1. Socialisatie: Het levenslange proces waarin mensen leren hoe zij zich
gedragen binnen de samenleving. Je leert normen, waarden, rollen, taal,
cultuur en identiteit.
2. Id: Het primitieve deel van de persoonlijkheid. Het is gericht op
impulsen, verlangens en directe behoeftebevrediging.
3. Ego: Het realistische deel van de persoonlijkheid. Het ego bemiddelt
tussen verlangens, regels en de werkelijkheid.
4. Superego: Het geweten. Hierin zitten normen, waarden en regels die
iemand leert via opvoeding en samenleving.
5. Sublimering: Een moeilijk of sociaal ongewenst gevoel wordt omgezet in
iets positiefs of acceptabels, zoals boosheid omzetten in sporten.
6. Significante anderen: Mensen die veel invloed hebben op iemands
ontwikkeling, zelfbeeld en keuzes, zoals ouders, docenten, vrienden of
hulpverleners.
7. Role-taking: Je verplaatsen in de rol of verwachting van een ander,
zodat je leert hoe jouw gedrag overkomt.
8. Gegeneraliseerde ander: Het besef van algemene normen en
verwachtingen van de samenleving of groep.
9. Etnomethodologie: Een sociologische benadering die onderzoekt hoe
mensen in dagelijkse situaties samen betekenis en orde maken.
10. Sociale constructie van de werkelijkheid: Wat mensen als normaal,
waar of vanzelfsprekend zien, ontstaat door sociale afspraken, taal, cultuur
en interactie.
, 11. Thomas-theorema: Als mensen een situatie als echt ervaren, heeft dat
echte gevolgen voor hun gedrag.
12. Totale institutie: Een instelling waar mensen langere tijd afgesloten
leven van de buitenwereld en waar bijna het hele dagelijks leven wordt
geregeld.
13. Sociale stratificatie: Een systeem waarin een samenleving mensen
rangschikt in een hiërarchie, bijvoorbeeld op basis van inkomen, opleiding
of macht.
14. Sociaaleconomische status, SES: Iemands maatschappelijke positie op
basis van opleiding, inkomen, beroep, bezit, macht en status.
15. Intergenerationele mobiliteit: Verandering van sociale positie tussen
ouders en kinderen.
16. Structurele sociale mobiliteit: Verandering van sociale positie van grote
groepen mensen door maatschappelijke ontwikkelingen, zoals
veranderingen in onderwijs of werk.
17. Genderstratificatie: Maatschappelijke ongelijkheid op basis van gender,
bijvoorbeeld verschil in inkomen, macht of zorgverantwoordelijkheid.
18. Davis-Moorethese: Een theorie die stelt dat ongelijkheid functioneel
kan zijn, omdat hogere beloningen mensen motiveren om belangrijke
posities te vervullen.
19. Reproductie van klassenstructuur: Volgens Marx worden
klassenverschillen vaak van generatie op generatie doorgegeven.
20. Pedagogische civil society, PCS: Het netwerk van ouders, burgers,
vrijwilligers, professionals en organisaties dat samen bijdraagt aan
opvoeden en opgroeien.
gedragen binnen de samenleving. Je leert normen, waarden, rollen, taal,
cultuur en identiteit.
2. Id: Het primitieve deel van de persoonlijkheid. Het is gericht op
impulsen, verlangens en directe behoeftebevrediging.
3. Ego: Het realistische deel van de persoonlijkheid. Het ego bemiddelt
tussen verlangens, regels en de werkelijkheid.
4. Superego: Het geweten. Hierin zitten normen, waarden en regels die
iemand leert via opvoeding en samenleving.
5. Sublimering: Een moeilijk of sociaal ongewenst gevoel wordt omgezet in
iets positiefs of acceptabels, zoals boosheid omzetten in sporten.
6. Significante anderen: Mensen die veel invloed hebben op iemands
ontwikkeling, zelfbeeld en keuzes, zoals ouders, docenten, vrienden of
hulpverleners.
7. Role-taking: Je verplaatsen in de rol of verwachting van een ander,
zodat je leert hoe jouw gedrag overkomt.
8. Gegeneraliseerde ander: Het besef van algemene normen en
verwachtingen van de samenleving of groep.
9. Etnomethodologie: Een sociologische benadering die onderzoekt hoe
mensen in dagelijkse situaties samen betekenis en orde maken.
10. Sociale constructie van de werkelijkheid: Wat mensen als normaal,
waar of vanzelfsprekend zien, ontstaat door sociale afspraken, taal, cultuur
en interactie.
, 11. Thomas-theorema: Als mensen een situatie als echt ervaren, heeft dat
echte gevolgen voor hun gedrag.
12. Totale institutie: Een instelling waar mensen langere tijd afgesloten
leven van de buitenwereld en waar bijna het hele dagelijks leven wordt
geregeld.
13. Sociale stratificatie: Een systeem waarin een samenleving mensen
rangschikt in een hiërarchie, bijvoorbeeld op basis van inkomen, opleiding
of macht.
14. Sociaaleconomische status, SES: Iemands maatschappelijke positie op
basis van opleiding, inkomen, beroep, bezit, macht en status.
15. Intergenerationele mobiliteit: Verandering van sociale positie tussen
ouders en kinderen.
16. Structurele sociale mobiliteit: Verandering van sociale positie van grote
groepen mensen door maatschappelijke ontwikkelingen, zoals
veranderingen in onderwijs of werk.
17. Genderstratificatie: Maatschappelijke ongelijkheid op basis van gender,
bijvoorbeeld verschil in inkomen, macht of zorgverantwoordelijkheid.
18. Davis-Moorethese: Een theorie die stelt dat ongelijkheid functioneel
kan zijn, omdat hogere beloningen mensen motiveren om belangrijke
posities te vervullen.
19. Reproductie van klassenstructuur: Volgens Marx worden
klassenverschillen vaak van generatie op generatie doorgegeven.
20. Pedagogische civil society, PCS: Het netwerk van ouders, burgers,
vrijwilligers, professionals en organisaties dat samen bijdraagt aan
opvoeden en opgroeien.
