Seksuele levenscycli en meiose
basisbegrippen
Erfelijkheid = het doorgeven van kenmerken van de ene generatie naar de volgende
Kinderen erven geen fysische eigenschappen rechtstreeks, maar genen
Variatie = verschillen tussen:
o ouders en kinderen
o broers en zussen
Deze variatie is genetisch bepaald en cruciaal voor evolutie
Genetica = wetenschap die erfelijkheid en variatie bestudeert
Genen zijn:
o erfelijke eenheden
o segmenten van DNA
Elk gen ligt op een specifieke plaats op een chromosoom: het locus
Chromosomen:
o DNA is verpakt in chromosomen
In menselijke somatische cellen:
o alle lichaamscellen behalve de gameten en hun voorlopercellen (precursors)
o 46 chromosomen
o georganiseerd in 23 paren
Aseksuele vs seksuele voortplanting
Kenmerk Aseksueel Seksueel
Aantal ouders 1 2
Type celdeling Mitose Meiose + bevruchting
Genetische variatie Nee Ja
Nakomelingen Identiek Uniek
Aseksuele voortplanting
, Kenmerken:
Slechts één ouder
Geen versmelting van gameten
Gebeurt via mitose
Nakomelingen zijn genetisch identiek
Kloon = genetisch identieke individuen van dezelfde ouder
Voorbeelden:
Hydra (knopvorming) (dia 9)
Sequoiabomen (vegetatieve voortplanting): Alle sequoiabomen zijn op 1 plek klonen,
gevormd door vegetatieve voortplanting van de boom (eerst stompje) in het midden=> Ze
zijn genetisch identiek aan elkaar
Seksuele voortplanting (afwisseling bevruchting en meiose)
Kenmerken: Type cel Chromosomen# Benaming
Twee ouders Somatische cel 2n = 46 Diploïd
Versmelting van gameten (zaadcel + eicel) Gameet n = 23 Haploïd
Nakomelingen hebben een unieke genencombinatie
van zygote tot het moment dat een individu zelf nakomelingen heeft geproduceerd
Chromosomensets bij de mens
karyotype is geordende voorstellingen chromosomenparen
o homoloog paar hebben dezelfde lengte en vorm + dragen genen die dezelfde
erfelijke eigenschappen bepalen
o karyogram of chromosomenkaart
Homologe chromosomen
Chromosomen in een paar:
o één van moeder (materneel)
o één van vader (paterneel)
Zelfde genen, mogelijk andere allelen
Autosomen en geslachtschromosomen
22 paren autosomen
1 paar geslachtschromosomen
o Vrouw: XX
basisbegrippen
Erfelijkheid = het doorgeven van kenmerken van de ene generatie naar de volgende
Kinderen erven geen fysische eigenschappen rechtstreeks, maar genen
Variatie = verschillen tussen:
o ouders en kinderen
o broers en zussen
Deze variatie is genetisch bepaald en cruciaal voor evolutie
Genetica = wetenschap die erfelijkheid en variatie bestudeert
Genen zijn:
o erfelijke eenheden
o segmenten van DNA
Elk gen ligt op een specifieke plaats op een chromosoom: het locus
Chromosomen:
o DNA is verpakt in chromosomen
In menselijke somatische cellen:
o alle lichaamscellen behalve de gameten en hun voorlopercellen (precursors)
o 46 chromosomen
o georganiseerd in 23 paren
Aseksuele vs seksuele voortplanting
Kenmerk Aseksueel Seksueel
Aantal ouders 1 2
Type celdeling Mitose Meiose + bevruchting
Genetische variatie Nee Ja
Nakomelingen Identiek Uniek
Aseksuele voortplanting
, Kenmerken:
Slechts één ouder
Geen versmelting van gameten
Gebeurt via mitose
Nakomelingen zijn genetisch identiek
Kloon = genetisch identieke individuen van dezelfde ouder
Voorbeelden:
Hydra (knopvorming) (dia 9)
Sequoiabomen (vegetatieve voortplanting): Alle sequoiabomen zijn op 1 plek klonen,
gevormd door vegetatieve voortplanting van de boom (eerst stompje) in het midden=> Ze
zijn genetisch identiek aan elkaar
Seksuele voortplanting (afwisseling bevruchting en meiose)
Kenmerken: Type cel Chromosomen# Benaming
Twee ouders Somatische cel 2n = 46 Diploïd
Versmelting van gameten (zaadcel + eicel) Gameet n = 23 Haploïd
Nakomelingen hebben een unieke genencombinatie
van zygote tot het moment dat een individu zelf nakomelingen heeft geproduceerd
Chromosomensets bij de mens
karyotype is geordende voorstellingen chromosomenparen
o homoloog paar hebben dezelfde lengte en vorm + dragen genen die dezelfde
erfelijke eigenschappen bepalen
o karyogram of chromosomenkaart
Homologe chromosomen
Chromosomen in een paar:
o één van moeder (materneel)
o één van vader (paterneel)
Zelfde genen, mogelijk andere allelen
Autosomen en geslachtschromosomen
22 paren autosomen
1 paar geslachtschromosomen
o Vrouw: XX
