HC OCMW-regelgeving
20/10/2025
Begrip
“Openbaar Centrum voor Maatschappelijk Welzijn”
Overheidsinstelling op gemeentelijk niveau
Doel: maatschappelijk dienstbetoon
o Maatschappelijke integratie of maatschappelijke dienstverlening
Geen ‘gemeentelijke dienst voor sociale zaken’, maar
o Zelfstandige entiteit, eigen rechtspersoonlijkheid, wél toezicht van verschillende
overheden
Taken
Algemeen
Maatschappelijke integratie (wet maatschappelijke dienstverlening)
o Tewerkstelling of leefloon
Maatschappelijke dienstverlening (OCMW-wet)
Maatschappelijke integratie
Vormen
In eerste instantie: tewerkstelling
o Inspanningen om aanvrager aan volwaardige job te helpen
o Bij werkgever in privébedrijf, OCMW, gemeente, sociale organisatie
In tweede instantie: leefloon
o Ingeval tewerkstelling niet meteen haalbaar of wenselijk is
Integratieproject (arbeidsproject, vormingsproject, studieproject)
Niet-naleving integratiecontract => intrekking leefloon
o Ingeval aanvrager wegens gezondheids- of billijkheidsredenen niet kan werken
Toekenningsvoorwaarden
Belgische nationaliteit (maar ook: EU-burger, erkend politiek vluchteling, staatloze,
vreemdeling in bevolkingsregister)
Verblijfplaats in België
Meerderjarig (maar ook minderjarig indien ontvoogd, zwanger, ongehuwd met kinderen
ten laste)
Ontoereikende bestaansmiddelen en niet in staat om er te verwerven
Bereidheid tot werken, tenzij onmogelijk om gezondheids- of billijkheidsredenen
Geen recht op andere uitkeringen of inkomsten
Maatschappelijke integratie is een recht
Iedereen die aan toekenningsvoorwaarden voldoet, heeft recht hierop
OCMW heeft plicht hulp te bieden, mag niet weigeren
Bij weigering kan aanvrager in beroep gaan
Maatschappelijke dienstverlening
Vormen
Materiële hulp
o Hulp in geld (≠ leefloon)
Periodieke geldelijke steun
Voorschotten
Eenmalige geldelijke steun
Geldelijke steun inzake energielevering
o Hulp in natura
o Oprichting van diensten en inrichtingen
Immateriële hulp
o Inlichtingen, raadgevingen en rechtshulp
o Psychosociale begeleiding en schuldenbegeleiding (budgetbegeleiding/-beheer,
schuldbemiddeling)
Geneeskundige dienstverlening
o Geneeskundige verzorging thuis of in ziekenhuis
20/10/2025
Begrip
“Openbaar Centrum voor Maatschappelijk Welzijn”
Overheidsinstelling op gemeentelijk niveau
Doel: maatschappelijk dienstbetoon
o Maatschappelijke integratie of maatschappelijke dienstverlening
Geen ‘gemeentelijke dienst voor sociale zaken’, maar
o Zelfstandige entiteit, eigen rechtspersoonlijkheid, wél toezicht van verschillende
overheden
Taken
Algemeen
Maatschappelijke integratie (wet maatschappelijke dienstverlening)
o Tewerkstelling of leefloon
Maatschappelijke dienstverlening (OCMW-wet)
Maatschappelijke integratie
Vormen
In eerste instantie: tewerkstelling
o Inspanningen om aanvrager aan volwaardige job te helpen
o Bij werkgever in privébedrijf, OCMW, gemeente, sociale organisatie
In tweede instantie: leefloon
o Ingeval tewerkstelling niet meteen haalbaar of wenselijk is
Integratieproject (arbeidsproject, vormingsproject, studieproject)
Niet-naleving integratiecontract => intrekking leefloon
o Ingeval aanvrager wegens gezondheids- of billijkheidsredenen niet kan werken
Toekenningsvoorwaarden
Belgische nationaliteit (maar ook: EU-burger, erkend politiek vluchteling, staatloze,
vreemdeling in bevolkingsregister)
Verblijfplaats in België
Meerderjarig (maar ook minderjarig indien ontvoogd, zwanger, ongehuwd met kinderen
ten laste)
Ontoereikende bestaansmiddelen en niet in staat om er te verwerven
Bereidheid tot werken, tenzij onmogelijk om gezondheids- of billijkheidsredenen
Geen recht op andere uitkeringen of inkomsten
Maatschappelijke integratie is een recht
Iedereen die aan toekenningsvoorwaarden voldoet, heeft recht hierop
OCMW heeft plicht hulp te bieden, mag niet weigeren
Bij weigering kan aanvrager in beroep gaan
Maatschappelijke dienstverlening
Vormen
Materiële hulp
o Hulp in geld (≠ leefloon)
Periodieke geldelijke steun
Voorschotten
Eenmalige geldelijke steun
Geldelijke steun inzake energielevering
o Hulp in natura
o Oprichting van diensten en inrichtingen
Immateriële hulp
o Inlichtingen, raadgevingen en rechtshulp
o Psychosociale begeleiding en schuldenbegeleiding (budgetbegeleiding/-beheer,
schuldbemiddeling)
Geneeskundige dienstverlening
o Geneeskundige verzorging thuis of in ziekenhuis
