JURIDISCHE VORMING VOOR ONDERNEMERS
• Schri(elijk examen (100%)
o Open vragen
o Casussen
o Meerkeuze zonder giscorrec@e
o Invuloefening: tekst waar woorden moeten ingevuld worden
• Wetgevingsmap meenemen (map met ar@kelen) à Niet op schrijven, wel markeren en onderlijnen
• Laatste les = examen vorig jaar hermaken
1
,DEEL 1: ECONOMISCH RECHT
FUNDAMENTELE ELEMENTEN VAN HET ECONOMISCH RECHT
1. INLEIDING
WAT IS ECONOMISCH RECHT?
Economisch recht = Alle rechtsregels die in het economisch leven moeten worden nageleefd om handel te drijven
• Consumenten, par@culieren (B2C – Business to consumer)
• Ondernemingen, professionelen (B2B – Business to business)
à In welke situa@e/ rela@e bevind ik mij?
Het economisch recht kan opgedeeld worden in:
1. Het ondernemingsrecht
Geheel van rechtsregels over oprich@ng, organisa@e, werking en stopze\ng van de onderneming
à Alles wat te maken hee( met het bestaan van een onderneming
2. Marktrecht
Rechtsregels die door ondernemingen moeten gerespecteerd worden bij het verdelen en aanbieden van
goederen of diensten op de markt, bijvoorbeeld:
o Eerlijke mededinging: (on)eerlijke concurren@e, geen misleidende reclame
o Marktprak@jken: regels over hoe ondernemingen reclame maken, kor@ng geven en verkopen
o Consumentenkrediet: kredieten die een onderneming verstrekt aan een consument voor
aankoop van bv. wasmachine à A]etaling aan de onderneming, niet aan de bank.
Je koopt dus iets en de onderneming biedt hiervoor een lening aan als je krap bij kas zit.
ARTIKEL I.1 WER (WETBOEK ECONOMISCH RECHT)
Een onderneming is:
• Iedere natuurlijke persoon die zelfstandig een beroepsac@viteit uitoefent
• Iedere rechtspersoon
• Iedere andere organisa@e zonder rechtspersoonlijkheid (maatschap)
Controleren of iemand een btw-nummer hee( + jaarrekeningen à KBO (Kruispuntbank der Ondernemingen)
WIE IS EEN ONDERNEMING?
1. Natuurlijke personen die zelfstandig een beroepsacKviteit uitoefenen à Eenmanszaak
Een natuurlijke persoon is een onderneming wanneer zij: (2 criteria)
a. Zelfstandig is (≠ dienstverband, je mag niet onder het gezag van iemand anders werken)
Geen gezagsverhouding, persoon organiseert zijn werk en draagt economisch risico
b. Een beroepsacKviteit uitoefent (op duurzame wijze)
Ac@viteit is niet occasioneel, maar regelma@g en met een duidelijk economisch doel
2
, à Inschrijven in de KBO = creëert vermoeden hoedanigheid “onderneming”
2. Iedere rechtspersoon
Elke rechtspersoon is een onderneming. Een rechtspersoon is een juridisch zelfstandige en@teit die
afgescheiden is vd personen die haar oprichten
Defini@e “rechtspersoon” – 4 elementen:
a. Afscheiden vermogen: vermogen is gescheiden van privévermogen vd oprichters
b. Rechtssubject: moet beroep doen op een fysiek persoon om handeling te stellen, er moeten
bestuurders zijn (rechten en verplich@ngen verwerven/ dragen/ uitoefenen)
c. Bepaald doel verwezenlijken (winstdoel/ sociaal doel)
d. Eigen aansprakelijkheid: rechtspersoon is aansprakelijk voor schulden, een natuurlijk persoon
kan niet aansprakelijk gesteld worden (privévermogen kan niet afgenomen worden)
Voorbeelden rechtspersonen:
• Vennootschappen: VOF, CommV, BV, CV, NV à Economisch en winstgericht doel
• VZW (= Vereniging zonder winstoogmerk) à Belangeloos doel, geen winstuitkering aan leden
• S@ch@ngen à worden opgericht om een bepaald belangeloos/ sociaal doel te realiseren
3. Iedere andere organisaKe zonder rechtspersoonlijkheid
Ieder samenwerkingsverband dat geen aparte juridische persoonlijkheid hee(, maar wel deelneemt in het
economisch verkeer.
a. Maatschap
= Onderneming waarbij personen samenwerken om gemeenschappelijk doel te realiseren,
zonder dat er een aparte rechtspersoon wordt opgericht, het vraagt weinig publiciteit DUS
geen inschrijving in KBO nodig
• Geen afgescheiden vermogen (geen bescherming), geen rechtspersoonlijkheid
• Vennoten brengen geld, arbeid of goederen in (persoonlijk + onbeperkt
aansprakelijk)
b. Buitenlandse organisaKes: centrum van de voornaamste belangen in België
= Valt onder Belgisch ondernemingsrecht indien belangrijkste ac@viteiten in België
plaatsvinden.
Opgelet: Niet alle organisaKes zonder rechtspersoonlijkheid zijn per definiKe ondernemingen
Er geldt geen vermoeden dat een organisa@e zonder rechtspersoonlijkheid een onderneming is
- Organisa@e zonder rechtspersoonlijkheid als onderneming kwalificeren
à Aantonen dat er uitkeringen zijn of dat er een uitkeringsoogmerk is
- De organisa@es zonder rechtspersoonlijkheid die geen uitkeringsoogmerk (doel om winst te maken)
hebben of geen feitelijke uitkeringen (effec@eve verdeling van winst) doen zijn geen “ondernemingen”
Er geldt geen vermoeden: je moet zelf gaan aantonen dat jouw onderneming geen rechtspersoonlijkheid hee(.
Bewijzen of je onderneming wel of geen winst maakt.
3
, Schijnzelfstandigheid = iemand hee( alle kenmerken van een zelfstandige, maar in realiteit is die persoon het niet.
Bv. Wanneer iemand anders bepaalt voor jou wanneer en hoeveel je werkt. (Bouwsector, schoonmaak, transport)
NACEBELCODE
= Gee( aan welke economische ac@viteit wordt uitgeoefend in België, uitgedrukt in een 5-cijferige code.
Indien deze code niet overeenkomt met de werkelijke ac@viteit, dan kan je bij betwis@ng over factuur deze niet
innen voor de rechtbank, ze zullen je niet helpen
• Indien je contracteert met een onderneming in faillissement
à Curator aanspreken + faillissement en schuldvordering indienen bij RegSol
RegSol = Online planorm waar je de insolven@e voor bedrijven of par@culieren kan ingeven.
1. InsolvenKe voor bedrijven à Behandeld door de ondernemingsrechtbank
• Faillissement
Indien de onderneming lange @jd haar betalingen staakt1 en ze geschokt is van krediet2 (anderen
hebben geen vertrouwen meer), moet de onderneming faillissement indienen bij RegSol.
De curator zal de ac@va verkopen en schuldeisers volgend rangorde betalen à Einde onderneming
• Gerechtelijke reorganisa@e
Indien de onderneming @jdelijke liquiditeitsproblemen hee(, maar nog levensvatbaar is. Je krijgt 6
maanden om tot rust te komen en de financiën te herstructureren. Men gaat samen met de
rechtbank een reorganisa@eplan opstellen zodat je op de ‘recovery’ komt.
Doel = de onderneming redden & beschermen tegen schuldeisers
2. InsolvenKe voor parKculieren à Behandeld door de arbeidsrechtbank
• Collec@eve schuldenregeling
Wetelijke procedure voor par@culieren met erns@ge schulden, de rechter stelt een
schuldbemiddelaar aan die je kosten beheert (a]etaling) en ervoor zorgt dat je een menswaardig
inkomen zal behouden.
WIE IS GEEN ONDERNEMING?
Onderstaande zijn geen ondernemingen:
a. De feitelijke vereniging
= Groep mensen zonder juridische structuur (chiro, scouts)
b. Publiekrechtelijke rechtspersonen
= Alles wat de staat betre(, federale staat, gewesten, gemeentes, gemeenschappen
WAT IS EEN VENNOOTSCHAP?
“Een vennootschap wordt opgericht bij een rechtshandeling door één of meer personen (= vennoten), die een
inbreng doen. Zij hee( een vermogen en stelt zich de uitoefening van één of meer welbepaalde ac@viteiten tot
voorwerp. Een van haar doelen is aan haar vennoten een rechtstreeks of onrechtstreeks vermogensvoordeel uit
te keren of te bezorgen.” (art. 1:1 WVV – Wetboek van vennootschappen en verenigingen)
4
• Schri(elijk examen (100%)
o Open vragen
o Casussen
o Meerkeuze zonder giscorrec@e
o Invuloefening: tekst waar woorden moeten ingevuld worden
• Wetgevingsmap meenemen (map met ar@kelen) à Niet op schrijven, wel markeren en onderlijnen
• Laatste les = examen vorig jaar hermaken
1
,DEEL 1: ECONOMISCH RECHT
FUNDAMENTELE ELEMENTEN VAN HET ECONOMISCH RECHT
1. INLEIDING
WAT IS ECONOMISCH RECHT?
Economisch recht = Alle rechtsregels die in het economisch leven moeten worden nageleefd om handel te drijven
• Consumenten, par@culieren (B2C – Business to consumer)
• Ondernemingen, professionelen (B2B – Business to business)
à In welke situa@e/ rela@e bevind ik mij?
Het economisch recht kan opgedeeld worden in:
1. Het ondernemingsrecht
Geheel van rechtsregels over oprich@ng, organisa@e, werking en stopze\ng van de onderneming
à Alles wat te maken hee( met het bestaan van een onderneming
2. Marktrecht
Rechtsregels die door ondernemingen moeten gerespecteerd worden bij het verdelen en aanbieden van
goederen of diensten op de markt, bijvoorbeeld:
o Eerlijke mededinging: (on)eerlijke concurren@e, geen misleidende reclame
o Marktprak@jken: regels over hoe ondernemingen reclame maken, kor@ng geven en verkopen
o Consumentenkrediet: kredieten die een onderneming verstrekt aan een consument voor
aankoop van bv. wasmachine à A]etaling aan de onderneming, niet aan de bank.
Je koopt dus iets en de onderneming biedt hiervoor een lening aan als je krap bij kas zit.
ARTIKEL I.1 WER (WETBOEK ECONOMISCH RECHT)
Een onderneming is:
• Iedere natuurlijke persoon die zelfstandig een beroepsac@viteit uitoefent
• Iedere rechtspersoon
• Iedere andere organisa@e zonder rechtspersoonlijkheid (maatschap)
Controleren of iemand een btw-nummer hee( + jaarrekeningen à KBO (Kruispuntbank der Ondernemingen)
WIE IS EEN ONDERNEMING?
1. Natuurlijke personen die zelfstandig een beroepsacKviteit uitoefenen à Eenmanszaak
Een natuurlijke persoon is een onderneming wanneer zij: (2 criteria)
a. Zelfstandig is (≠ dienstverband, je mag niet onder het gezag van iemand anders werken)
Geen gezagsverhouding, persoon organiseert zijn werk en draagt economisch risico
b. Een beroepsacKviteit uitoefent (op duurzame wijze)
Ac@viteit is niet occasioneel, maar regelma@g en met een duidelijk economisch doel
2
, à Inschrijven in de KBO = creëert vermoeden hoedanigheid “onderneming”
2. Iedere rechtspersoon
Elke rechtspersoon is een onderneming. Een rechtspersoon is een juridisch zelfstandige en@teit die
afgescheiden is vd personen die haar oprichten
Defini@e “rechtspersoon” – 4 elementen:
a. Afscheiden vermogen: vermogen is gescheiden van privévermogen vd oprichters
b. Rechtssubject: moet beroep doen op een fysiek persoon om handeling te stellen, er moeten
bestuurders zijn (rechten en verplich@ngen verwerven/ dragen/ uitoefenen)
c. Bepaald doel verwezenlijken (winstdoel/ sociaal doel)
d. Eigen aansprakelijkheid: rechtspersoon is aansprakelijk voor schulden, een natuurlijk persoon
kan niet aansprakelijk gesteld worden (privévermogen kan niet afgenomen worden)
Voorbeelden rechtspersonen:
• Vennootschappen: VOF, CommV, BV, CV, NV à Economisch en winstgericht doel
• VZW (= Vereniging zonder winstoogmerk) à Belangeloos doel, geen winstuitkering aan leden
• S@ch@ngen à worden opgericht om een bepaald belangeloos/ sociaal doel te realiseren
3. Iedere andere organisaKe zonder rechtspersoonlijkheid
Ieder samenwerkingsverband dat geen aparte juridische persoonlijkheid hee(, maar wel deelneemt in het
economisch verkeer.
a. Maatschap
= Onderneming waarbij personen samenwerken om gemeenschappelijk doel te realiseren,
zonder dat er een aparte rechtspersoon wordt opgericht, het vraagt weinig publiciteit DUS
geen inschrijving in KBO nodig
• Geen afgescheiden vermogen (geen bescherming), geen rechtspersoonlijkheid
• Vennoten brengen geld, arbeid of goederen in (persoonlijk + onbeperkt
aansprakelijk)
b. Buitenlandse organisaKes: centrum van de voornaamste belangen in België
= Valt onder Belgisch ondernemingsrecht indien belangrijkste ac@viteiten in België
plaatsvinden.
