Inleiding
Fiscaal SR
- = soort SR
- = vorm v (R)handhaving (naleving rechtsregels bevorderen & overtr
beëindigen)
Preventieve handhaving Repressieve handhaving
Voorlichtingsactiviteiten Adm sanctionering
= BP inlichten, duidelijk maken wat
ze moeten doen
Overleg met BP (hor toezicht) SR sanctionering
= samenw met BP, transparantie BP
- Belang
o Nood aan middelen (verzorgingsstaat)
o Onevenwicht in bijdr pl
o Conc vervalsing
Mat & form FSR
- Mat FSR
o = wetg (fisc wetboeken + SW)
o Wat is fisc fraude? Wat is strafb? Welke straffen?
- Form FSR
o = uitwerking mat FSR (in fisc wetboeken, GerW, Sv…)
o Opsporen fraude, beoordeling door rechter, rechtsbesch, minn sch
Actoren: fiscus, parketn adv, rechter
DEEL 1: Materieel fiscaal strafrecht
1 Begripsafbakening
ALG
Bel besparende gedragingen
- Mat el: overtr fisc wet? (hoe je het doet)
- Mor el: intentie BP?
- Doeltreffendh: moet fiscus rek houden met fisc gevolgen?
- Toelaatbh: adm/SR sanctie?
Fund fisc spelregels
- Leg beg: art. 170 GW
o = enkel bel als in wet
o DUS gn bel TENZIJ in wet (nt omgekeerd)
o Strikte interpr fisc wet + verbod interpr per analogie in nadeel BP
bv. bel bij verhuur -> nt toep op VG
- OO karakter v fisc wet
o Gebiedend R (nt suppletief)
o Nt v afwijken via ovk (art. 1.3 BW)
Evt. akkoord met fiscus MAAR enkel mbt feiten
Bv. hvl = beroepsdeel woning
1
, NT mbt rechtskwesties (bv. ander tarief afspreken)
Evt. afspreken wie bel draagt
Bv. huis verk tijdens j -> BP = eigenaar op 1/1 -> in ovk
bel verdelen ts oude & nieuwe eigenaar want nt heel j
daar gewoond
NT afspreken wie bel betaalt aan fiscus (BP betaalt
volledige bel)
BEGRIPPEN
Bel ontduiking
- = BP onttrekt zich opzettelijk aan wett verschuldigde bel
o Mat el: overtr fisc wet/uitvoeringsbesl
o Mor el: opzet om aan bel te ontsnappen / te verminderen
- Nooit doeltreffende tav fiscus (fiscus ≠ rek met gevolgen)
- Adm & SR sancties (art. 449-450 WIB)
- <-> Fisc fraude
o Ruimer dan bel ontd
o Vw’en
Bedrieglijk opzet (bedrog): jezelf/ander onrechtm voordeel
geven
OF oogmerk om te schaden: nadeel berokkenen
+ Moet nt per se v fisc aard (evt. ook bv. minder onderh uitk)
- Vormen
o Dissimulatie (eenv bel ontd)
= nt in aangifte (verbergen)
Enkel aantasting waarh in verhouding BP-fiscus
Bv. nt in aangifte zetten (eenv onthouding), privéK aangeven
als BK (foutieve berekening grondslag), aangeven als DI ipv BI
(fout bel tarief)
=> Makkelijk te ontdekken (fiscus kan bewijsstukken
opvragen)
o Simulatie/veinzing (verzwaarde bel ontd)
= nt in aangifte + daarbuiten ook aantasting waarheid
BR veinzing = nr buiten toe bep ovk MAAR ook geheime ovk
(tegenbrief)
FR = geveinsde handeling -> onttrokken aan toep bel wet ->
aanvaarden partijen gevolgen v handeling? (Brepols)
Vormen
Mbt bestaan ovk: bv. valse factuur -> extra BK
Mbt el ovk: bv. deel verk p in zwart betalen
Jur kwalif ovk: bv. huis verkopen aan dochter (ipv
schenking) + gn verk p betalen -> eigenlijk schenking
Identiteit contr partij: bv. i lening bestuurder aan venn
≠ aftrekb DUS familielid v bestuurder geeft lening (dan
wel aftrekb)
Bv. architecten verhuren goodwill aan venn (huur ipv loon) ->
verhuur goodwill kan nt want gn rustig genot -> gn
rechtsgevolgen
Bv. lening aan dochtervenn -> dochter koopt jacht ->
bestuurder leaset boot
2
, Lening & leasing worden in realiteit nt betaald
Jacht wordt gratis ter beschikking gesteld aan
bestuurder (privévoordeel)
Bel ontwijking
- = BP plaatst zich bewust buiten wett vw’en
o Mat el: gn overtr (want BP valt buiten toep gebied)
o Mor el: opzet
- Vormen
o Onthouding: bv. gn auto -> gn verkeersbel
o Substitutie: bv. fietsen ipv met auto
o Fys ontwijking: bv. verhuizen nr buitenl (MAAR simulatie als nt zo in
werkelijkh)
o Jur vormgeving (= nt handelen zoals normaal in wet)
- Grondslagen (wrm wordt bel ontw toegelaten?)
