Samenvatting Bacteriologie H9-H12 Emanuel Andre - Microbiologie & infectieziekten

Hoofdstuk 9: Respiratoire
infecties:
1. Algemeen respiratoire systeem en immuunrespons:
- Anatomische onderverdeling:
o Upper respiratory tract:
 Nasofarynx
 Farynx
 Larynx
 Middenoor
o Lower respiratory tract:
 Hoofdbronchus
 Longen

- MALT: immuunsysteem orofarynx:
o Normaal:
 Bij elke ademhaling  blootstelling aan microben uit
omgeving
 Microbioom lucht verschillend afh omgeving
 Bv. in crèche vooral s. pneumonia
 Kwaliteit lucht belangrijk voor gezondheid
o Kwaliteit continu veranderen afh
interacties
 Bv. gesloten klaslokaal  einde les:
vele hogere CO2, accumulatie
pathogenen, …
o MALT: immuunsysteem:
 Lymfoide cirkel (tonsillen) achteraan in keel
 Functie: immuunrespons bij blootstelling aan
pathogeen
o Andere:
 Cillia neus  pathogenen opvangen
 Respiratoire slijmvlies ophoesten
 …

2. Ziektes in de mond gerelateerd met dysbiosis
- Dysbiosis = verstoring evenwicht normale microbioom
o Bv. verandering in dieet, anatomie of immuniteit
- Dentale cariës: ‘gaatjes’:
o Microbioom mondholte;
 Diverste microbiële gemeenschap lichaam (>700)

, Bact geassocieerd met gezonde orale microbiota:
 Streptococcus sanguinis
 Streptococcus mitis Productie minder zuur
 Streptococcus gordonii bijdragen aan pH
buffering
 Tandplaques: biofilm op tandoppervlak:
 Bact ingebed in extracell matrix van
polysachariden
 Functies:
o Behouden microbiële stabiliteit
o Verhinderen kolonisatie door pathogene
soorten
o Dentale cariës:
 Evenwicht tussen: demineralisatie & remineralisatie
verstoord
 Kolonisatie bact op tandopp die suiker
fermenteren
o Consumptie veel voedingssuiker 
productie melkzuur + andere organische
zuren
 Gevolg: daling pH in tandplaque
 pH < 5,5 = demineraliseren
hydroxyapatiet in tandglazuur
 aanhoudende lage pH 
caviteiten
 Streptococcus mutans sterk geassocieerd met cariës:
 Efficiënt fermentatie suikers
 Productie grote hoeveelheden zuur
 Tolerantie voor lage pH
 Synthese kleverige glucanen die biofilm
stabiliseren

- Gingivitis en Parodontitis:
o Chronische ontsteking tandvlees & ondersteunende
structuren tanden
o Ontwikkeling in 2 stadia:
 VROEGE STADIA: GINGIVITIS:
 Omkeerbaar
 Oorzaak: accumulatie tandplaque langs
tandvleesrand
 Aanwezigheid biofilm  stimuleren
immuunrespons
o Neutrofielen, macrofagen, lymfocyten
rekruteren

,  Klinisch ontstekingsreactie:
o Roodheid
o Zwelling
o Bloeding tandvlees
 LATERE STADIA: PARODONTITIS:
 Uitbreiding naar diepere weefsels rond rand
o Destructie paradontaal ligament
o Resorptie alveolaire bot
o Vorming parodontale pockets
 Anaerobe omgevingen 
proliferatie specifieke bact
 Stimuleren fase door pro-inflammatoire
cytokines

*Paradontitis: dieper gelegen infecties: geassocieerd met CV risico’s &
vroeggeboorte

- Spruw (‘orale thrush candidiasis’):
o Schimmelinfectie in mond: Candida albicans
 Baby’s
 Volwassenen met verstoorde immuunsysteem
(overgroei)
o Symptomen:
 Kinderen veel wenen uit pijn
 Minder eten
 Eventueel infectie afzakken naar fagus
 Witte niet wegveerbare plekjes op tong, wangen,
gehemelte

3. Infecties van bovenste deel respiratoire luchtwegen
systeem:
- Rhinitis (verkoudheid):
o Gewone verkoudheid
o Oorzaak: meestal virale virussen bv. rhinovirussen
 Bact zelden primaire oorzaak  mogelijks wel 2nd
complicaties
o Gevolgen:
 Ontsteking neusslijmvlies
 Verhoogde mucusproductie
 Zwelling mucosa

- Faryngitis en tonsillitis:
o Faryngitis: ontsteking keel:

,  Viraal:
 Diffusie ontsteking van bovenste luchtwegen
 Bacterieel: streptococcus pyogenes
 Meer gelokaliseerde acute infectie van tonsillen &
farynx
o Symptomen:
 Ontstoken keel Symptomen +/- gelijk tussen
 Pijn bij slikken viraal & bacterieel
 Koorts (vaak >38°C)
onderscheid: bact: heel
 Hoofdpijn
plots
 Misselijkheid/ buikpijn  vooral bij kinderen
o Klinische onderzoek pt s. pyogenes:
 Gezwollen, rode tonsillen  lichte asymmetrie
 Uvula (lel vanachter in keel) sterk gezwollen
 Asymmetrisch  meestal niet aan beiden kanten
gezwollen
 Witte/geelachtige exsudaten op tonsillen
 Petechiën (rode puntjes) op zachte gehemelte
 Pijnlijke cervicale lymfeklieren




*Ontbreken van hoest: verhoogt kans op (bacteriële) streptokokkeninfectie

*Veel asymptotische dragers van s. pyogenes: pos testen (swap tonsillen
+ microscoop) zonder klinische uitingen

o Complicaties:
o Tegenwoordig relatief weinig voorkomen (gebieden goede
zorg + AB)
o Sommige complicaties ernstig/levensbedreigend:
 Suppuratieve (lokale) complicaties: