Module cardiologie: Introductie
1. Praktische afspraken
- Lessen starten op in code rood: voorlopig zijn de lessen dus online
- De lessen zullen pas op Canvas gezet worden de dag dat de les gepland is
- Er wordt aangemoedigd om lesschema te volgen zodat structuur van de cursus behouden blijft
- Op die manier stapelt de leerstof zich niet op en is er een logische opbouw van de kennis
- Elke presentatie vertegenwoordigt een les van maximum 1u30
- De presentaties worden ondersteund met extra uitleg
- Op regelmatige tijdstippen worden overlegmomenten georganiseerd
- Vragen en opmerkingen kunnen als voorbereiding worden gemaild:
- Alle relevante vragen worden via Canvas beantwoord en zijn zichtbaar voor iedereen (anoniem)
- Cursus is een inleiding tot de cardiologie en de revalidatie van hartpatiënten (geen verdieping)
2. Examen
- Gaat indien mogelijk gewoon door op de campus
- Mondeling examen met schriftelijke voorbereiding (ongeveer 1u voorbereiding)
- Ongeveer 4 open vragen, waarvan grote kans op ritmestrookje en casus
- Resultaten examen: 20-25% van studenten behaalt een onvoldoende in eerste zittijd
1
,2
, Module cardiologie: Les 1 – Anatomie en fysiologie van het hart
In deze les herhalen we kort de anatomie en de fysiologie van het hart. Dit zullen we later nodig hebben
wanneer we het gaan hebben over de verschillende pathologieën en behandelingen ervan.
1. Ligging van het hart in de thorax
Links zien we het hart dat centraal ligt in de thorax en ongeveer een vuist groot is. Het hart wijst met de
punt of apex naar linksonder. Links en rechts wordt het hart omsloten door de longen en onderaan rust
het hart op het diafragma. We zien op de afbeelding ook de coronaire bloedvaten die bovenop het hart
lopen en dan zullen die steeds fijner vertakken om dan te penetreren in de hartspier, waar ze de hart-
spier zelf van bloed gaan voorzien. Rechts zien we ook de grote bloedvaten die in het hart uitkomen of
uit het hart vertrekken: de vena cava superior, de aorta en de arteria pulmonalis.
2. Anatomie van het hart
In de cardiologie gebruikt men specifieke naamgevingen voor de verschillende regio’s of delen van het
hart. Zo spreekt men van apicaal (onderste punt van het hart), anterieur deel (voorkant van het hart),
lateraal deel (laterale zijde van het linker ventrikel) en inferior (onderzijde van het hart).
3
, Op de rechterfiguur zien we opnieuw de anatomie van de buitenkant van het hart. We zien ook de ductus
van Botalli of de ductus arteriosus. Dit is een bloedvat dat de longslagader of de arteria pulmonalis
verbindt met de aorta. Dit speelt vooral een belangrijke rol tijdens de zwangerschap. Vermits tijdens de
zwangerschap de longen niet functioneren, stroomt het bloed onder andere via de ductus van Botalli en
het foramen ovale van de rechterhelft naar de linkerhelft van het hart. Het bloed neemt dus een binnen-
weg en passeert dan niet via de longen. Het bloed wordt immers van zuurstof voorzien via de placenta
van de moeder. Na de geboorte zal normaal de ductus arteriosus spontaan gaan sluiten.
Wanneer we de anatomie meer gedetailleerd gaan bekijken, zien we de vena cava superior en inferior
uitmonden in het rechter atrium. In het rechter atrium zien we ook nog de fossa ovalis of het foramen
ovale. Zoals de ductus van Botalli zorgt het foramen ovale voor een verbinding tussen de rechter en de
linkerzijde van het hart voor de geboorte. Normaal sluit het foramen ovale zich wanneer de longen
functioneel gaan worden. Wanneer de verbinding na de geboorte blijft bestaan, dan spreekt men van
een patent foramen ovale. De laatste opening die we zien in het rechter atrium is de uitmonding van de
sinus coronarius. Dit is de veneuze return van het bloed dat van de spier zelf komt. Tussen het rechter
atrium en het rechter ventrikel zien we de tricuspidalisklep. Evenals de mitralis- of de bicuspidalisklep is
de tricuspidalisklep een actieve klep, verankerd via de chordae tendinae in de papillairspieren in de hart-
spierwand van het ventrikel. Uit het rechter ventrikel vertrekt de arteria pulmonalis: een arteria die het
bloed vervoert weg van het hart en die bevat zuurstofarm bloed. Het bloed stroomt via de pulmonalis-
klep van het rechterventrikel naar de arteria pulmonalis.