o Fisc leg beg: nt onder toep gebied bel wet DUS nt belastb
o BR contr vrijh: alles mag zolang gn schending wet
- Brepolsdoctrine
o Wegwerking belastb grondslag: alle A aan dochter geven + lening
geven om handelsact uit te kunnen voeren
o Fiscus: i beschouwen als div
o => Cass: gn veinzing als contr vrijh + gevolgen aanvaarden + gn
wetsovertr (keuze minst belkaste weg)
o Bevestigd in Au Vieux: ook toegestaan als enige doel = fisc voordeel
- Grenzen: fiscus komt wel ts als
o Overtr fisc wet (want dan bel ontd)
o Overdr nt-fisc rechtsregels v OO
Cass: nt tegenstelb aan fiscus als
Schending bepaling OO
+ Intentie om bel te ontwijken
Grondslag: OO beperkt contr vrijh (art. 1.3 BW)
Nt autom veinzing
Bv. 1MZ voor te hoge p overdragen aan venn (hoger dan max
p in KB) -> fiscus houdt gn rek met deel boven max
o Wett beperkingen
Wetg ivm specifieke bel ontw
= lacune/onvolkomenh -> °wetg
A posteriori (later) & ad hoc (over specifieke materies)
Sturing temp werking fisc wet: bv. verzwarende maatr
aankondigen -> venn kan BJ ∆ zodat AJ ∆ -> opl = in wet
zeggen dat ∆BJ ≠ tegenstelb
Specifieke anti-ontw maatr: bv. overdr venn met veel
overgedr V -> enkel dat V gebruiken om W te drukken als
dezelfde econ act & pers behouden na overdr
o Alg antismisbr bepalingen
Art. 344 WIB & art. 1 WBTW
= op alg wijze fisc misbr bestrijden
Fisc misbr
o ≈ BR “wetsontduiking”
3
Fiscaal SR
- = soort SR
- = vorm v (R)handhaving (naleving rechtsregels bevorderen & overtr
beëindigen)
Preventieve handhaving Repressieve handhaving
Voorlichtingsactiviteiten Adm sanctionering
= BP inlichten, duidelijk maken wat
ze moeten doen
Overleg met BP (hor toezicht) SR sanctionering
= samenw met BP, transparantie BP
- Belang
o Nood aan middelen (verzorgingsstaat)
o Onevenwicht in bijdr pl
o Conc vervalsing
Mat & form FSR
- Mat FSR
o = wetg (fisc wetboeken + SW)
o Wat is fisc fraude? Wat is strafb? Welke straffen?
- Form FSR
o = uitwerking mat FSR (in fisc wetboeken, GerW, Sv…)
o Opsporen fraude, beoordeling door rechter, rechtsbesch, minn sch
Actoren: fiscus, parketn adv, rechter
DEEL 1: Materieel fiscaal strafrecht
1 Begripsafbakening
ALG
Bel besparende gedragingen
- Mat el: overtr fisc wet? (hoe je het doet)
- Mor el: intentie BP?
- Doeltreffendh: moet fiscus rek houden met fisc gevolgen?
- Toelaatbh: adm/SR sanctie?
