BANK EN BEURS
H1: MIJLPALEN IN DE GESCHIEDENIS
Betaalverkeer: ruilhandel goederenmunt munten bepalen van wisselkoersen
bankbiljetten (boekdrukkunst) elektronisch betaalverkeer
- Boekdrukkunst= muntjes werden te zwaar en verslijten waardoor ze werden
vervangen door briefjes
Intermediatiefunctie: bank als tussenpersoon tussen wie geld teveel heeft en wie geld
nodig heeft
Beurshandel: verhandelen van schuldbekentenissen (wisselbrief), aandelen
- Wisselbrief= obligatie een schuldbekentenis
o Een formele schriftelijke opdracht waarbij een schuldeiser een schuldenaar dwingt
een specifiek geldbedrag op een bepaalde datum te betalen aan een
begunstigde.
o Het was de start van de ‘handel in papier’ of ‘effectenhandel’.
TOEKOMST
Crypto ↔ geld op de rekening
- Bij crypto zit er geen overheid in (geen NB of CB); bij de munt op je rekening wel
- Crypto is veel trager dan gewoon overschrijven naar elkaar
- Waarde van crypto is volatiel (fluctueert): het gaat enkel over vraag en aanbod
- Bij de munt op je rekening kan de CB nog veel beïnvloeden aan de hand van rente
1
,H2: DE BANK BINNEN HET FINANCIËLE LANDSCHAP
1. BASISACTIVITEITEN
Een kredietinstelling= Belgische of buitenlandse onderneming, waarvan de
werkzaamheden bestaan in het van het publiek in ontvangst nemen van gelddeposito’s
(zichtrekeningen, spaarrekeningen, termijnrekeningen, …) of van andere terugbetaalbare
gelden (kasbons, …) en het verlenen van kredieten voor eigen rekening.
- = banken en spaarbanken
- Sparen en zorgen dat geld bij de krediet geraakt
- Deposito’s= zichtrekeningen, spaarrekeningen, termijnrekeningen en kasbons
Traditioneel vervult het bankwezen in een economie drie kernfuncties:
1. Intermediatiefunctie
De banken zorgen ervoor dat bv. de spaargelden van de gezinnen terechtkomen bij
gezinnen die een lening willen afsluiten.
De bank draagt een debiteurenrisico=het risico dat de ontlener van het geleende geld
niet kan terugbetalen. Dus, als een kredietnemer zijn krediet niet kan terugbetalen, dan
gaat dit af van de winst van de bank. De spaarder wordt hier niet op aangesproken.
Banken vervullen ook de rol van geldschepper. Zij weten uit ervaring dat niet alle klanten
hun geld tegelijkertijd komen opvragen. Daardoor kunnen zij een groot deel van de
deposito’s die zij van de klanten ontvangen weer verder uitlenen. Zo komt er meer geld in
omloop.
Daardoor loopt de bank een liquiditeitsrisico. Elke bank moet altijd in staat zijn de
ingezamelde deposito’s terug te betalen en wordt daarop gecontroleerd door de CB. Zij
moet ervoor zorgen dat zij niet voor plotse tekorten komt te staan, zodat ze zelf dan
elders geld moet lenen.
Ondanks de intermediatiefunctie van het bankwezen ontwikkelde zich enkele decennia
geleden een tendens van disintermediatie. Crowdfunding is een vorm van
disintermediatie waarbij een belegger rechtstreeks geld kan lenen aan een debiteur, die
daarmee nieuwe projecten kan opstarten.
2. Transformatiefunctie
De bank helpt haar cliënten bij het overbruggen van tijd (LT &KT) en ruimte (landen) en
neemt daarbij een aantal risico’ van de cliënten over.
Bv. de rol van tussenpersoon die een bank speelt tussen een gezin dat geld voor een
korte termijn wil opzijzetten en een gezin dat een langetermijnlening nodig heeft om een
woonhuis te kunnen bouwen= termijn- of looptijdtransformatie.