4
1. Praktische afspraken
- Lessen starten op in code rood: voorlopig zijn de lessen dus online
- De lessen zullen pas op Canvas gezet worden de dag dat de les gepland is
- Er wordt aangemoedigd om lesschema te volgen zodat structuur van de cursus behouden blijft
- Op die manier stapelt de leerstof zich niet op en is er een logische opbouw van de kennis
- Elke presentatie vertegenwoordigt een les van maximum 1u30
- De presentaties worden ondersteund met extra uitleg
- Op regelmatige tijdstippen worden overlegmomenten georganiseerd
- Vragen en opmerkingen kunnen als voorbereiding worden gemaild:
- Alle relevante vragen worden via Canvas beantwoord en zijn zichtbaar voor iedereen (anoniem)
- Cursus is een inleiding tot de cardiologie en de revalidatie van hartpatiënten (geen verdieping)
2. Examen
- Gaat indien mogelijk gewoon door op de campus
- Mondeling examen met schriftelijke voorbereiding (ongeveer 1u voorbereiding)
- Ongeveer 4 open vragen, waarvan grote kans op ritmestrookje en casus
- Resultaten examen: 20-25% van studenten behaalt een onvoldoende in eerste zittijd
1
,2
, Module cardiologie: Les 1 – Anatomie en fysiologie van het hart
In deze les herhalen we kort de anatomie en de fysiologie van het hart. Dit zullen we later nodig hebben
wanneer we het gaan hebben over de verschillende pathologieën en behandelingen ervan.
1. Ligging van het hart in de thorax
Links zien we het hart dat centraal ligt in de thorax en ongeveer een vuist groot is. Het hart wijst met de
punt of apex naar linksonder. Links en rechts wordt het hart omsloten door de longen en onderaan rust
het hart op het diafragma. We zien op de afbeelding ook de coronaire bloedvaten die bovenop het hart
lopen en dan zullen die steeds fijner vertakken om dan te penetreren in de hartspier, waar ze de hart-
spier zelf van bloed gaan voorzien. Rechts zien we ook de grote bloedvaten die in het hart uitkomen of
uit het hart vertrekken: de vena cava superior, de aorta en de arteria pulmonalis.
2. Anatomie van het hart
In de cardiologie gebruikt men specifieke naamgevingen voor de verschillende regio’s of delen van het
hart. Zo spreekt men van apicaal (onderste punt van het hart), anterieur deel (voorkant van het hart),
lateraal deel (laterale zijde van het linker ventrikel) en inferior (onderzijde van het hart).
3
, Op de rechterfiguur zien we opnieuw de anatomie van de buitenkant van het hart. We zien ook de ductus
van Botalli of de ductus arteriosus. Dit is een bloedvat dat de longslagader of de arteria pulmonalis
verbindt met de aorta. Dit speelt vooral een belangrijke rol tijdens de zwangerschap. Vermits tijdens de
zwangerschap de longen niet functioneren, stroomt het bloed onder andere via de ductus van Botalli en
het foramen ovale van de rechterhelft naar de linkerhelft van het hart. Het bloed neemt dus een binnen-
weg en passeert dan niet via de longen. Het bloed wordt immers van zuurstof voorzien via de placenta
van de moeder. Na de geboorte zal normaal de ductus arteriosus spontaan gaan sluiten.
Wanneer we de anatomie meer gedetailleerd gaan bekijken, zien we de vena cava superior en inferior
uitmonden in het rechter atrium. In het rechter atrium zien we ook nog de fossa ovalis of het foramen
ovale. Zoals de ductus van Botalli zorgt het foramen ovale voor een verbinding tussen de rechter en de
linkerzijde van het hart voor de geboorte. Normaal sluit het foramen ovale zich wanneer de longen
functioneel gaan worden. Wanneer de verbinding na de geboorte blijft bestaan, dan spreekt men van
een patent foramen ovale. De laatste opening die we zien in het rechter atrium is de uitmonding van de
sinus coronarius. Dit is de veneuze return van het bloed dat van de spier zelf komt. Tussen het rechter
atrium en het rechter ventrikel zien we de tricuspidalisklep. Evenals de mitralis- of de bicuspidalisklep is
de tricuspidalisklep een actieve klep, verankerd via de chordae tendinae in de papillairspieren in de hart-
spierwand van het ventrikel. Uit het rechter ventrikel vertrekt de arteria pulmonalis: een arteria die het
bloed vervoert weg van het hart en die bevat zuurstofarm bloed. Het bloed stroomt via de pulmonalis-
klep van het rechterventrikel naar de arteria pulmonalis.
4
