Gerechtelijke geneeskunde 2020-2021
Begrippenlijst
1.Basisbegrippen
Forensische pathologie Onderzoek van ongewoon overlijden
Thanatologie Betrekking op alles wat met de dood te maken heeft
Collocatie Gedwongen opname in de psychiatrie
Dood Wnnr ontbinding van start gaat en hersenstam niet meer
functioneert. Stervensfase stoppen en ontbindingsfase starten.
Hersendood = dood
Hersendood - geen respons
- geen bewegingen of ademhalingen
- geen reflexaen
Schijndood (vita reducta) Toestand van diep coma waar pols, ademhaling en prikkelbaarheid
niet kunnen worden gedetecteerd. Lijken dood, maar zijn schijndood
- hoe dit vermijden -> regen van Barhmann
Regel van Bahrmann A: alcohol, aceton (diabetische coma), anoxie (zuurstofgebrek),
A5-E2-I2-O2-U1 anemie (bloedarmoede), afkoeling
E: epilepsie, elektrocutie
I: injury (schedel/hersentrauma), intoxicatie
O: opiaten (heroïne, morfine), onderkoeling
U: uremie (nierfalen)
Overlijdensattest Dood registreren, invullen van model III C : kan enkel door arts
Doodsoorzaak De aandoening of de uitwendige gebeurtenis die aanleiding heeft
gegeven tot het overlijden.
- onmiddellijke doodsoorzaak. Bv. verstikkingsdood
- oorspronkelijke doodsoorzaak. Bv. doorboren van ruggenmerg
Doodsmechanisme Fysiologische veranderingen of biochemische storingen,
voortgebracht door doodsoorzaak. Bv. hartritmestoornis
2. Plotse dood
Dood Ogenblik waarop hersenstam op een onomkeerbare wijze wordt
uitgeschakeld.
Iatrogene overlijdens Overlijdens ten gevolge van het tussenkomen van een medische actie.
Isotopen onderzoek Kijken waar je leeft op basis van de ingeademde lucht, eten..
herkomst zo bepalen.
DVI Disaster Victim Identification = slachtofferidentificatiedienst van de
federale politie.
Vroege postmortale Lijkvlekken, lijkstijfheid, lijkafkoeling (temperatuursmethode)
periode (3 dagen)
Late postmortale periode Groene buikvlek, uittrekbaarheid haren en nagels, entomologie (=
studie van insecten)
Koekendoostest Als men op een lijk klopt, kan men horen of er eventuele fracturen
zijn.
Sudden adult death 70-85% door hart- en bloedvaten -> kransslagaders (coronaire
syndrome (plotse dood) arteries), hartspier, kleplijden en aneurysma’s
- ventrikelfibrillatie (geen pompfunctie meer, hart gaat 200-300 keer
per minuut, geen zuurstof naar hersenen)
- artherosclerose (verkalking vd bloedvaten)
, Gerechtelijke geneeskunde 2020-2021
- hypertentiële aandoeningen (hoge bloeddruk)
- kleplijden en aneurysma’s
10% Niet cardio-vasculaire oorzaak
- hersenbloeding
- zadelembool of longembool
- astma
5% niet aanwijsbare oorzaak = negatieve autopsie
- intoxicatie
- metabole stoornis
- hyperacute hartaanval
- SUDEP
- sporenarme doding
Bolusdood Vorm van reflexdood bij het zich verslikken
Coronaire stenose Vernauwing kransslagaders => zuurstoftekort => dood
Commotio cordis Slag op het hart en daardoor in ventrikelfibrillatie gaan
Harttamponade Vochtophoping in het hartzakje -> belemmering pompfunctie hart
Wiegendood: Tripple Risk Gevolg van elementen/afwijkingen kind, omgeving en externe
Model factoren.
3. Postmortale veranderingen
Supravitale fase Tss somatische dood en ontbinding. Nog activiteit op cellulaire niveau,
maar er komt geen extra zuurstof/energie meer bij. Individuele cellen
hebben op dit moment nog energie.
Gemeten adhv (onderstaande aanwezig dan overlijden recent):
- mechanische prikkelbaarheid vd spieren (Zsako-fenomeen),
- postmortale pupilreacties (mioticum, mydriaticum)
- elektrische prikkelbaarheid vd spieren
Zsako-fenomeen Slag met reflexhamer op bicepsspier, zorgt voor spiersamentrekking
Autolyse Barsten van bloedvaten
Vroegtijdige postmortale 1) Lijkvlekken (livores mortis)
veranderingen 2) Lijkstijfheid (rigor mortis)
3) Lijkafkoeling (algor mortis)
4) Uitdroging
5) Bloedveranderingen
6) Biochemische veranderingen
Hypostase Opstapeling van het bloed in de aders en de haarvaten - lijkvlekken
Vibices Lijkvlekken kunnen gepaard gaan met bloedophopingen wnnr er een
grote interne druk is (donkerrode tot donker zwarte bloedingen van
enkele millimeters)
Regel van Nysten Postmortaal verloop van lijkstijfheid. Begint bovenaan het lichaam,
zakt stilaan. Rigor van craniaal naar caudaal. Gelaat, kaak, hals, armen,
benen
Temperatuurgradiënt Verschil tss lichaams- en omgevingstemperatuur
Vuistregel van Moritz PMI = 37°C – kerntemperatuur (RT) + 3 uur = aantal uur overleden
Regel van Knight Afkoelingsfase - vertragingsfase
Lijk warm en slap -> minder dan 3 uur overleden
Lijk warm en stijf -> tussen 3-8u overleden
Lijk koud en stijf -> tussen 8-36u overleden
Lijk koud en slap -> meer dan 36u overleden
Begrippenlijst
1.Basisbegrippen
Forensische pathologie Onderzoek van ongewoon overlijden
Thanatologie Betrekking op alles wat met de dood te maken heeft
Collocatie Gedwongen opname in de psychiatrie
Dood Wnnr ontbinding van start gaat en hersenstam niet meer
functioneert. Stervensfase stoppen en ontbindingsfase starten.