Daardoor zijn financiële instellingen blootgesteld aan een renterisico. Ze kunnen de
rentevoet die ze vragen aan de ontlener niet telkens aanpassen wanneer de rentevoet op
de markt wijzigt.
- Rente op LT ligt meestal vast en rente op zicht- en spaargelden kan elke dag
veranderen.
- Probleem als rente op KT > rente op LT= inverse rentecurve (zie rentecurve)
2
,- In 'normale' omstandigheden is de rente op lange looptijden (bv voor
woningkredieten) hoger dan de rente op korte looptijden (bv op zichtrekeningen en
spaarboekjes)=normale rentecurve
- In normale omstandigheden maakt de bank winst door dit verschil (= de rentemarge)
- Maar: soms is het omgekeerd en is de rente op Korte Termijn hoger dan op lange
termijn: banken maken grote verliezen!!
Ook kunnen banken veel kleine bedragen verzamelen en die transformeren in grote
bedragen= schaal- of omvangtransformatie.
De banken kunnen een wisselrisico lopen als ze geldbedragen die BE in euro gestort
worden, gaan gebruiken om kredieten in een andere munt toe te kennen. Het wisselrisico
is dan het risico van waardeveranderingen van munten door een gewijzigde wisselkoers.
Balans van de bank
Bank haalt het meeste van zijn geld uit spaarrekeningen en zichtrekeningen
goedkoopste
3. Activeren van betaalverkeer
Het binnenlandse betaalverkeer verloopt voor een belangrijk deel via girale en
elektronische kanalen (vroeger cash – manueel), die de financiële instellingen
organiseren. Door de oprichting van de eurozone en de toenemende stijging van de
internationale handelstransacties nemen internationale geldtransacties nog toe. Door dit
internationale betaalverkeer kan er een wisselrisico ontstaan (banken aanvaarden held in
verschillende munten)
3
, 4
H1: MIJLPALEN IN DE GESCHIEDENIS
Betaalverkeer: ruilhandel goederenmunt munten bepalen van wisselkoersen
bankbiljetten (boekdrukkunst) elektronisch betaalverkeer
- Boekdrukkunst= muntjes werden te zwaar en verslijten waardoor ze werden
vervangen door briefjes
Intermediatiefunctie: bank als tussenpersoon tussen wie geld teveel heeft en wie geld
nodig heeft
Beurshandel: verhandelen van schuldbekentenissen (wisselbrief), aandelen
- Wisselbrief= obligatie een schuldbekentenis
o Een formele schriftelijke opdracht waarbij een schuldeiser een schuldenaar dwingt
een specifiek geldbedrag op een bepaalde datum te betalen aan een
begunstigde.
o Het was de start van de ‘handel in papier’ of ‘effectenhandel’.
TOEKOMST
Crypto ↔ geld op de rekening
- Bij crypto zit er geen overheid in (geen NB of CB); bij de munt op je rekening wel
- Crypto is veel trager dan gewoon overschrijven naar elkaar
- Waarde van crypto is volatiel (fluctueert): het gaat enkel over vraag en aanbod
- Bij de munt op je rekening kan de CB nog veel beïnvloeden aan de hand van rente
1
,H2: DE BANK BINNEN HET FINANCIËLE LANDSCHAP
1. BASISACTIVITEITEN
Een kredietinstelling= Belgische of buitenlandse onderneming, waarvan de
werkzaamheden bestaan in het van het publiek in ontvangst nemen van gelddeposito’s
(zichtrekeningen, spaarrekeningen, termijnrekeningen, …) of van andere terugbetaalbare
gelden (kasbons, …) en het verlenen van kredieten voor eigen rekening.
