Samenvatting GT-G-OK-KT Kennistoets Kwartiel 8 OA | T.53389 | M2 basisprincipes operatieve zorg | Operatieassistent | Saxion

POV
KENNISTOETS
DT.53389
GT-G-OK-KT

Operatieassistent

Kwartiel 8




1

,LIGGINGEN EN HOUDINGEN
DE OPERATIETAFEL

De operatietafel vervangt tijdelijk het ziekenhuisbed en moet daarom zowel comfortabel
als veilig zijn voor de patiënt. De tafel moet verstelbaar zijn in hoogte, kanteling en
verschillende segmenten, zoals hoofd-, romp- en beendeel. Deze segmenten worden
bevestigd op de appendagerail.

Een operatietafel is smaller dan een normaal ziekenhuisbed (ongeveer 60 cm breed, 2 m
lang) zodat het operatieteam goed toegang heeft tot de patiënt. De tafel heeft meestal
geen vaste hoofd- of voetenplank, waardoor verschillende accessoires en steunen
gebruikt kunnen worden afhankelijk van de operatie.

Belangrijke kenmerken:

 Röntgen doorlaatbaar tafelblad
 Gemakkelijk te reinigen
 Verrijdbaar bij transport of calamiteiten
 Mogelijkheid tot bevestigen van hulpstukken en steunen

Het matras bestaat uit verschillende segmenten en moet zorgen voor een goede
drukverdeling (moulding) om drukplekken te voorkomen. Tegelijk mag het matras niet te
zacht zijn, zodat de patiënt stabiel blijft liggen.

LIGGINGEN EN HOUDINGEN

Het doel van positioneren is:

 Optimale toegang tot het operatiegebied
 Goede bereikbaarheid voor de anesthesioloog
 Behoud van goede ademhaling en circulatie
 Voorkomen van complicaties

De keuze van de houding hangt af van de soort operatie en is vaak een compromis
tussen chirurg en anesthesioloog.

De drie hoofdliggingen zijn:

 Rugligging
 Buikligging
 Zijligging

Daarnaast bestaan speciale houdingen zoals:

 Steensnedeligging
 Fowler-positie
 Beach chair
 Trendelenburg
 Anti-Trendelenburg
 Salaamhouding

2

,Tijdens elke positionering staat patiëntveiligheid centraal. Omdat de patiënt onder
anesthesie geen pijn voelt, is het risico op letsel groter.

7.2.1 Rugligging

De rugligging is de meest gebruikte houding op de operatiekamer.

Toepassingen

 Buikoperaties
 Borstoperaties
 Hoofd-halschirurgie
 Gynaecologie
 Urologie
 Operaties aan ledematen

Variaties


Platte rugligging




Steensnedeligging




Fowler-positie




Belangrijke aandachtspunten

 Armen goed ondersteunen
 Benen niet kruisen
 Geen overstrekking van gewrichten
3

,  Drukpunten beschermen

Mogelijke complicaties

 Drukplekken
 Stuwing; ophoping van vocht of bloed door afknelling van een lichaamsdeel
 Trombose; ontstaan van een bloedpropje (stolsel) in een bloedvat
 Zenuwbeschadiging


Medische term Betekenis Mogelijke klachten

Laesie Beschadiging of letsel Afhankelijk van de plaats
van de beschadiging

Nervus ulnaris Ellepijpzenuw (loopt lang Tinteling, gevoelsverlies of
de binnenkant van de krachtsverlies in pink of
elleboog naar de hand) ringvinger

Nervus brachialis Armzenuw Gevoelsstoornissen, pijn of
krachtsverlies in de arm

Plexus brachialis Zenuwnetwerk in hals en Pijn, tintelingen,
schouder dat de arm gevoelsverlies,
aanstuurt krachtsverlies of
verlamming van (een deel
van) de arm

Bij gebruik van beensteunen is extra aandacht nodig voor de knie- en kuitzenuwen.

7.2.2 Buikligging

Bij buikligging wordt de patiënt eerst onder narcose gebracht in rugligging. Daarna draait
het operatieteam de patiënt gecontroleerd naar buikligging onder leiding van de
anesthesioloog.

Toepassingen

 Rugoperaties
 Herniaoperaties
 Orthopedische chirurgie
 Rectumoperaties

Belangrijke aandachtspunten

 Bescherming van tube en beademing
 Bescherming van ogen, genitaliën en borsten
 Kussens onder thorax, bekken en voeten
 Goede teamcoördinatie tijdens draaien

Mogelijke complicaties

 Beschadiging van de luchtweg
 Gewrichtsschade
 Drukplekken
 Zenuwbeschadiging
 Spitsvoeten

4