Opgelet: Niet alle organisaKes zonder rechtspersoonlijkheid zijn per definiKe ondernemingen
Er geldt geen vermoeden dat een organisa@e zonder rechtspersoonlijkheid een onderneming is
- Organisa@e zonder rechtspersoonlijkheid als onderneming kwalificeren
à Aantonen dat er uitkeringen zijn of dat er een uitkeringsoogmerk is
- De organisa@es zonder rechtspersoonlijkheid die geen uitkeringsoogmerk (doel om winst te maken)
hebben of geen feitelijke uitkeringen (effec@eve verdeling van winst) doen zijn geen “ondernemingen”
Er geldt geen vermoeden: je moet zelf gaan aantonen dat jouw onderneming geen rechtspersoonlijkheid hee(.
Bewijzen of je onderneming wel of geen winst maakt.
3
, Schijnzelfstandigheid = iemand hee( alle kenmerken van een zelfstandige, maar in realiteit is die persoon het niet.
Bv. Wanneer iemand anders bepaalt voor jou wanneer en hoeveel je werkt. (Bouwsector, schoonmaak, transport)
NACEBELCODE
= Gee( aan welke economische ac@viteit wordt uitgeoefend in België, uitgedrukt in een 5-cijferige code.
Indien deze code niet overeenkomt met de werkelijke ac@viteit, dan kan je bij betwis@ng over factuur deze niet
innen voor de rechtbank, ze zullen je niet helpen
• Indien je contracteert met een onderneming in faillissement
à Curator aanspreken + faillissement en schuldvordering indienen bij RegSol
RegSol = Online planorm waar je de insolven@e voor bedrijven of par@culieren kan ingeven.
1. InsolvenKe voor bedrijven à Behandeld door de ondernemingsrechtbank
• Faillissement
Indien de onderneming lange @jd haar betalingen staakt1 en ze geschokt is van krediet2 (anderen
hebben geen vertrouwen meer), moet de onderneming faillissement indienen bij RegSol.
De curator zal de ac@va verkopen en schuldeisers volgend rangorde betalen à Einde onderneming
• Gerechtelijke reorganisa@e
Indien de onderneming @jdelijke liquiditeitsproblemen hee(, maar nog levensvatbaar is. Je krijgt 6
maanden om tot rust te komen en de financiën te herstructureren. Men gaat samen met de
rechtbank een reorganisa@eplan opstellen zodat je op de ‘recovery’ komt.
Doel = de onderneming redden & beschermen tegen schuldeisers
2. InsolvenKe voor parKculieren à Behandeld door de arbeidsrechtbank
• Collec@eve schuldenregeling
Wetelijke procedure voor par@culieren met erns@ge schulden, de rechter stelt een
schuldbemiddelaar aan die je kosten beheert (a]etaling) en ervoor zorgt dat je een menswaardig
inkomen zal behouden.
WIE IS GEEN ONDERNEMING?
Onderstaande zijn geen ondernemingen:
a. De feitelijke vereniging
= Groep mensen zonder juridische structuur (chiro, scouts)
b. Publiekrechtelijke rechtspersonen
= Alles wat de staat betre(, federale staat, gewesten, gemeentes, gemeenschappen
WAT IS EEN VENNOOTSCHAP?
“Een vennootschap wordt opgericht bij een rechtshandeling door één of meer personen (= vennoten), die een
inbreng doen. Zij hee( een vermogen en stelt zich de uitoefening van één of meer welbepaalde ac@viteiten tot
voorwerp. Een van haar doelen is aan haar vennoten een rechtstreeks of onrechtstreeks vermogensvoordeel uit
te keren of te bezorgen.” (art. 1:1 WVV – Wetboek van vennootschappen en verenigingen)
4
