegatieve
moeder zwanger is van een D-resuspositieve foetus en in contact komt met foetale
RBC, waardoor moeder anti-D-antistoffen gaat opbouwen. Productie van maternale
anti-D-antistoffen kan voorkomen worden door toedienen van anti-D-
immunoglobulines (Rhogam®, 300 ug anti-D).
Gaan zich binden op antigenen van foetale RBC die in maternale circulatie zijn
terechtgekomen.
Momenteel wordt geadviseerd om alle vrouwen die resusnegatief zijn, rond 28
weken zwangerschap en binnen de 72 uur na de bevalling van een resuspositief
kind Rhogam® toe te dienen.
o Indien gedurende zwangerschap resus-iso-immunisatie is opgetreden, dient men er
rekening mee te houden bij elke volgende zwangerschap
o Voor D-resuspositieve foetus zal ernst van foetale/neonatale hemolytische anemie
toenemen en problematiek steeds vroeger optreden. D.m.v. niet-invasieve
diagnostische tests kan in eerste trimester de resusfactor van de foetus bepaald
worden door een bloedafname bij de moeder.
o Bij resuspositieve foetus is nauwgezette controle op anemie aangewezen.
o Om zwangerschap van resuspositieve foetus te vermijden kan in sommige gevallen
beroep worden gedaan op inseminatie met donorsperma van d-resusnegatieve donor
of kan er een pre-implantatie genetische bepaling van resusfactor gebeuren vooraleer
embryo's worden teruggeplaatst zodat men zeker is van resusgroep.
o Anti-C-antistoffen en anti-E-antistoffen kunnen eveneens aanleiding geven tot ernstige
foetale anemie ten gevolge van hemolyse (ook antigenen op dezelfde rode bloedcel
komt overeen met de D)
Behandeling
De behandeling bestaat uit het identificeren en controleren van zwangere met
verhoogd risico op foetale hemolyse en anemie.
, OG MIC
23/04/2026
o Hiervoor bepaalt men irreguliere antistoffen tegen bloedgroepen
o Die bepaling dient te gebeuren in begin van zwangerschap en wordt vervolgens
herhaald in het tweede en derde trimester bij resusnegatieve vrouwen.
o Indien er onregelmatige antilichamen worden teruggevonden, worden titers
opgevolgd.
o Bij te hoge concentratie antistoffen gebeuren er bijkomende echografische
onderzoeken voor uitsluiten van foetale anemie.