- = banken en spaarbanken
- Sparen en zorgen dat geld bij de krediet geraakt
- Deposito’s= zichtrekeningen, spaarrekeningen, termijnrekeningen en kasbons
Traditioneel vervult het bankwezen in een economie drie kernfuncties:
1. Intermediatiefunctie
De banken zorgen ervoor dat bv. de spaargelden van de gezinnen terechtkomen bij
gezinnen die een lening willen afsluiten.
De bank draagt een debiteurenrisico=het risico dat de ontlener van het geleende geld
niet kan terugbetalen. Dus, als een kredietnemer zijn krediet niet kan terugbetalen, dan
gaat dit af van de winst van de bank. De spaarder wordt hier niet op aangesproken.
Banken vervullen ook de rol van geldschepper. Zij weten uit ervaring dat niet alle klanten
hun geld tegelijkertijd komen opvragen. Daardoor kunnen zij een groot deel van de
deposito’s die zij van de klanten ontvangen weer verder uitlenen. Zo komt er meer geld in
omloop.
Daardoor loopt de bank een liquiditeitsrisico. Elke bank moet altijd in staat zijn de
ingezamelde deposito’s terug te betalen en wordt daarop gecontroleerd door de CB. Zij
moet ervoor zorgen dat zij niet voor plotse tekorten komt te staan, zodat ze zelf dan
elders geld moet lenen.
Ondanks de intermediatiefunctie van het bankwezen ontwikkelde zich enkele decennia
geleden een tendens van disintermediatie. Crowdfunding is een vorm van
disintermediatie waarbij een belegger rechtstreeks geld kan lenen aan een debiteur, die
daarmee nieuwe projecten kan opstarten.
2. Transformatiefunctie
De bank helpt haar cliënten bij het overbruggen van tijd (LT &KT) en ruimte (landen) en
neemt daarbij een aantal risico’ van de cliënten over.
Bv. de rol van tussenpersoon die een bank speelt tussen een gezin dat geld voor een
korte termijn wil opzijzetten en een gezin dat een langetermijnlening nodig heeft om een
woonhuis te kunnen bouwen= termijn- of looptijdtransformatie.
Daardoor zijn financiële instellingen blootgesteld aan een renterisico. Ze kunnen de
rentevoet die ze vragen aan de ontlener niet telkens aanpassen wanneer de rentevoet op
de markt wijzigt.
- Rente op LT ligt meestal vast en rente op zicht- en spaargelden kan elke dag
veranderen.
- Probleem als rente op KT > rente op LT= inverse rentecurve (zie rentecurve)
2
,- In 'normale' omstandigheden is de rente op lange looptijden (bv voor
woningkredieten) hoger dan de rente op korte looptijden (bv op zichtrekeningen en
spaarboekjes)=normale rentecurve
- In normale omstandigheden maakt de bank winst door dit verschil (= de rentemarge)
- Maar: soms is het omgekeerd en is de rente op Korte Termijn hoger dan op lange
termijn: banken maken grote verliezen!!
Ook kunnen banken veel kleine bedragen verzamelen en die transformeren in grote
bedragen= schaal- of omvangtransformatie.
De banken kunnen een wisselrisico lopen als ze geldbedragen die BE in euro gestort
worden, gaan gebruiken om kredieten in een andere munt toe te kennen. Het wisselrisico
is dan het risico van waardeveranderingen van munten door een gewijzigde wisselkoers.
Balans van de bank
Bank haalt het meeste van zijn geld uit spaarrekeningen en zichtrekeningen
goedkoopste
3. Activeren van betaalverkeer
Het binnenlandse betaalverkeer verloopt voor een belangrijk deel via girale en
elektronische kanalen (vroeger cash – manueel), die de financiële instellingen
organiseren. Door de oprichting van de eurozone en de toenemende stijging van de
internationale handelstransacties nemen internationale geldtransacties nog toe. Door dit
internationale betaalverkeer kan er een wisselrisico ontstaan (banken aanvaarden held in
verschillende munten)
3
, 4