Hersendood = dood
Hersendood - geen respons
- geen bewegingen of ademhalingen
- geen reflexaen
Schijndood (vita reducta) Toestand van diep coma waar pols, ademhaling en prikkelbaarheid
niet kunnen worden gedetecteerd. Lijken dood, maar zijn schijndood
- hoe dit vermijden -> regen van Barhmann
Regel van Bahrmann A: alcohol, aceton (diabetische coma), anoxie (zuurstofgebrek),
A5-E2-I2-O2-U1 anemie (bloedarmoede), afkoeling
E: epilepsie, elektrocutie
I: injury (schedel/hersentrauma), intoxicatie
O: opiaten (heroïne, morfine), onderkoeling
U: uremie (nierfalen)
Overlijdensattest Dood registreren, invullen van model III C : kan enkel door arts
Doodsoorzaak De aandoening of de uitwendige gebeurtenis die aanleiding heeft
gegeven tot het overlijden.
- onmiddellijke doodsoorzaak. Bv. verstikkingsdood
- oorspronkelijke doodsoorzaak. Bv. doorboren van ruggenmerg
Doodsmechanisme Fysiologische veranderingen of biochemische storingen,
voortgebracht door doodsoorzaak. Bv. hartritmestoornis
2. Plotse dood
Dood Ogenblik waarop hersenstam op een onomkeerbare wijze wordt
uitgeschakeld.
Iatrogene overlijdens Overlijdens ten gevolge van het tussenkomen van een medische actie.
Isotopen onderzoek Kijken waar je leeft op basis van de ingeademde lucht, eten..
herkomst zo bepalen.
DVI Disaster Victim Identification = slachtofferidentificatiedienst van de
federale politie.
Vroege postmortale Lijkvlekken, lijkstijfheid, lijkafkoeling (temperatuursmethode)
periode (3 dagen)
Late postmortale periode Groene buikvlek, uittrekbaarheid haren en nagels, entomologie (=
studie van insecten)
Koekendoostest Als men op een lijk klopt, kan men horen of er eventuele fracturen
zijn.
Sudden adult death 70-85% door hart- en bloedvaten -> kransslagaders (coronaire
syndrome (plotse dood) arteries), hartspier, kleplijden en aneurysma’s
- ventrikelfibrillatie (geen pompfunctie meer, hart gaat 200-300 keer
per minuut, geen zuurstof naar hersenen)
- artherosclerose (verkalking vd bloedvaten)
, Gerechtelijke geneeskunde 2020-2021
- hypertentiële aandoeningen (hoge bloeddruk)
- kleplijden en aneurysma’s
10% Niet cardio-vasculaire oorzaak
- hersenbloeding
- zadelembool of longembool
- astma
5% niet aanwijsbare oorzaak = negatieve autopsie
- intoxicatie
- metabole stoornis
- hyperacute hartaanval
- SUDEP
- sporenarme doding
Bolusdood Vorm van reflexdood bij het zich verslikken
Coronaire stenose Vernauwing kransslagaders => zuurstoftekort => dood
Commotio cordis Slag op het hart en daardoor in ventrikelfibrillatie gaan
Harttamponade Vochtophoping in het hartzakje -> belemmering pompfunctie hart
Wiegendood: Tripple Risk Gevolg van elementen/afwijkingen kind, omgeving en externe
Model factoren.
3. Postmortale veranderingen
Supravitale fase Tss somatische dood en ontbinding. Nog activiteit op cellulaire niveau,
maar er komt geen extra zuurstof/energie meer bij. Individuele cellen
hebben op dit moment nog energie.
Gemeten adhv (onderstaande aanwezig dan overlijden recent):
- mechanische prikkelbaarheid vd spieren (Zsako-fenomeen),
- postmortale pupilreacties (mioticum, mydriaticum)
- elektrische prikkelbaarheid vd spieren
Zsako-fenomeen Slag met reflexhamer op bicepsspier, zorgt voor spiersamentrekking
Autolyse Barsten van bloedvaten
Vroegtijdige postmortale 1) Lijkvlekken (livores mortis)
veranderingen 2) Lijkstijfheid (rigor mortis)
3) Lijkafkoeling (algor mortis)
4) Uitdroging
5) Bloedveranderingen
6) Biochemische veranderingen
Hypostase Opstapeling van het bloed in de aders en de haarvaten - lijkvlekken
Vibices Lijkvlekken kunnen gepaard gaan met bloedophopingen wnnr er een
grote interne druk is (donkerrode tot donker zwarte bloedingen van
enkele millimeters)
Regel van Nysten Postmortaal verloop van lijkstijfheid. Begint bovenaan het lichaam,
zakt stilaan. Rigor van craniaal naar caudaal. Gelaat, kaak, hals, armen,
benen
Temperatuurgradiënt Verschil tss lichaams- en omgevingstemperatuur
Vuistregel van Moritz PMI = 37°C – kerntemperatuur (RT) + 3 uur = aantal uur overleden
Regel van Knight Afkoelingsfase - vertragingsfase
Lijk warm en slap -> minder dan 3 uur overleden
Lijk warm en stijf -> tussen 3-8u overleden
Lijk koud en stijf -> tussen 8-36u overleden
Lijk koud en slap -> meer dan 36u overleden