Fund fisc spelregels
- Leg beg: art. 170 GW
o = enkel bel als in wet
o DUS gn bel TENZIJ in wet (nt omgekeerd)
o Strikte interpr fisc wet + verbod interpr per analogie in nadeel BP
bv. bel bij verhuur -> nt toep op VG
- OO karakter v fisc wet
o Gebiedend R (nt suppletief)
o Nt v afwijken via ovk (art. 1.3 BW)
Evt. akkoord met fiscus MAAR enkel mbt feiten
Bv. hvl = beroepsdeel woning
1
, NT mbt rechtskwesties (bv. ander tarief afspreken)
Evt. afspreken wie bel draagt
Bv. huis verk tijdens j -> BP = eigenaar op 1/1 -> in ovk
bel verdelen ts oude & nieuwe eigenaar want nt heel j
daar gewoond
NT afspreken wie bel betaalt aan fiscus (BP betaalt
volledige bel)
BEGRIPPEN
Bel ontduiking
- = BP onttrekt zich opzettelijk aan wett verschuldigde bel
o Mat el: overtr fisc wet/uitvoeringsbesl
o Mor el: opzet om aan bel te ontsnappen / te verminderen
- Nooit doeltreffende tav fiscus (fiscus ≠ rek met gevolgen)
- Adm & SR sancties (art. 449-450 WIB)
- <-> Fisc fraude
o Ruimer dan bel ontd
o Vw’en
Bedrieglijk opzet (bedrog): jezelf/ander onrechtm voordeel
geven
OF oogmerk om te schaden: nadeel berokkenen
+ Moet nt per se v fisc aard (evt. ook bv. minder onderh uitk)
- Vormen
o Dissimulatie (eenv bel ontd)
= nt in aangifte (verbergen)
Enkel aantasting waarh in verhouding BP-fiscus
Bv. nt in aangifte zetten (eenv onthouding), privéK aangeven
als BK (foutieve berekening grondslag), aangeven als DI ipv BI
(fout bel tarief)
=> Makkelijk te ontdekken (fiscus kan bewijsstukken
opvragen)
o Simulatie/veinzing (verzwaarde bel ontd)
= nt in aangifte + daarbuiten ook aantasting waarheid
BR veinzing = nr buiten toe bep ovk MAAR ook geheime ovk
(tegenbrief)
FR = geveinsde handeling -> onttrokken aan toep bel wet ->
aanvaarden partijen gevolgen v handeling? (Brepols)
Vormen
Mbt bestaan ovk: bv. valse factuur -> extra BK
Mbt el ovk: bv. deel verk p in zwart betalen
Jur kwalif ovk: bv. huis verkopen aan dochter (ipv
schenking) + gn verk p betalen -> eigenlijk schenking
Identiteit contr partij: bv. i lening bestuurder aan venn
≠ aftrekb DUS familielid v bestuurder geeft lening (dan
wel aftrekb)
Bv. architecten verhuren goodwill aan venn (huur ipv loon) ->
verhuur goodwill kan nt want gn rustig genot -> gn
rechtsgevolgen
Bv. lening aan dochtervenn -> dochter koopt jacht ->
bestuurder leaset boot
2
, Lening & leasing worden in realiteit nt betaald
Jacht wordt gratis ter beschikking gesteld aan
bestuurder (privévoordeel)
Bel ontwijking
- = BP plaatst zich bewust buiten wett vw’en
o Mat el: gn overtr (want BP valt buiten toep gebied)
o Mor el: opzet
- Vormen
o Onthouding: bv. gn auto -> gn verkeersbel
o Substitutie: bv. fietsen ipv met auto
o Fys ontwijking: bv. verhuizen nr buitenl (MAAR simulatie als nt zo in
werkelijkh)
o Jur vormgeving (= nt handelen zoals normaal in wet)
- Grondslagen (wrm wordt bel ontw toegelaten?)
o Fisc leg beg: nt onder toep gebied bel wet DUS nt belastb
o BR contr vrijh: alles mag zolang gn schending wet
- Brepolsdoctrine
o Wegwerking belastb grondslag: alle A aan dochter geven + lening
geven om handelsact uit te kunnen voeren
o Fiscus: i beschouwen als div
o => Cass: gn veinzing als contr vrijh + gevolgen aanvaarden + gn
wetsovertr (keuze minst belkaste weg)
o Bevestigd in Au Vieux: ook toegestaan als enige doel = fisc voordeel
- Grenzen: fiscus komt wel ts als
o Overtr fisc wet (want dan bel ontd)
o Overdr nt-fisc rechtsregels v OO
Cass: nt tegenstelb aan fiscus als
Schending bepaling OO
+ Intentie om bel te ontwijken
Grondslag: OO beperkt contr vrijh (art. 1.3 BW)
Nt autom veinzing
Bv. 1MZ voor te hoge p overdragen aan venn (hoger dan max
p in KB) -> fiscus houdt gn rek met deel boven max
o Wett beperkingen
Wetg ivm specifieke bel ontw
= lacune/onvolkomenh -> °wetg
A posteriori (later) & ad hoc (over specifieke materies)
Sturing temp werking fisc wet: bv. verzwarende maatr
aankondigen -> venn kan BJ ∆ zodat AJ ∆ -> opl = in wet
zeggen dat ∆BJ ≠ tegenstelb
Specifieke anti-ontw maatr: bv. overdr venn met veel
overgedr V -> enkel dat V gebruiken om W te drukken als
dezelfde econ act & pers behouden na overdr
o Alg antismisbr bepalingen
Art. 344 WIB & art. 1 WBTW
= op alg wijze fisc misbr bestrijden
Fisc misbr
o ≈ BR “wetsontduiking”
3
